
Malia a visión que frecuentemente temos das sociedades medievais como sociedade illadas, o que demostra a documentación, segundo o investigador, é que “era un mundo moi comunicado, gustoso de comunicarse e de coñecer, pero cunhas coordenadas distintas, cunhas marxes temporais estendidas pola dificultade de comunicación inmediatada”.
A propia percepción das viaxes e das peregrinacións “depende dos requerimentos”, subliña Sánchez, que constatou que antes do século XII a xente que peregrina ten o obxectivo de rezar en Santiago e quere chegar axiña, pero despois vai con outras pautas e “non é preciso o apuro, desde o século XIII hai elementos que condensan a un tempo sentidos sacros e turÃsticos coma as cruces de consagración da Catedral de Santiago, e contemplalas considérase un tempo ben investido no espiritual, ás que se engaden certos obxectos para ver no templo”.
O investigador considera que as fontes medievais ás que temos acceso hoxe en dÃa en boa media permiten ver que as persoas que vivÃan na Idade Media “tiñan as mesmas angurias e gustos ca nós, os mesmos sentimentos de busca de seguridade, de envexa, de amor, de odio, de preguiza... pero en cambio tiñan códigos diferentes en relación co tempo”.
Na Compostela da época medieval, indica Xosé Manoel Sánchez, “habÃa unha relación fonda coas terras do seu contorno, e o calendario festivo e litúrxico marca un fragmento do tempo na vida urbana”, de xeito que “hai unha continuidade de costumes, de usos, de tradicións coma a feira cabalar do Outeiro de Poldros da Carballeira de Santa Susana, ou as festas”.
O tempo atmosférico e as horas de luz ou escuridade, o abrente e a noitiña, marcan a vida, o mesmo que as campás que sinalan os actos litúrxicos, mais cando a finais da Idade Media chegan os reloxos á vida urbana, “pásase dun tempo eclesiástico a un tempo civil, cambio o xeito no que se marca o tempo”.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.