jueves, 5 de febrero de 2026
CORGA está coordinado, na súa parte lingüÃstica, por Eva MarÃa DomÃnguez Noya e, na súa parte informática, por NLPgo Technologies S.L.
O CORGA é un corpus documental aberto que abrangue cronoloxicamente dende 1975 ata a actualidade, cuxo obxectivo é fornecer datos para o estudo da lingua galega actual dende múltiples perspectivas: léxica, morfolóxica, sintáctica, fraseolóxica, terminolóxica, discursiva, etc, e a súa mellora realÃzase de xeito continuo no marco do convenio entre o Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades a través da SecretarÃa Xeral da Lingua e a Universidade de Santiago de Compostela. Con este corpus é posible, por exemplo, identificar a partir de que ano se empeza a utilizar unha determinada palabra ou cando deixa de empregarse de forma cotián por cambios tecnolóxicos ou sociais, entre outros, ou localizar bibliografÃa que trate dun determinado tema.
Esta nova versión presenta utilidades innovadoras coma a recuperación de información pola modalidade inventario ou un dicionario de frecuencias que ten en conta o Ãndice de dispersión, co que achega resultados moito máis relevantes sobre a frecuencia do léxico. Asà mesmo, facilita o recoñecemento de formas con gheada e seseo e a fai posible realizar estudos variados dende a perspectiva de xénero: tendo en conta o emprego da linguaxe inclusiva non binaria directa, atendendo á discriminación dos resultados en función do sexo da persoa autora ou interlocutora ou habililitando cruzamentos entre o sexo dunha persoa autora e o dos personaxes.
Ademais póñense á disposición da comunidade dúas novas ferramentas no Etiquetador/Lematizador do Galego Actual XIADA: na sección Demostración, calquera persoa pode etiquetar morfosintacticamente arquivos de texto sen necesidade de instalar programas, sen ter que se rexistrar e sen precisar coñecementos técnicos e na pestana Flexionador accédese a un flexionador verbal e nominal que proporciona os elementos do paradigma, asociados sempre a unha etiqueta morfosintáctica e con indicacións sobre a súa normatividade. A maiores, o flexionador conéctase co CORGA, de xeito que se poden observar os elementos do paradigma en múltiples contextos reais de uso.
En sÃntese, indica MarÃa Sol López, o sistema CORGA-XIADA “é unha ferramenta potente, flexible, amigable e tamén innovadora, de suma utilidade para extraer datos da lingua galega actual”.
Galicia pechou xaneiro de 2026 con 115.144 persoas no paro, 6.176 menos que no mesmo mes de 2025, e 1.083.826 afiliacións á Seguridade Social, 16.737 cotizantes máis en relación con xaneiro do ano pasado. Asà o destacou hoxe o conselleiro de Emprego, Comercio e Emigración, José González, durante a valoración dos datos de paro e de afiliacións, que en ambos casos son os mellores para un mes de xaneiro desde que hai rexistros. En relación coa evolución anual, a baixada no desemprego supón algo máis do 5%. Ademais, o paro tamén se reduce nas catro provincias galegas, nas sete grandes cidades e en todos os sectores de actividade, liderando a baixada a construción (-9,81%), seguida do sector primario (-9,39%), da industria (-7,62%) e, por último, dos servizos (-4,08%).
O Foro Celta é unha iniciativa de cooperación intercéltica creada en 2023 en Bretaña co obxectivo de establecer un marco estable de colaboración entre nacións e rexións do arco atlántico europeo con tradición celta. A súa primeira edición celebrouse en Rennes, onde se adoptou a Declaración de Rennes, que sentou as bases da cooperación en ámbitos como a cultura, a educación, a mocidade, a innovación e o desenvolvemento sostible. Os membros fundadores do Foro foron Galicia, Asturias, Bretaña, Cornualles, Escocia, Irlanda e Gales. Nesta segunda edición, celebrada en Glasgow, incorporouse tamén a Illa de Man, reforzando asà unha rede que busca dar visibilidade á identidade celta común.
