sábado, 8 de agosto de 2026
Con este premio a USC recoñece, cada ano, a iniciativa, o traballo e a traxectoria da comunidade universitaria, presente e pasada, a prol da normalización do galego na Universidade.
O profesor Beiras recolleu o galardón de mans do reitor Antonio López, quen subliñou que dende a USC “temos que reivindicar o universitario que foi e que é o profesor Beiras”, ao que cualificou de “referente”.
O premiado iniciou o seu discurso afirmando que non era el o merecedor do premio, “o mérito é das persoas que me formaron”, dixo, para despois lembrar como “con non máis de 13 anos”, leu o Sempre en Galiza de Castelao, entre outras moitas lecturas en galego que, dende unha idade temperá, o converteron “nun ser insólito” pero, ao mesmo tempo, “nun privilexiado”. Beiras trazou o vieiro do seu vÃnculo co idioma a través da súa traxectoria persoal, universitaria e polÃtica para realizar unha reflexión final sobre a situación actual. Neste senso, Beiras denunciou como, despois de catro décadas do Estatuto de AutonomÃa, na actualidade, a defensa organizada do idioma aÃnda parte fundamentalmente da sociedade civil e de organizacións como A Mesa pola Normalización LingüÃstica. Ademais, tamén puxo o foco en como o galego está a ser case relegado ao rol de terceiro idioma do paÃs, por detrás do castelán ou do inglés. “Asà non se constrúen sociedades democráticas, nin se consegue que os cidadáns non sexan súbditos”, concluÃu.
A sesión comezou coa lectura da acta do xurado por parte de Manuel Núñez Singala, director do Servizo de Normalización LingüÃstica da USC; mentres que a loa do premiado correu a cargo do profesor da Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais, Xavier Vence. A vicerreitora de Titulacións e Internacionalización, MarÃa José López Couso, completou a mesa presidencial.
“Sinal de identidade”
O profesor Vence realizou un percorrido minucioso pola traxectoria do homenaxeado. AsÃ, relatou como o profesor Beiras Torrado estivo vinculado á USC dende o inicio dos seus estudos na Facultade de Dereito no ano 1952, centro no que darÃa os seus primeiros pasos, converténdose despois en membro destacado da Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais, dende a súa creación en 1968, á que estivo vinculado durante toda a súa dilatada vida académica, impartindo docencia tamén nas Facultades de Ciencias da Comunicación e de Ciencias PolÃticas e Sociais. “O uso cotián do galego en todas as dimensións da vida e da actividade académica constituÃu e constitúe un sinal de identidade da súa persoa e da súa identificación e compromiso con Galicia, coa nosa cultura e co noso idioma”, explicou Xavier Vence.
En canto á docencia, continuou a relatar Vence, Beiras defendeu o uso do galego nas aulas dende os seus inicios como profesor de EconomÃa PolÃtica na Facultade Dereito entre 1964 e 1965. Posteriormente, xa en 1968, como profesor de Estrutura e institucións económicas na Facultade de Ciencias Económicas e, en 1970, como catedrático de Estrutura Económica, continuou promovendo o galego nas aulas, nas actividades do departamento de Estrutura Económica do que foi director durante un longo perÃodo e no claustro da facultade. Tivo tamén un papel activo na promoción do uso do galego no ámbito da xestión, tanto como director de Departamento durante máis de 10 anos como na xestión da Facultade de Económicas, centro do que foi decano puntualmente no ano 1972 e posteriormente entre 1982 e 1984. Polo que se refire á investigación, fixo uso do galego na súa actividade investigadora, nas súas publicacións de carácter académico e nos seus ensaios de forma habitual, asà como en artigos de prensa, relatorios ou seminarios. Ademais, o profesor Vence fixo fincapé no labor de Beiras como tradutor ao galego, talvez unha das súas facetas menos coñecidas.
Historia do premio
Nas anteriores edicións deste premio foron recoñecidos Manuel Bermejo, Xosé Antonio Gómez Segade, Antón Costa Rico e Antonio Rigueiro, catedráticos de QuÃmica Orgánica, Dereito Mercantil, Historia da Educación e EnxeñarÃa de Montes, respectivamente. O galardón leva o nome de Luis Porteiro Garea, profesor que o dÃa 16 de setembro de 1915 pronunciou no Paraninfo a primeira lección en galego da que se ten constancia.
A loita contra os incendios forestais suma un novo aliado tecnolóxico ao servizo de toda a sociedade. A aplicación móbil ALume, deseñada para facilitar que calquera persoa poida dar a alarma sobre un foco de lume de forma inmediata e precisa, xa se atopa plenamente operativa e dispoñible para a súa descarga de balde nas plataformas Android e iOS. O obxectivo principal desta ferramenta é potenciar a detección temperá dos incendios forestais. Nunha emerxencia no monte, os primeiros minutos son decisivos para evitar que un foco inicial se converta nun gran incendio; por iso, ALume nace para acurtar os tempos de aviso e facilitar ao servizo de extinción datos exactos antes de despregar os medios sobre o terreo. Cabe sinalar que a aplicación leva xa 7.000 descargas e 200 notificacións que axudaron ao operativo.
Un dos grandes atractivos desta undécima edición será a estrea de dez novos espectáculos, todos eles impulsados por compañÃas galegas, un dato que evidencia o dinamismo creativo do sector dos monicreques na Comunidade. A programación abrirase coa nova versión de A festa dos tÃteres, presentada por Viravolta, Vai de Roda e TÃteres Alakrán, para continuar coa estrea de Treco-lerias, de Trécola Producións, e A rosa de papel, adaptación ao teatro de monicreques do texto de Valle-Inclán realizada por Alakrán.
