sábado, 8 de agosto de 2026
Wheatbiome, Unravelling the potential of the wheat microbiome for the development of healthier, more sustainable and resilient wheat-derived food & feed products, é un proxecto que conta cun financiamento de cinco millóns de euros por parte da Comisión Europea no marco do programa Horizon. A súa coordinación corre a cargo de Susana Soares (de Requimte, Rede de Química e Tecnoloxía, participada polas universidades Nova de Lisboa e de Porto) e desde a UVigo Rosa Pérez Gregorio (do grupo CF1 Food and Health Omics), estando tamén como investigador principal do proxecto por parte da institución académica o catedrático Jesús Simal. A asemblea xeral celebrada na Facultade de Ciencias do campus de Ourense contou coa participación de arredor de 40 investigadoras e investigadores, que expuxeron o estado de execución de cada liña de actuación do proxecto. Tamén tiveron a oportunidade de coñecer o Instituto de Agroecoloxía e Alimentación da Universidade de Vigo.
Ferramenta "prometedora"
Segundo explican desde a súa organización, o proxecto, que rematará en decembro de 2026, xorde para entender o papel do microbioma, do conxunto de microorganismos dun ente e as súas interrelacións, no desenvolvemento sostible e como unha ferramenta prometedora para os sistemas alimentarios. Concretamente, engaden, esta proposta marca o comezo dunha nova era que explorará o papel dos microbiomas nos sistemas de produción de trigo cun enfoque amplo, desde o solo ata a mesa. Así, os obxectivos Wheatbiome abranguen desentrañar as interaccións do microbioma solo-planta que se poden utilizar para deseñar prácticas agrícolas sostibles, resistentes e con impacto nas características nutritivas do trigo, e a comprensión do papel das comunidades microbianas como moduladoras da calidade dos alimentos e pensos, centrándose en estudar o efecto na immunoxenicidade do trigo do solo ao prato. Tamén ten como misión a avaliación do impacto da interacción entre o microbioma humano e os compoñentes bioactivos do trigo (pre/probióticos e proteínas inmunoxénicas) na saúde dos consumidores e no sabor e a aceptación dos alimentos.
Wheatbiome, comentan desde a súa organización, aborda, no medio da crise de cambio climático actual, o reto de deseñar novos alimentos e novos sistemas agroalimentarios utilizando o potencial microbiano e a través de actividades innovadoras, apostando por unha investigación de vangarda, con fortes lazos de colaboración co mundo académico, a industria, as asociacións de divulgación e as autoridades reguladoras distribuídas ao longo de seis países da UE. Así, nel participan especialistas das áreas de edafoloxía e química agrícola, ciencia e tecnoloxía dos alimentos e nutrición, alimentación animal e ciencias veterinarias, bioloxía molecular e celular e nutrixenómica e estudos clínicos, contado ademais coa colaboración de expertos en transferencia de coñecemento, industria alimentaria e un equipo de bioinformática.
Balance do primeiro ano de traballo
Neste primeiro ano de traballo, explica Rosa Pérez Gregorio, establecéronse dous casos de estudo a nivel agrícola para avaliar o efecto das condicións meteorolóxicas, prácticas de cultivo ecolóxico (fronte a convencional), rega, tipo de solo e variedades de trigo no microbioma da planta e do solo. Un foi feito en Holanda (Wageningen) e outro en España (Zamora). Estamos neste momento identificando as proteínas do glute, compostos bioactivos e calidade nutricional para correlacionar a inmunoxenicidade e potencialidade nutricional co microbioma e este, á súa vez, cos diversos factores citados para tentar modular estas propiedades desde o agro, dando ferramentas aos agricultores para producir trigo máis saudable e sostible, afirma a investigadora. De forma paralela, engade, estamos a deseñar novos alimentos co trigo recolectado e avaliaremos nesta fase o efecto da fermentación sobre a funcionalidade e impacto na saúde dos consumidores destes novos alimentos e cos subprodutos que se xeren deseñaremos pensos para galiñas avaliando nunha fase posterior o impacto na saúde das galiñas e calidade dos ovos. O proxecto envolve moitas máis actividades e tarefas, pero actualmente, detalla Pérez Gregorio, estamos iniciando a fase de deseño de novos alimentos ao mesmo tempo que se tenta modular, ou entender como modular, a parte agronómica.
A loita contra os incendios forestais suma un novo aliado tecnolóxico ao servizo de toda a sociedade. A aplicación móbil ALume, deseñada para facilitar que calquera persoa poida dar a alarma sobre un foco de lume de forma inmediata e precisa, xa se atopa plenamente operativa e dispoñible para a súa descarga de balde nas plataformas Android e iOS. O obxectivo principal desta ferramenta é potenciar a detección temperá dos incendios forestais. Nunha emerxencia no monte, os primeiros minutos son decisivos para evitar que un foco inicial se converta nun gran incendio; por iso, ALume nace para acurtar os tempos de aviso e facilitar ao servizo de extinción datos exactos antes de despregar os medios sobre o terreo. Cabe sinalar que a aplicación leva xa 7.000 descargas e 200 notificacións que axudaron ao operativo.
Un dos grandes atractivos desta undécima edición será a estrea de dez novos espectáculos, todos eles impulsados por compañías galegas, un dato que evidencia o dinamismo creativo do sector dos monicreques na Comunidade. A programación abrirase coa nova versión de A festa dos títeres, presentada por Viravolta, Vai de Roda e Títeres Alakrán, para continuar coa estrea de Treco-lerias, de Trécola Producións, e A rosa de papel, adaptación ao teatro de monicreques do texto de Valle-Inclán realizada por Alakrán.
