miércoles, 6 de mayo de 2026
Coordinado pola Universitat Autónoma de Barcelona e pola Universidade de Vigo, este proxecto reúne 14 socios de nove paÃses europeos e africanos, tanto institucións académicas e centros de investigación como organizacións non gobernamentais, e abranguerá tamén a análise de experiencias concretas co propósito de deseñar unha aplicación que achegue recomendacións a institucións e empresas á hora de promover medidas que favorezan a implantación de novas prácticas de economÃa circular.
“O proxecto intenta resolver os problemas teóricos e empÃricos da economÃa circular, tal e como a define o discurso dominante”, sinala Pansera, que subliña que este discurso fai fincapé “no desenvolvemento de tecnoloxÃas para a transición ecolóxica, pero esquece as cuestións polÃticas, sociais e de xénero”. Partindo desa análise crÃtica do paradigma da economÃa circular, JUST2CE ten como obxectivo analizar en que condicións serÃa posible “unha transición responsable, inclusiva e socialmente xusta” cara un novo modelo económico e estudar que factores técnicos e polÃticos poden permitir ou obstaculizar esta transformación. Cun orzamento de preto de 3,6 millóns, dos que a Universidade de Vigo correspóndelle preto de 200.000 euros, o proxecto, que arrancará no mes de setembro, reúne 14 entidades de España, Portugal, Italia, Grecia, Reino Unido, Suráfrica, Ghana, EtiopÃa e Cimbabue.
Concretamente, entre os socios do proxecto atópanse as universidades de Sheffield, Federico II de Nápoles, Leeds, Coimbra, Cape Town e a Mekelle University de EtopÃa, xunto coa Agència de Residus de Catalunya e o Scientific and Industrial Research and Development Centre de Cimbabue, asà como organizacións como Kumasi Hive, de Ghana, e a African Circular Economy Network. Xunto a Pansera, membro de Ecobas e que ao abeiro do proxecto Prospera, seleccionado no programa Starting Grant, liderará no campus de Pontevedra o grupo de investigación Post-growth Innovation Lab, en JUST2CE participarán tamén os investigadores da Universidade de Vigo Miguel RodrÃguez Méndez, Pilar Piñeiro GarcÃa, David Soto Oñate e Antonio Sartal.
Unha nova “narración” da economÃa circular
“Vivimos nun mundo no que deseñamos produtos en California, imos ao Congo, onde traballan nenos en condicións absurdas, a extraer os minerais, enviámolos a China, onde se constrúe o produto que logo utilizamos nós no norte, para que finalmente eses materiais volvan a Ãfrica, porque, segundo algúns estudos, o 60% dos residuos electrónicos europeos rematan en Ghana”. Deste xeito exemplifica Pansera a necesidade de que a transición cara unha economÃa circular teña en conta o impacto que os modelos de produción e consumo teñen nas relacións sociais e de xénero, asà como nas diferencias norte-sur e na contraposición entre “economÃas produtivas e extractivas”.
JUST2CE busca pór o foco nun aspecto aÃnda non estudado, o de “que grupos poderÃan clasificarse como gañadores e perdedores” no desenvolvemento do actual paradigma da economÃa circular e como poderÃan “reconfigurarse” estas relacións para lograr unha circularidade máis xusta. “Non se trata dun problema cientÃfico-técnico, senón dun problema económico e social sobre que producimos e como o producimos”, sinala Pansera, que defende que as “solucións técnicas” só implicarÃan “seguir vivindo cun modelo económico que crea desigualdades, desnutrición e cambio climático, mudando só a tecnoloxÃa e a linguaxe”. Nese senso, Pansera, que recentemente afondaba neste aspectos nun artigo publicado na revista cientÃfica Journal of Responsible Innovation, pon o acento na necesidade de articular “unha nova narración da economÃa circular”.
Unha aplicación para implantar cambios e melloras
Co propósito de identificar “barreiras e facilitadores para a implantación de polÃticas alternativas de economÃa circular”, JUST2CE comprende a análise de dez casos de estudo, cinco en Europa e outros cinco Ãfrica. En ambos continentes estudaranse experiencias levadas a cabo en sectores estratéxicos clave, de acordo cos indicados no Plan de Acción da UE para a economÃa circular, “como poderÃa ser o caso da produción e desperdicio de alimentos, a xestión da auga, as materias primas crÃticas e a produción nun complexo mundo global de cadeas de subministro”.
Os resultados acadados nesta análise permitirán desenvolver un “sistema de apoio á toma de decisións”, unha aplicación que poida achegar “indicacións concretas” a empresas, cooperativas ou institucións. Como explica Pansera, a idea é deseñar unha aplicación que achegue propostas de cambios e medidas para “avanzar na economÃa circular”, partindo da análise dos datos que se lle proporcionen sobre xestión do persoal e provedores, fluxos de enerxÃa ou materias primas empregadas.
Asà mesmo, os resultados destes casos de estudo posibilitarán tamén o desenvolvemento “de modelos macroeconómicos alternativos”, aspecto que centra outro dos bloques de traballo dun proxecto que conta tamén con módulos centrados no desenvolvemento de metodoloxÃas participativas coa sociedade e de innovación responsable.
O Festival de Cans celebrará entre o 19 e o 23 de maio a súa 23ª edición tras recibir 235 obras inscritas, o segundo mellor rexistro da súa historia, e recuperar a súa condición de certame puntuable para os Premios Goya. A competición oficial reunirá 13 curtametraxes nas seccións de Ficción e Animación, con ata 10 estreas e sete cineastas debutantes, xunto a once propostas na categorÃa Furacáns, dedicada á non ficción. As obras seleccionadas abordan temáticas como o medio ambiente, a saúde mental, a violencia de xénero, a memoria, o despoboamento, a identidade ou o universo LGTBI+, con linguaxes que van do drama social á animación, o terror, a comedia negra ou as narrativas hÃbridas. As liñas descontinuas, de Anxos Fazáns, na inauguración, e 360 curvas, de Alejandro Gándara e Adriana Silva, na sección de documentais, son algunhas das proxeccións galegas máis sinaladas.
Galicia terá este ano un total de 118 praias en 38 municipios galardoadas coa bandeira azul, un distintivo de carácter internacional co que a Asociación de educación ambiental e do consumidor (Adeac) recoñece anualmente a areais de todo o mundo seleccionados en base a unha serie de rigorosos criterios de sustentabilidade, accesibilidade e servizos. Desde xeito e con 10 distintivos máis que o ano anterior, Galicia concentra case unha de cada sete bandeiras concedidas en España (794) e consolida a súa posición entre as tres comunidades que reciben un maior número de distintivos para as súas praias, xunto con Valencia (que suma 197) e AndalucÃa (184).
