miércoles, 19 de agosto de 2026
AsÃ, o financiamento aprobado polo Consello de Ministros no marco do PERTE apoia, entre outras tarefas, a recompilación dunha ampla variedade de recursos en galego de alta calidade (texto e voz) que se publicarán en formato dixital –baixo licenzas libres e en aberto– e que serán accesibles de forma gratuÃta por empresas e institucións. Esta foi unha das cuestións abordadas polo reitor da USC, Antonio López, e polo delegado do Goberno en Galicia, José Manuel Miñones, na xuntanza que mantiveron este mércores 16.
O obxectivo de Nós é que eses recursos e datos recompilados reforcen e impulsen o galego na contorna dixital, con especial énfase na intelixencia artificial, para dotar as máquinas dun adestramento maior con datos masivos en lingua galega e, por tanto, que se vexa incrementada a súa calidade no ámbito tecnolóxico. En total, o proxecto recibirá unha subvención de dous millóns de euros.
A infraestrutura lingüÃstica apoiada economicamente polo Goberno permitirá dar un salto cualitativo na dixitalización da Administración pública, con servizos máis accesibles para os cidadáns. Tamén facilitará a dixitalización e a internacionalización das empresas, fará máis competitiva á industria do ámbito beneficiándose das oportunidades que ofrece actualmente a Intelixencia Artificial e as TecnoloxÃas da Linguaxe e xerará novos postos de traballos cualificados.
O proxecto
Dentro do proxecto Nós vanse compilar recursos e desenvolver ferramentas de alta calidade para o procesamento automático do galego, tanto oral como escrito. Ademais, produciranse demostradores de carácter xeral que permitirán mostrar as posibilidades dos ditos recursos e desenvolveranse casos de uso de alto impacto socioeconómico en diferentes contextos. Os recursos desenvolvidos en Nós serán de libre acceso por terceiros, o que vai permitir e facilitar o desenvolvemento de produtos e servizos finais baseados na lingua galega, por parte das empresas, institucións e organizacións, tanto públicas como privadas, que asà o desexen. O proxecto encádrase dentro das estratexias galega, española e europea orientadas ao desenvolvemento de tecnoloxÃas, ferramentas e aplicacións para a proxección e uso das linguas nos ámbitos de aplicación da IA. O proxecto é froito do traballo conxunto que está a desenvolver o Instituto da Lingua Galega (ILG) e o Centro Singular de Investigación en TecnoloxÃas Intelixentes da USC (CiTIUS) e que tamén conta con financiamento da Xunta de Galicia.
O sistema educativo galego contará con 536 centros plurilingües o próximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a súa participación na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a súa posta en marcha. Do total dos centros con modelo plurilingüe, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas á vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros plurilingües, a ConsellerÃa oferta diversas modalidades. AsÃ, outros centros optan por contar con seccións bilingües.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a sÃndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %.
