miércoles, 25 de febrero de 2026
A cita, explicou Manuel Arias, catedrático da Ãrea de EdafoloxÃa e QuÃmica AgrÃcola e coordinador do Programa de Doutoramento en Ciencia e TecnoloxÃa Agroalimentaria da Universidade de Vigo, enmarcouse nas actividades obrigatorias que ten que realizar o alumnado deste doutoramento ao longo de cada curso. A temática escollida, apuntou, foi a edafoloxÃa e a ambiental.
Edafodiversidade e residuos
Raimundo Jiménez foi o primeiro en intervir ofrecendo dúas conferencias, unha titulada A aplicación de residuos ao solo, ¿unha oportunidade ou unha ameaza ambiental, e outra titulada Edafodiversidade en medios semiáridos mediterráneos. Pondo en relevo o traballo referente que se fai no eido da edafoloxÃa na Facultade de Ciencias ourensá, o relator fixo un percorrido moi visual tanto pola diversidade de solos na España interior como polo impacto que ten neles a aplicación de residuos de xeito incontrolado.
O solo, indicou o profesor e investigador da Universidad Autónoma de Madrid, ten “as súas limitacións e non se pode someter a calquera tipo de uso”. O experto expuxo un contexto no que ao mesmo tempo que “nas rexións semiáridas somos deficitarios en materia orgánica” a realidade é que “pola noite no lixo tiramos moita materia orgánica” e que moitas industrias, sobre todo agrÃcolas, producen moitos residuos orgánicos. “Teño fame, ti tes alimento, dámo. Pero non todos os alimentos que ti me dás son ideais para min”, puxo como metáfora da problemática de aplicar no solo residuos de xeito incontrolado. Ao longo da súa intervención abordou diferentes exemplos do impacto da aplicación no solo de residuos urbanos, mineiros e industriais, incluÃdos os fertilizantes. Subliñando a importancia fundamental do solo, Raimundo Jiménez rematou a súa intervención recalcando como “aos solos hai que querelos” e non ignoralos, como lamentablemente se fai en moitas ocasións.
O impacto dos incendios
Pola súa banda, Montserrat DÃaz, investigadora do Instituto de Investigacións Agrobiolóxica de Galicia, do CSIC en Santiago de Compostela, e presidenta da Sección de BioloxÃa da Sociedade Española de Ciencias do Solo, falou nesta xornada do impacto dos incendios forestais nos solos de Galicia. “A causa principal de degradación dos nosos solos forestais son os incendios, que provocan a súa degradación fÃsica, quÃmica e biolóxica”, afirmou. O solo, recalcou, é un sistema vivo, un recurso que tarda millóns de anos en formarse e que é responsable de todas as funcións ecolóxicas, da produción de alimentos, do secuestro de carbono que mitiga o cambio climático, da regulación do ciclo da auga e dos nutrintes e hábitat dos organismos, etc. “Se non hai solo non hai vida na terra”, dixo.
Dada esta relevancia, Montserrat DÃaz recalcou a importancia de avaliar o impacto dos incendios na cuberta vexetal. Neste senso, apuntou como na súa institución levan máis de 40 anos estudando os incendios, tanto o seu impacto directo como indirecto. AsÃ, matizou, “os efectos do incendio no solo non se limitan á zona onde se produce, senón que poden chegar ao mar, como se viu na vaga de lumes do 2006”. Na súa intervención, a investigadora tamén recalcou como “hoxe en dÃa sabemos que non só hai que previr e extinguir os incendios, senón tamén recuperar e restaurar os solos”. E puxo como exemplo o traballo realizado co Centro de Investigación Forestal de Lourizán e a Xunta no que se implementaron técnicas e protocolos para recuperar solos queimados en pendente, amosándose como o sistema máis eficaz o acolchado de palla. “Estas técnicas son moi caras pero hai zonas onde se aplican, por exemplo porque hai perigo de contaminación de acuÃferos”, indicou subliñando como “somos a primeira comunidade de España onde se está aplicando estas medidas de recuperación e restauración de solos queimados”.
O Centro Tecnolóxico do Mar traballará nos vindeiros dous anos no proxecto 'Esparde-Efectos do Desprazamento Espacial de Flotas Pesqueiras Artesanais e Costeiras Derivados da Conservación e a Planificación do Medio Marino', unha iniciativa que analiza como as medidas de protección e ordenación do medio mariño inflúen nos desprazamentos da pesca artesanal e costeira, asà como na sostibilidade das comunidades pesqueiras. Enmarcado no Programa Pleamar 2025, Esparde ten como obxectivo comprender mellor os efectos derivados da reubicación das flotas de pequena escala como consecuencia das restricións espaciais nos caladoiros. 'Esparde' pon o foco en embarcacións con porto base en Galicia, Asturias e Cantabria, especialmente naquelas que operan en zonas suxeitas a limitacións actuais ou futuras.
O programa de Trens TurÃsticos de Galicia organizada por Turismo de Galicia en colaboración con Renfe e o Instituto Ourensán de Desenvolvemento Económico, arranca unha tempada máis de itinerarios temáticos pola comunidade coa Ruta da Camelia en Flor. En total, para 2026 están previstas 13 rutas e 33 saÃdas, coas que se abrangue un amplo programa de experiencias turÃsticas, entre elas paisaxÃsticas, patrimoniais e enogastronómicas, co tren como eixo e modo central de transporte. As primeiras saÃdas correspóndense coa Ruta das Camelias en Flor. O traxecto inclúe a visita aos xardÃns do Pazo Quinteiro da Cruz -que conta con máis de mil variedades de camelias-, o de Lourizán e o de Rubiáns, este con máis de 4.500 exemplares distintos.
