
No acto, Xosé Alfredo explicou aos asistentes como se xerminou esta obra, resultado dos recordos de cativo nas visitas aos avós, nunha aldea do Concello de Pantón, na Ribeira Sacra, nos que os contos da tradición oral eran o nexo para as sobremesas nos tempos en que a televisión ou a radio apenas ocupaban espazo e todo se centraba nos faladoiros. De aà que: as fontes das que viven os relatos son mestura de realidade e ficción, pero sobre todo de contos escoitados... moitos invencións e outros terxiversados pero que forman parte dese maxÃn, un imaxinario que foi sementando e que dá sentido a esa cultura inmaterial, historias pasadas de pais a fillos, ese universo telúrico que destacou o xurado e que, aÃnda que dende un aspecto diferente, responde ao fin último deste Concurso Balbino de Relatos, encumbrar o valor do rural galego.
Pola súa banda, Fernando Redondo, presidente da Fundación Neira Vilas destacou o valor deste certame na difusión da nosa cultura, dar cabida tanto a autores consagrados como anónimos que, cos seus relatos colaboran na difusión da esencia dese Balbino de “Memorias dun neno labrego”, esa posta en valor do noso rural que tanto defendeu Xosé Neira Vilas, ese rural do que todos, dun xeito ou outro bebemos, ben sexa a través dos contos dos nosos avós, das historias dos nosos pais ou a rememoración da nosa infancia. Unha defensa do rural que, da man do Concurso Balbino de Relatos, e grazas á aposta de Edicións Fervenza, continúa presente e viva.
Como representante do xurado, Xosé Manuel Lobato, fixo fincapé neses aspectos da obra que decidiron a súa elección, como a definición duns personaxes reflexo da paisanaxe galega e o nexo común da figura do afiador como metáfora da conciencia individual, todo relatado cunha estrutura narrativa consistente que traslada ao lector a esa desesperación sufrida polos personaxes na que a balanza da xustiza non ten o equilibrio que deberÃa... cal serÃa a nosa elección se nos acontecesen os devires que se narran? O ollo por ollo serÃa xusto?
A última intervinte foi Marta Lucio, directora do Museo do Mar de Galicia que se congratulou da elección destas instalacións para a presentación, xa que dende a súa dirección, “mantemos unha forte aposta pola cultura galega, e que mellor que mostrar a nosa colaboración Edicións Fervenza na difusión e promoción das nosas letras, máis cando se trata dun certame, o Concurso Balbino de Relatos, que nos leva ao célebre Xosé Neira Vilas e ao seu emblemático personaxe, Balbino”.
Gumes entre a néboa, de Xosé Alfredo Naz Fernández, é a sexta obra gañadora do Concurso Balbino de Relatos, á que preceden, por orde cronolóxica, Camiños na sombra, de Xián Lois Alcayde Dans (2016); De que falarán as árbores, de Ricardo Cid Paz (2017); Máis alá do rÃo do esquecemento, de Ricardo Ferreiro Almeda (2018); Banda Sonora Orixinal, de Pablo Nogueira Campo (2019); e Bica de Montouto, de Pepe Peinó (2020), todos publicados por Edicións Fervenza.
A exposición 'As estacións do ano na arte galega dos séculos XX e XXI' pecha as súas portas no Museo Centro Gaiás o domingo 6 de setembro con máis de 36.000 visitas desde a súa inauguración. Concibido e comisariado pola artista e investigadora Mónica Alonso, o proxecto destaca polo seu deseño innovador, que constrúe un percorrido sensorial para mergullarse na arte contemporánea. Máis de 80 obras de 63 artistas dan forma a un itinerario que transita polas paisaxes, sÃmbolos e lembranzas asociadas ao paso do tempo e os cambios entre a primavera, o verán, o outono e o inverno en Galicia.
Galicia continúa a manter o liderado na taxa de escolarización 0-3 por cuarto curso consecutivo, cun 64 %. Os datos do Ministerio de Educación, Formación Profesional e Deportes referentes ao perÃodo lectivo 2026-2026 consolidan este primeiro posto, con 14 puntos por riba da media nacional. Ademais, Galicia é a única comunidade autónoma que está por encima da barreira do 60 % en niveis de escolarización no primeiro ciclo de Educación Infantil e supera en case 20 puntos o obxectivo da Unión Europea para o ano 2030, que é do 45 %. Estas cifras colocan a Galicia como referente no apoio ás familias e á infancia e son posibles grazas a medidas como a gratuidade das escolas infantÃs.