
Malia a visión que frecuentemente temos das sociedades medievais como sociedade illadas, o que demostra a documentación, segundo o investigador, é que “era un mundo moi comunicado, gustoso de comunicarse e de coñecer, pero cunhas coordenadas distintas, cunhas marxes temporais estendidas pola dificultade de comunicación inmediatada”.
A propia percepción das viaxes e das peregrinacións “depende dos requerimentos”, subliña Sánchez, que constatou que antes do século XII a xente que peregrina ten o obxectivo de rezar en Santiago e quere chegar axiña, pero despois vai con outras pautas e “non é preciso o apuro, desde o século XIII hai elementos que condensan a un tempo sentidos sacros e turÃsticos coma as cruces de consagración da Catedral de Santiago, e contemplalas considérase un tempo ben investido no espiritual, ás que se engaden certos obxectos para ver no templo”.
O investigador considera que as fontes medievais ás que temos acceso hoxe en dÃa en boa media permiten ver que as persoas que vivÃan na Idade Media “tiñan as mesmas angurias e gustos ca nós, os mesmos sentimentos de busca de seguridade, de envexa, de amor, de odio, de preguiza... pero en cambio tiñan códigos diferentes en relación co tempo”.
Na Compostela da época medieval, indica Xosé Manoel Sánchez, “habÃa unha relación fonda coas terras do seu contorno, e o calendario festivo e litúrxico marca un fragmento do tempo na vida urbana”, de xeito que “hai unha continuidade de costumes, de usos, de tradicións coma a feira cabalar do Outeiro de Poldros da Carballeira de Santa Susana, ou as festas”.
O tempo atmosférico e as horas de luz ou escuridade, o abrente e a noitiña, marcan a vida, o mesmo que as campás que sinalan os actos litúrxicos, mais cando a finais da Idade Media chegan os reloxos á vida urbana, “pásase dun tempo eclesiástico a un tempo civil, cambio o xeito no que se marca o tempo”.
O Banco de España acaba de publicar os datos oficiais de débeda pública correspondentes ao peche do exercicio 2025. Nese perÃodo, Galicia reduciu a súa ratio de débeda ata o 13,9 % do seu PIB, o que representa a ratio máis baixa dende 2012. Deste xeito, Galicia situase como a cuarta comunidade autónoma de réxime común con nivel de débeda máis baixa e cun diferencial con respecto á media das CCAA de 6,3 puntos porcentuais. A ratio de débeda das CC.AA. situouse no 20,2 %. Logo do esforzo extraordinario por mor da pandemia, Galicia leva unha senda descendente dos seus ratios de endebedamento. AsÃ, desde a pandemia, ano 2020, reduciu a ratio case seis puntos, pasando de 19,6 % ata o 13,9 %.
A implantación da recollida separada de materia orgánica consolÃdase como o piar fundamental para que Galicia cumpra cos obxectivos ambientais europeos. Dado que os restos orgánicos representan case o 40 % do lixo doméstico, a súa correcta xestión é a chave para baleirar os vertedoiros e xerar compost de alta calidade que retorne á terra como fertilizante. A dÃa de hoxe, o compromiso galego con este sistema é evidente: 295 concellos xa contan con métodos especÃficos para os biorresiduos.