viernes, 13 de marzo de 2026
A actividade desenvólvese para conmemorar o DÃa Internacional da Muller e a Nena na Ciencia, proclamado pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas, que se celebra cada ano o 11 de febreiro. En 2024 a xornada adiántase dous dÃas debido a que o 11 é domingo e nela poden inscribirse alumnas de 1º de bacharelato de institutos de Galicia.
O IGFAE, centro mixto da Universidade de Santiago de Compostela e a Xunta de Galicia, considera que é esencial promover o acceso á ciencia e a participación plena e equitativa de todas as persoas, especialmente en disciplinas como a fÃsica de partÃculas, onde persiste unha notable fenda de xénero, cunha escasa presenza feminina. Por iso nesta xornada abre as súas portas ás mozas galegas, para que coñezan o traballo do centro e tomen contacto con este campo, gozando dunha experiencia inesquecible e coñecendo as tarefas cotiás das investigadoras que traballan na disciplina.
Número de prazas
O número de prazas está limitado a 60 participantes en total, e dúas alumnas de 1º de bacharelato por instituto, con posibilidade de ampliar a tres en función da evolución das inscricións. A xornada pode ser un incentivo para decantarse por carreiras cientÃficas, polo que cómpre ter presente este criterio na selección das participantes. Ademais, dado que a discusión dos resultados será en inglés, deberÃa tamén considerase este aspecto.
O formulario de inscrición estará aberto desde o 15 ata o 28 de xaneiro ás 23.59 horas. O profesorado que acompañe as estudantes pode asistir e incluso participar activamente na Masterclass, se asà o desexa, o que deberá indicar no formulario. As solicitudes serán atendidas por orde de chegada e o IGFAE farase cargo da manutención.
Programa da Masterclass
Durante a mañá, as asistentes afondarán no coñecemento da fÃsica de partÃculas cunha serie de conferencias introdutorias. A continuación realizarase unha sesión práctica por ordenador, na que se utilizarán datos reais dun experimento do CERN. Os resultados discutiranse posteriormente por videoconferencia con investigadoras do CERN, asà como con alumnas doutros paÃses que tamén participan na Masterclass. Nesta edición, á videoconferencia que se celebra en Santiago tamén se unirán estudantes de Brasil, Bulgaria e Italia.
Na sesión da tarde haberá unha charla-coloquio que poñerá o acento nas figuras de moitas mulleres, procedentes de diferentes culturas, paÃses, clases, etnias e condicións, que fixeron grandes achegas á ciencia dende os espazos que conseguiron ocupar, pero que seguen sendo en moitos casos bastante descoñecidas.
A Masterclass ofrece, por tanto, unha oportunidade e unha experiencia enriquecedora para as alumnas, que terán a oportunidade de achegarse ao método cientÃfico mediante un pequeno simulacro do que supón a dÃa a dÃa da carreira investigadora e farano, ademais, aprendendo sobre a historia das mulleres na ciencia. A xornada é froito da colaboración do IGFAE co Grupo Internacional de Divulgación de FÃsica de PartÃculas, promotor da Masterclass, e a Organización Europea para a Investigación Nuclear (CERN).
A Xunta de Galicia puxo en marcha a plataforma PRESENTES.gal, unha ferramenta pública destinada a visibilizar o talento feminino galego e facilitar a presenza de mulleres expertas nos espazos de debate, coñecemento e divulgación. Impulsada pola ConsellerÃa de PolÃtica Social e Igualdade, esta iniciativa constitúe a maior comunidade dixital de mulleres profesionais de Galicia, co obxectivo de facilitar que organizadores de eventos, institucións, empresas ou medios de comunicación poidan localizar referentes femininos nos distintos ámbitos profesionais.
O proxecto, que leva por nome Ways, usa o concepto do Camiño de Santiago para conectar á cidadanÃa coa ciencia inspirándose no espÃrito de intercambio e mobilidade que caracteriza á Ruta Xacobea. Con esta finalidade, proponse converter o proxecto nun percorrido europeo que une tres rexións: Galicia (España), Pomorskie (Polonia) e Emilia-Romagna (Italia) a través das cidades de Santiago, Gdynia, Rávena e Módena. A Comisión Europea é a institución encargada da convocatoria, denominada Science Comes to Town e que acada a súa terceira edición. A través dela, financia iniciativas que achegan a ciencia á sociedade. Apoia a organización de eventos públicos como festivais, obradoiros ou actividades educativas co obxectivo de promover a cultura cientÃfica, fomentar o interese pola investigación e fortalecer a relación entre ciencia e cidadanÃa.
