miércoles, 18 de marzo de 2026
Con este premio a USC recoñece, cada ano, a iniciativa, o traballo e a traxectoria da comunidade universitaria, presente e pasada, a prol da normalización do galego na Universidade.
O profesor Beiras recolleu o galardón de mans do reitor Antonio López, quen subliñou que dende a USC “temos que reivindicar o universitario que foi e que é o profesor Beiras”, ao que cualificou de “referente”.
O premiado iniciou o seu discurso afirmando que non era el o merecedor do premio, “o mérito é das persoas que me formaron”, dixo, para despois lembrar como “con non máis de 13 anos”, leu o Sempre en Galiza de Castelao, entre outras moitas lecturas en galego que, dende unha idade temperá, o converteron “nun ser insólito” pero, ao mesmo tempo, “nun privilexiado”. Beiras trazou o vieiro do seu vÃnculo co idioma a través da súa traxectoria persoal, universitaria e polÃtica para realizar unha reflexión final sobre a situación actual. Neste senso, Beiras denunciou como, despois de catro décadas do Estatuto de AutonomÃa, na actualidade, a defensa organizada do idioma aÃnda parte fundamentalmente da sociedade civil e de organizacións como A Mesa pola Normalización LingüÃstica. Ademais, tamén puxo o foco en como o galego está a ser case relegado ao rol de terceiro idioma do paÃs, por detrás do castelán ou do inglés. “Asà non se constrúen sociedades democráticas, nin se consegue que os cidadáns non sexan súbditos”, concluÃu.
A sesión comezou coa lectura da acta do xurado por parte de Manuel Núñez Singala, director do Servizo de Normalización LingüÃstica da USC; mentres que a loa do premiado correu a cargo do profesor da Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais, Xavier Vence. A vicerreitora de Titulacións e Internacionalización, MarÃa José López Couso, completou a mesa presidencial.
“Sinal de identidade”
O profesor Vence realizou un percorrido minucioso pola traxectoria do homenaxeado. AsÃ, relatou como o profesor Beiras Torrado estivo vinculado á USC dende o inicio dos seus estudos na Facultade de Dereito no ano 1952, centro no que darÃa os seus primeiros pasos, converténdose despois en membro destacado da Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais, dende a súa creación en 1968, á que estivo vinculado durante toda a súa dilatada vida académica, impartindo docencia tamén nas Facultades de Ciencias da Comunicación e de Ciencias PolÃticas e Sociais. “O uso cotián do galego en todas as dimensións da vida e da actividade académica constituÃu e constitúe un sinal de identidade da súa persoa e da súa identificación e compromiso con Galicia, coa nosa cultura e co noso idioma”, explicou Xavier Vence.
En canto á docencia, continuou a relatar Vence, Beiras defendeu o uso do galego nas aulas dende os seus inicios como profesor de EconomÃa PolÃtica na Facultade Dereito entre 1964 e 1965. Posteriormente, xa en 1968, como profesor de Estrutura e institucións económicas na Facultade de Ciencias Económicas e, en 1970, como catedrático de Estrutura Económica, continuou promovendo o galego nas aulas, nas actividades do departamento de Estrutura Económica do que foi director durante un longo perÃodo e no claustro da facultade. Tivo tamén un papel activo na promoción do uso do galego no ámbito da xestión, tanto como director de Departamento durante máis de 10 anos como na xestión da Facultade de Económicas, centro do que foi decano puntualmente no ano 1972 e posteriormente entre 1982 e 1984. Polo que se refire á investigación, fixo uso do galego na súa actividade investigadora, nas súas publicacións de carácter académico e nos seus ensaios de forma habitual, asà como en artigos de prensa, relatorios ou seminarios. Ademais, o profesor Vence fixo fincapé no labor de Beiras como tradutor ao galego, talvez unha das súas facetas menos coñecidas.
Historia do premio
Nas anteriores edicións deste premio foron recoñecidos Manuel Bermejo, Xosé Antonio Gómez Segade, Antón Costa Rico e Antonio Rigueiro, catedráticos de QuÃmica Orgánica, Dereito Mercantil, Historia da Educación e EnxeñarÃa de Montes, respectivamente. O galardón leva o nome de Luis Porteiro Garea, profesor que o dÃa 16 de setembro de 1915 pronunciou no Paraninfo a primeira lección en galego da que se ten constancia.
Con esta decisión, procúrase ampliar a internacionalización, unha maior apertura á creatividade dixital coa irrupción das novas tecnoloxÃas e darlle pulo a súa descentralización dentro e fóra de Galicia. O obxectivo con esta renovación é impulsar estes eidos na actividade deste centro museÃstico, referente da arte contemporánea en Galicia e España, tras case once anos con Santiago Olmo á fronte da súa dirección. Como resultado do seu labor, o Centro Galego de Arte Contemporánea acadou en 2025 ser recoñecido como Insignia da cultura galega polo Observatorio da Cultura da Fundación Contemporánea, segundo os resultados do prestixioso informe elaborado coas valoracións de máis de 400 expertos e profesionais de toda España.
O presidente da Xunta informou de que 'Galicia vai liderar un val especializado en tecnoloxÃa cuántica no que participarán nove paÃses europeos' e que contará cun investimento de 14,3 millóns de euros. Rueda lembrou que a comunidade 'está a posicionarse como referente europeo' neste eido e asegurou que o feito de que Galicia lidere un proxecto 'nunha materia con tanto futuro é un reflexo da boa saúde da I+G+i galega'. A Comisión Europea acaba de conceder un novo proxecto de cuántica polo que a nosa Comunidade vai liderar un val de innovación, é dicir, unha iniciativa de colaboración entre rexións que destacan pola súa capacidade neste ámbito e que, grazas a este val, van conectalas para facer novos desenvolvementos e incrementar a soberanÃa da UE.
