domingo, 10 de mayo de 2026
No acto de presentación estaba ademais o vicerreitor de PolÃtica CientÃfica, Investigación e Transferencia, Salvador Naya.
Financiados pola Axencia Galega de Innovación con 336.895 euros con cargo a fondos FEDER e co apoio da Vicepresidencia Primeira e ConsellerÃa de EconomÃa, Industria e Innovación, poñen en valor a funcionalidade das TecnoloxÃas da Información e da Comunicación (TIC) ao servizo da mellora integral da saúde.
Matemáticas ao servizo da xestión sanitaria
As liñas de investigación do proxecto Ciencia e EnxeñarÃa de datos para a avaliación, predición poboacional e personalizada da evolución da enfermidade COVID-19 (CEDCOVID, IN845D2020/26) trataron diversos obxectivos, entre os que se destacan:
Analizouse a duración do tempo de hospitalización, asà como o tempo de estancia en UCI de algo máis de 10.000 pacientes galegos de COVID-19 ao inicio da pandemia, e a influencia da idade, o sexo e algunhas outras variables clÃnicas en ditos tempos. Como consecuencia, construÃuse un modelo que permite predicir a conxestión hospitalaria e en UCI do sistema sanitario galego para as diferentes áreas sanitarias.
Realizouse a implementación dun sistema web de visualización avanzada de datos e do seu proceso de extracción, transformación e carga. Creáronse modelos de aprendizaxe automática para predicir se os pacientes diagnosticados con COVID precisan diferentes niveles de asistencia hospitalaria (ingreso hospitalario en planta ou ingreso na unidade de coidados intensivos) durante o curso da súa enfermidade, utilizando só datos demográficos e clÃnicos. Estudiouse ademais a eficacia das intervencións non farmacolóxicas en nove campos de actividade para diminuÃr a transmisión do SARS-CoV-2 en España no perÃodo setembro de 2020 -maio de 2021.
Analizouse tamén o impacto da vacinación sobre a incidencia da COVID-19 en España. Para iso, formuláronse modelos estatÃsticos para explicar o número de pacientes hospitalizados en función da incidencia acumulada de COVID-19 e a porcentaxe de poboación vacinada.
Púxose en marcha unha infraestrutura de Internet das Cousas na que se reciben datos de sensores ambientais, sensores industriais e de sistemas fotovoltaicos. No transcurso do proxecto leváronse a cabo tarefas de análise descritiva e visualización dos datos correspondentes aos niveles de CO2 nas aulas durante as ABAU 2021 e 2022.
Realizáronse simulacións virtuais para contornos de especial interese (como residencias, supermercados, locais de ocio ou hostalerÃa) co obxectivo de cuantificar a probabilidade de contaxio.
Desenvolveuse un modelo para a estimación das frecuencias das variantes de virus SARS-CoV-2 presentes en mostras de augas residuais a partir das frecuencias de mutacións de interese.
Busca de novos fármacos grazas ao coñecemento tridimensional das proteÃnas
O obxectivo do proxecto Predición da estrutura de proteÃnas de SARS-CoV-2 con técnicas de IA foi utilizar diferentes métodos de intelixencia artificial para predicir a estrutura dos diferentes compoñentes proteicos de SARS-CoV-2. A importancia do coñecemento da estrutura tridimensional dunha proteÃna provén do feito de que a estrutura determina a súa función e a súa interacción con outros compoñentes moleculares.
Por iso, centrouse o esforzo en compoñentes proteicos cuxa estrutura non foi determinada con métodos de laboratorio estandarizados. Nestas proteÃnas é necesaria a predición por computador, para predicir cal é a posición espacial de cada átomo e de cada aminoácido da proteÃna concreta, como é o caso de proteÃnas “non estruturais” que interveñen no proceso de replicación do virus.
Co proxecto do CITIC mellorouse a resolución atómica en diferentes compoñentes proteicos nos que se dispón dun modelo inicial estrutural. O obxectivo foi prover a maior resolución e fiabilidade posibles nas estruturas tridimensionais das proteÃnas, para o seu uso na procura computacional mediante busca de posibles medicamentos.
Sobre o CITIC
O CITIC é un centro de investigación que potencia o avance e a excelencia en I+D+i aplicada ás TIC, creado en 2008 pola Universidade da Coruña. A actividade cientÃfica do centro estrutúrase en catro áreas de investigación principais: Intelixencia Artificial; Ciencia e EnxeñarÃa de Datos; Computación de Altas Prestacións; e Servizos e Redes Intelixentes, e unha área de investigación transversal a todas elas: a de Ciberseguridade. Na actualidade, o CITIC está acreditado como Centro de Investigación de Galicia. A acreditación, estruturación e mellora do CITIC está cofinanciada pola Xunta de Galicia e a Unión Europea no marco do Programa Operativo FEDER Galicia 2014-2020, co obxectivo temático de promover o desenvolvemento tecnolóxico‚ a innovación e unha investigación de calidade. Un dos obxectivos do CITIC pasa por poñer ao alcance da sociedade os resultados das súas investigacións, polo que o centro promove accións de ciencia cidadá e actividades divulgativas que potencien as vocacións cientÃficas e garantan a renovación do talento no ámbito das TIC.
A programación desta nova edición volverá combinar espectáculos de sala, funcións de rúa, instalacións, música e propostas participativas arredor do mundo dos monicreques, con compañÃas galegas como Tanxarina TÃteres, TÃteres Alakrán, Babaluva, Mircromina, Trécola Producións, Troula Animación ou Bico de Toupa, xunto a formacións chegadas de diferentes puntos do Estado e de paÃses como Francia, Italia, Portugal, Uruguai ou Arxentina. Entre as montaxes destacadas figura A Biblioteca Galáctica contra IA Fantástica, de Tanxarina TÃteres, recoñecida nos Premios MarÃa Casares 2026, ademais de propostas premiadas como Gloria Bendita, de Arteria Producciones, ou Érase unha vezÂ… dous pés!, da italiana Teatro dei Piedi.
Os bos resultados acadados nos últimos anos en biotecnoloxÃa sitúan a Galicia nunha posición de referencia neste sector, con moita proxección de futuro. A biotecnoloxÃa pasou de ser unha aposta estratéxica a converterse nun sector económico e cientÃfico con masa crÃtica, capacidades diferenciais e resultados medibles. Asà o amosan os resultados acadados na execución da Estratexia de consolidación do sector en Galicia 21-25. Entre eles, destaca a creación de 30 novas empresas biotecnolóxicas, acadando a cifra de 162 compañÃas actuais; unha facturación de 2.037 millóns de euros, que cuadriplica a de 2021 e se sitúa no 2,6% do PIB; ou o aumento do emprego cualificado vencellado ao sector, acadando as 5.693 persoas traballadoras, tres veces máis desde 2021.
