sábado, 24 de octubre de 2026
Dirixido polo profesor titular Miguel Arenas Busto, contan cunha axuda para facelo de 125.000 euros concedidos polo Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades dentro do Plan Estatal de Investigación CientÃfica, Técnica e de Innovación (2021-2023).
Completan o equipo de traballo deste proxecto Valeria Zoni e Luis Daniel González Vázquez. “O noso obxectivo é desenvolver modelos biofÃsicos de evolución da secuencia, estrutura e función das proteÃnas e explotar as súas aplicacións técnicas e prácticas, con especial interese nas proteÃnas de virus que son diana de terapias”, explica Arenas, cientÃfico formado na Universidade de Vigo que tras pasar por distintos paÃses -SuÃza, Reino Unido, Estados Unidos e Portugal -, regresou á UVigo como investigador Ramón y Cajal, onde puxo en marcha este equipo de investigación, especializado en investigar a evolución das macromoléculas biolóxicas usando métodos computacionais e a súa aplicación á biomedicina.
No caso deste proxecto financiado polo Ministerio o responsable da investigación fai fincapé en que comprender a evolución das proteÃnas é fundamental para mellorar os métodos de predición da evolución das mesmas, os cales presentan aplicacións en diversos ámbitos, incluÃndo biomedicina e biotecnoloxÃa. “Para realizar predicións de evolución de proteÃnas requÃrense modelos evolutivos e canto maior exactitude teñan estes modelos máis realistas serán as predicións correspondentes”, recalca Arenas. Neste proxecto aplican modelos evolutivos avanzados de evolución de proteÃnas que consideran restricións evolutivas baseadas na estrutura tridimensional das proteÃnas, que xa desenvolveran en estudos previos.
“As proteÃnas ancestrais poderÃan usarse para deseñar novas vacinas”
O proxecto, que se prolongará ata decembro de 2027, formula diferentes propósitos. Por unha banda, buscan aliñar e comparar estruturas de proteÃnas tendo en conta a súa evolución e, pola outra, tratan de estimar distintos parámetros evolutivos das proteÃnas, incluÃndo as frecuencias de mutación e de recombinación.
Do mesmo xeito, contémplase tamén o estudo da evolución das proteÃnas do virus da SIDA e do SARS-CoV-2, que son importantes para o desenvolvemento de novos tratamentos. “A nosa idea é reconstruÃr as variantes ancestrais destas proteÃnas tendo en conta a estrutura tridimensional das mesmas e comparalas con observacións reais para avaliar o erro de reconstrución”, apunta o investigador, ao que engade que “as proteÃnas ancestrais poderÃan usarse para deseñar novas vacinas”.
Como cuarta liña de traballo estudan a evolución de variantes resistentes de proteÃnas do virus da SIDA que son diana de tratamentos antiretrovirais. Neste senso, Arenas valora que “calcular a probabilidade de fixación de mutacións de resistencia proporcionarÃa información útil para o deseño de fármacos antiretrovirais”.
“Os resultados poden ser importantes para a sociedade a longo prazo”
“Os resultados poden ser importantes para a sociedade a longo prazo, mais non presentarán unha aplicación inmediata”, salienta o investigador, quen fai fincapé en que o deseño de terapias contra virus poderÃa verse mellorado coa consideración das predicións evolutivas de proteÃnas diana das terapias “tendo en conta información sobre a secuencia e a estrutura tridimensional das proteÃnas”.
Foi inaugurada no Museo do Pobo Galego a exposición 'Transfronteiriza', da artista e cineasta tudense Diana Gonçalves, que permanecerá aberta ao público ata o 28 de marzo de 2027. A mostra parte do documental 'Mulleres da Raia', da mesma autora, e froito de tres anos de investigación. A través da linguaxe cinematográfica, de materiais documentais, arquivos históricos e elementos patrimoniais, a proposta constrúe unha experiencia arredor da memoria compartida entre Galicia e o norte de Portugal. En concreto, Transfronteiriza recupera a memoria das mulleres que viviron na fronteira entre ambos territorios a mediados do século XX, que desempeñaron un papel fundamental no comercio transfronteirizo e na supervivencia económica das familias.
Trátase dunha iniciativa que nace como evolución de Circo Presente Continuo e que se vai desenvolver por primeira vez fóra de Madrid. A Cidade da Cultura, o Teatro Principal e o Salón Teatro serán as súas sedes na capital galega, reunindo artistas, compañÃas, profesionais da programación, distribuidoras e institucións para compartir proxectos e favorecer novas oportunidades de colaboración e contratación. O programa inclúe oito espectáculos, seis mostras breves e catro traballos en proceso. Entre as propostas figuran Naufragio, de Labsurda; Serena, de Circ Bover; Matrimonio, de Kolektivo Konika; Siku, de Jessica Arpin; e Sen patrón, de Pistacatro, que ofreceu un adianto artÃstico durante a presentación.
