Notas de prensa

Así sofre o patrimonio monumental os efectos do cambio climático

Unha investigadora do departamento de Edafoloxía e Química Agrícola da USC conseguiu afondar nun dos grandes enigmas neste eido investigador: en que medida o cambio climático afectará o biodeterioro dos materiais empregados na construción do patrimonio monumental? O estudo conclúe que o cambio climático podería reducir a biomasa acumulada nos monumentos pero a colonización resistente pode ser máis deteriorante.

Os biofilms ou biopelículas son ecosistemas microbianos asociados a unha superficie viva ou inerte. A formación deste tapiz de microbios que tamén coloniza o patrimonio monumental responde en moitos casos a unha estratexia de adaptación fronte a condiciones ambientais adversas. A investigadora da USC, Elsa Fuentes Alonso, logrou, a partir de datos de campo e de laboratorio, sentar as bases para a caracterización do efecto do cambio climático no deterioro provocado polos organismos formadores de biofilms subaéreos fototróficos no patrimonio monumental construído en granito.

Deste xeito, a investigadora do departamento de Edafoloxía e Química Agrícola da USC conseguiu afondar nun dos grandes enigmas neste eido investigador: en que medida o cambio climático afectará o biodeterioro dos materiais empregados na construción do patrimonio monumental? O estudo conclúe que o cambio climático podería reducir a biomasa acumulada nos monumentos pero a colonización resistente pode ser máis deteriorante.

Desafío

“Un dos desafíos aos que se expón o patrimonio cultural é o cambio climático, sendo recoñecidos polo menos 125 sitios de especial interese patrimonial como altamente vulnerables”, sinala a investigadora do grupo de Estudos medioambientais aplicados ao patrimonio natural e cultural, na súa tese de doutoramento. “Mentres que o efecto directo que teñen as variacións nos parámetros ambientais que gobernan o cambio climático sobre as infraestruturas e os materiais de construción do patrimonio cultural construído é relativamente coñecido, pouco se sabe do efecto que estes teñen sobre a actividade deteriorante dos biofilms que tapizan as súas paredes”, engade.

Os resultados obtidos contribuíron a mellorar o coñecemento existente sobre os patróns de colonización do patrimonio cultural granítico do noroeste da Península Ibérica, así como a coñecer e entender a resposta dos biofilms colonizadores ante cambios ambientais tales como a redución da dispoñibilidade hídrica, o aumento da temperatura e da concentración de CO2, e os cambios na radiación UVB, e as súas consecuencias en termos de biodeterioro.

Así, aínda que nun futuro próximo é esperable que ocorra unha redución da biomasa acumulada sobre o patrimonio cultural granítico exposto, esta dará lugar a unha maior actividade deteriorante ao ser favorecido o desenvolvemento de cianobacterias fronte a algas verdes, ademais da produción de pigmentos —causantes do deterioro estético—e de exopolisacáridos, favorecedores do deterioro fisicoquímico do material pétreo.

Tribunal e cualificación

A tese titulada ‘Evaluation of the impact of climate change on the deteriorating activity of phototrophic subaerial biofilm-forming organisms on the monumental heritage’ está dirixida pola profesora da Facultade de Bioloxía, Beatriz Prieto Lamas. O tribunal estivo composto por Xabier Pontevedra Pombal da USC, Graciela Paz Bermúdez da UVigo e Nuno Mesquita da Universidade de Coimbra. O traballo recibiu a cualificación de sobresaliente cum laude.

Universidade de Santiago de Compostela (USC), 2023-05-25

Actualidad

Foto del resto de noticias (bandeira_azul.jpg) Galicia propón este ano 119 praias —45 na Coruña, 17 en Lugo, 56 en Pontevedra, e unha en Ourense— como candidatas ao galardón Bandeira Azul 2026. Galicia é a terceira comunidade que formalizou máis candidaturas este ano, por detrás da Comunidade Valenciana e Andalucía, que presentaron 160 e 155 praias. En canto ás provincias, Pontevedra é a segunda con máis candidaturas propostas só por detrás de Alacante. Ademais, este é o primeiro ano no que se presenta a candidatura dunha praia fluvial na provincia de Ourense. Para acadar este recoñecemento nas praias deberá acreditarse unha calidade das augas excelente, unhas boas condicións de seguridade, servizos e accesibilidade, e unha atinada xestión medioambiental.
Foto de la tercera plana (sociedade-02.jpg) A taxa de positividade do virus respiratorio sincitial sitúase no 10 % na semana 7 do ano, que rematou o día 15 deste mes. Na semana recollida no informe, observouse un descenso da taxa de consultas no grupo dos menores de dous anos. En canto ás hospitalizacións, rexistráronse dous ingresos no grupo de nados entre abril e setembro de 2025 pero non se produciu ningunha hospitalización nos lactantes menores de dous meses. Nestes grupos, a cobertura da inmunización fronte ao VRS é do 92,6 % no caso dos bebés que son vacinados nos hospitais galegos ao nacer dentro das datas da campaña e do 95,3 % para os nados fóra de campaña.

Notas

O proxecto estratéxico CIBERECO, liderado pola directora científica de ECOBAS e catedrática da USC María Loureiro, culmina o vindeiro 25 de febreiro coa celebración do CIBERECO Lab no Edificio CINC da Cidade da Cultura. A vicerreitora de Política Científica da USC, Pilar Bermejo, e o director xeral do Instituto Nacional de Ciberseguridade-INCIBE, Félix Barrio, participarán ás 9.30 horas na benvida institucional do CIBERECO-Lab xunto coa directora do proxect.
Case 400 rapaces participaron no campus de Ourense na IX Feira eXXperimenta en Feminino, a cita anual coa divulgación científica e co fomento da igualdade no eido CTEM (ciencias, tecnoloxía, enxeñaría e matemáticas), froito do compromiso da UVigo, que quere contribuír a rachar coa falta de referentes femininos científicos neste eido e coa desproporción entre homes e mulleres.
PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
HOMENAXES EGERIA
PUBLICACIONES