Notas de prensa

As universidades galegas participan nun proxecto de dese帽o dunha aplicaci贸n que comprobe automaticamente se os pol铆ticos din a verdade nun debate

Vinte investigadores e investigadoras de diferentes 谩mbitos integran o equipo de traballo, entre os que est谩n os docentes da UDC Laura Milagros Castro, David Cabrero, Natalia Quintas, Jos茅 脕ngel Holgado e Jos茅 Manuel Lage, da Universidade da Coru帽a; as铆 como os investigadores da UVigo Manuel P茅rez Cota, Montse V谩zquez, Iv谩n Puentes, Yolanda Blanco, Andr茅s Mazaira, M贸nica Valderrama, Tal铆a Rodr铆guez e Julia Fontenla; aos que se suman os investigadores Francisco Javier Paniagua, da Universidad de M谩laga; Concepci贸n P茅rez, da Universidad de Sevilla; Paulo Carlos L贸pez, da USC; Alejandro Romero, da Universidad de Granada; e o coronel 脕ngel G贸mez, experto en an谩lise xeopol铆tica.

Deste xeito, DEBATrue re煤ne expertos no desenvolvemento de aplicaci贸ns inform谩ticas, en miner铆a de datos en redes sociais e modelos de confianza e reputaci贸n, as铆 como no 谩mbito da ciberseguridade e as conspiraci贸ns.

Esta iniciativa est谩 dirixida a contribu铆r 谩 loita contra a desinformaci贸n a trav茅s da identificaci贸n de datos falsos que poidan desvirtuar a calidade democr谩tica e alterar o normal desenvolvemento do proceso electoral. Nese senso, como recolle a memoria dun proxecto que se desenvolver谩 ata 2023, o seu prop贸sito 茅 tratar de sumar aos actuais procesos manuais de verificaci贸n, unha aplicaci贸n dixital que automatice parte dese proceso, contribu铆ndo a que se acelere a comprobaci贸n e verificaci贸n da informaci贸n e poidan rebaterse, antes de que se viralicen, as posibles afirmaci贸ns falsas ou inexactas realizadas no transcurso dun debate electoral.

Seleccionado na convocatoria Prueba de Concepto do Ministerio de Ciencia e Innovaci贸n, 聯DEBATrue. Lucha contra la desinformaci贸n y criterios de valor en los debates electorales en televisi贸n y medios digitales: plataforma de verificaci贸n y blockchain聰 茅 un proxecto de transferencia que busca po帽er ao servizo da cidadan铆a unha plataforma de verificaci贸n de acceso libre e gratu铆to. Tr谩tase, as铆 mesmo, dunha iniciativa derivada da investigaci贸n sobre debates electorais televisados DEBATv, que o grupo CP2 desenvolveu no marco do programa Retos de la Sociedad.

Unha plataforma de acceso aberto

Co prop贸sito tanto de identificar posibles afirmaci贸ns falsas no propio debate, como aquelas que a ra铆z deste poidan xurdir nas redes sociais, o proxecto abrangue a aplicaci贸n de t茅cnicas e ferramentas de aprendizaxe autom谩tico ou machine learning aos procesos de verificaci贸n de datos, as铆 como a creaci贸n dun bot de an谩lise conversacional e medici贸n da actividade e impacto en Twitter dos debates televisivos. A trav茅s destas ferramentas, buscarase tratar de 聯automatizar ou semiautomatizar este proceso de verificaci贸n de datos聰, explica R煤as, que matiza que o proxecto implicar谩 tanto o traballo con 聯datos de grao 1聰, aqueles que poden comprobarse en bases de datos de acceso p煤blico, como con informaci贸ns 聯de grao 2聰, que obrigar铆an xa 聯谩 s煤a comprobaci贸n de forma manual聰.

Baseado no uso de tecnolox铆a blockchain, tratarase dun sistema de verificaci贸n de informaci贸n aberto e descentralizado, creado sobre principios de gobernanza 茅ticos e transparentes e sustentado en datos de acceso aberto. Deste xeito, como recolle a memoria, prox茅ctase que esta ferramenta en li帽a permita non s贸 co帽ecer que informaci贸ns son verdadeiras, falsas, incertas ou inexactas, sen贸n poder tam茅n acceder 谩 fonte orixinal ou proba de veracidade, como ser铆an as bases de datos que xustificar铆an a exactitude ou inexactitude da afirmaci贸n.

Para a investigadora da UDC, profesora da 谩rea de Ciencia da Computaci贸n e Intelixencia Artificial na Facultade de Inform谩tica, Laura Castro Souto: 聯desde a parte inform谩tica, o que m谩is me gusta deste proxecto 茅 que temos como obxectivo principal que a validaci贸n da informaci贸n, fact-checking, sexa explicada 谩s persoas que vaian usar a plataforma. 脡 dicir, non s贸 axudar 谩 xente a saber se unha afirmaci贸n ou dato ten base e se pode contrastar, sen贸n que se saiba como, de que xeito, o sistema chega a esa conclusi贸n. Estamos rodeadas de algoritmos que toman decisi贸ns que ningu茅n nos explica: en cambio, DEBATrue vai aportar 谩 cidadan铆a unha nova ferramenta software na que non imos ter que 聭confiar聮, sen贸n que vai ser transparente en todo o que fai desde o seu dese帽o聰.

Creaci贸n dun 铆ndice de calidade

O proxecto contempla o desenvolvemento dun 铆ndice internacional de calidade dos debates electorais, que partir谩 da revisi贸n e ampliaci贸n dunha relaci贸n de 50 indicadores de valor, dese帽ada no marco de DEBATv, xunto co impulso dun selo de calidade que distinga aqueles debates que aposten pola participaci贸n, a transparencia, a loita contra a desinformaci贸n e a participaci贸n democr谩tica da cidadan铆a. Outro dos obxectivos do proxecto, 茅 ver a posibilidade de crear unha spin off a ra铆z do desenvolvemento desta aplicaci贸n, o que contribuir铆a 谩 s煤a vez, a que esta ferramenta poida aplicarse, nunha segunda fase, ao debate pol铆tico xeral, as铆 como ao desenvolvemento doutras tarefas, como o asesoramento aos diferentes operadores e axentes implicados.

Con esa mesma vontade de transferencia, prox茅ctase a elaboraci贸n dun manual de boas pr谩cticas na organizaci贸n de debate, as铆 como dunha gu铆a escolar de sensibilizaci贸n, educaci贸n e loita contra a desinformaci贸n no debate pol铆tico. De feito, co prop贸sito de contribu铆r 谩 sensibilizaci贸n e capacitaci贸n dos futuros votantes, especialmente na contorna das redes sociais, o proxecto abrangue tam茅n a realizaci贸n dun estudo sobre as necesidades educativas e de traballo na aula que neste 谩mbito poida requirir a poboaci贸n infantil e xuvenil, as铆 como o dese帽o e organizaci贸n de talleres e de actividades formativas para educadores.