viernes, 3 de julio de 2026
CORGA está coordinado, na súa parte lingüÃstica, por Eva MarÃa DomÃnguez Noya e, na súa parte informática, por NLPgo Technologies S.L.
O CORGA é un corpus documental aberto que abrangue cronoloxicamente dende 1975 ata a actualidade, cuxo obxectivo é fornecer datos para o estudo da lingua galega actual dende múltiples perspectivas: léxica, morfolóxica, sintáctica, fraseolóxica, terminolóxica, discursiva, etc, e a súa mellora realÃzase de xeito continuo no marco do convenio entre o Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades a través da SecretarÃa Xeral da Lingua e a Universidade de Santiago de Compostela. Con este corpus é posible, por exemplo, identificar a partir de que ano se empeza a utilizar unha determinada palabra ou cando deixa de empregarse de forma cotián por cambios tecnolóxicos ou sociais, entre outros, ou localizar bibliografÃa que trate dun determinado tema.
Esta nova versión presenta utilidades innovadoras coma a recuperación de información pola modalidade inventario ou un dicionario de frecuencias que ten en conta o Ãndice de dispersión, co que achega resultados moito máis relevantes sobre a frecuencia do léxico. Asà mesmo, facilita o recoñecemento de formas con gheada e seseo e a fai posible realizar estudos variados dende a perspectiva de xénero: tendo en conta o emprego da linguaxe inclusiva non binaria directa, atendendo á discriminación dos resultados en función do sexo da persoa autora ou interlocutora ou habililitando cruzamentos entre o sexo dunha persoa autora e o dos personaxes.
Ademais póñense á disposición da comunidade dúas novas ferramentas no Etiquetador/Lematizador do Galego Actual XIADA: na sección Demostración, calquera persoa pode etiquetar morfosintacticamente arquivos de texto sen necesidade de instalar programas, sen ter que se rexistrar e sen precisar coñecementos técnicos e na pestana Flexionador accédese a un flexionador verbal e nominal que proporciona os elementos do paradigma, asociados sempre a unha etiqueta morfosintáctica e con indicacións sobre a súa normatividade. A maiores, o flexionador conéctase co CORGA, de xeito que se poden observar os elementos do paradigma en múltiples contextos reais de uso.
En sÃntese, indica MarÃa Sol López, o sistema CORGA-XIADA “é unha ferramenta potente, flexible, amigable e tamén innovadora, de suma utilidade para extraer datos da lingua galega actual”.
A Xunta de Galicia estendeu a alerta vermella por altas temperaturas a 138 concellos galegos, afectando principalmente ás provincias de Ourense e Pontevedra, ademais de puntos das de Lugo e A Coruña. Esta medida excepcional busca concienciar á poboación e activar os protocolos de prevención ante o risco para a saúde, especialmente para grupos vulnerables como maiores, nenos e persoas con patoloxÃas crónicas. O goberno galego fai un chamamento á cidadanÃa para seguir as recomendacións de hidratación, evitar a exposición ao sol nas horas centrais do dÃa e tomar precaucións para mitigar os efectos da vaga de calor.
Galicia dá un paso máis cara a unha transformación dixital adaptada ás necesidades do territorio coa posta en marcha do Laboratorio e Centro Demostrador de Ciberseguridade que estará situado provisionalmente no GaiasTech, ata o remate da construción do CECIGA, en Ourense. Este centro permitirá prestar servizos avanzados en ciberseguridade, apoiar o cumprimento normativo, realizar probas e validacións en produtos e servizos, potenciar o desenvolvemento de solucións innovadoras e formar a profesionais. Para acadar estes obxectivos, a nova instalación conta con dous laboratorios: un centrado en produtos con elementos dixitais e outro orientado á protección de infraestruturas e procesos produtivos fronte a riscos dixitais.
