viernes, 19 de junio de 2026
Este último aspecto da biografÃa da astrónoma ourensá é o que destaca o grupo de traballo WG Small Bodies Nomenclature na publicación da nova nomenclatura do asteroide no seu boletÃn do 1 de setembro de 2025, que lembra que a cientÃfica traballou no observatorio da USC e deu clases na Universidade Central de Madrid.
O asteroide que xa leva o seu nome foi descuberto polo Dr. Orlando Naranjo no Observatorio do Llano del Hato (Mérida, Venezuela) en 1993.
Unha intensa biografÃa
Tal e como explica a profesora da USC Josefina Ling no artigo ‘La primera astrónoma gallegaÂ’ en Ciencia en historias, Antonia FerrÃn matriculouse na Facultade de Ciencias da Universidade compostelá, onde daquelas só se impartÃa a carreira de QuÃmica. Licenciouse no ano 1934, compaxinando o seu labor como profesora axudante de prácticas na facultade co de axudante interina da sección de ciencias do Instituto de Santiago ata 1936. Paralelamente estudaba a carreira de Farmacia e os dous únicos cursos de Ciencias Exactas que se impartÃan na USC.
Coa Guerra Civil, en 1937 foi sancionada por motivos polÃticos e inhabilitada ata o ano 1940. Foi nesa década cando coñeceu a Ramón MarÃa Aller, fundador do Observatorio Astronómico da USC, co que investigou durante varias décadas.
En 1950 licenciouse en Ciencias exactas na Universidade Central de Madrid e pouco despois gañou unha praza de catedrática de Matemáticas na Escola Normal de Maxisterio de Santander. Xa en 1957, ao crearse a sección de Matemáticas da Facultade de Ciencias na USC, Antonia converteuse na súa primeira docente muller; e é en 1963 cando pasa a ser a primeira doutora en AstronomÃa en España coa tese ‘Observaciones de pasos por dos verticalesÂ’.
FerrÃn rematou a súa carreira profesional en Madrid, exercendo como profesora adxunta na Facultade de Matemáticas da Complutense e como catedrática de Matemáticas na Escola de Maxisterio Santa MarÃa de Madrid. Faleceu en 2009 á idade de 95 anos.
En recoñecemento á súa traxectoria, Antonia FerrÃn foi a primeira muller á que se lle dedicou unha aula na Facultade compostelá, na que a cientÃfica ourensá foi madriña da celebración dos 50 anos da licenciatura.
O programa formativo Medrando Xuntas permitiu que as mulleres participantes traballasen habilidades clave como a comunicación, a organización, o liderado, a toma de decisións, a participación interna e a mellora da confianza profesional, ao tempo que se fomentou a creación dunha rede de mulleres que se apoian, colaboran e comparten recursos e que se deron a coñecer proxectos que están a transformar a economÃa. En primeiro lugar, Medrando Xuntas contou cun programa formativo para reforzar a súa participación nas entidades de economÃa social. En segundo lugar, a formación para directivas estaba dirixida a mulleres con responsabilidades de dirección ou proxección cara ao liderado.
Unha alianza entre o Instituto Tecnolóxico de Galicia (ITG) e as compañÃas Naturgy InnovaHub e Flythings Technologies desenvolverá unha plataforma enerxética que transformará residuos en produtos de alto valor engadido. Neste caso transformaranse residuos como lodos de depuradora, restos orgánicos e biomasas, en produtos de alto valor engadido como biocombustibles (hidrochar e biometano) e vectores enerxéticos sostibles (hidróxeno e syngas). Para iso, a nova unidade mixta combinará distintas tecnoloxÃas e incorporará sistemas hÃbridos de almacenamento con baterÃas e supercondensadores, ademais de empregar ferramentas como Internet das cousas, os xemelgos dixitais e a aprendizaxe automática.
