miércoles, 11 de marzo de 2026
Coordinado pola Universitat Autónoma de Barcelona e pola Universidade de Vigo, este proxecto reúne 14 socios de nove paÃses europeos e africanos, tanto institucións académicas e centros de investigación como organizacións non gobernamentais, e abranguerá tamén a análise de experiencias concretas co propósito de deseñar unha aplicación que achegue recomendacións a institucións e empresas á hora de promover medidas que favorezan a implantación de novas prácticas de economÃa circular.
“O proxecto intenta resolver os problemas teóricos e empÃricos da economÃa circular, tal e como a define o discurso dominante”, sinala Pansera, que subliña que este discurso fai fincapé “no desenvolvemento de tecnoloxÃas para a transición ecolóxica, pero esquece as cuestións polÃticas, sociais e de xénero”. Partindo desa análise crÃtica do paradigma da economÃa circular, JUST2CE ten como obxectivo analizar en que condicións serÃa posible “unha transición responsable, inclusiva e socialmente xusta” cara un novo modelo económico e estudar que factores técnicos e polÃticos poden permitir ou obstaculizar esta transformación. Cun orzamento de preto de 3,6 millóns, dos que a Universidade de Vigo correspóndelle preto de 200.000 euros, o proxecto, que arrancará no mes de setembro, reúne 14 entidades de España, Portugal, Italia, Grecia, Reino Unido, Suráfrica, Ghana, EtiopÃa e Cimbabue.
Concretamente, entre os socios do proxecto atópanse as universidades de Sheffield, Federico II de Nápoles, Leeds, Coimbra, Cape Town e a Mekelle University de EtopÃa, xunto coa Agència de Residus de Catalunya e o Scientific and Industrial Research and Development Centre de Cimbabue, asà como organizacións como Kumasi Hive, de Ghana, e a African Circular Economy Network. Xunto a Pansera, membro de Ecobas e que ao abeiro do proxecto Prospera, seleccionado no programa Starting Grant, liderará no campus de Pontevedra o grupo de investigación Post-growth Innovation Lab, en JUST2CE participarán tamén os investigadores da Universidade de Vigo Miguel RodrÃguez Méndez, Pilar Piñeiro GarcÃa, David Soto Oñate e Antonio Sartal.
Unha nova “narración” da economÃa circular
“Vivimos nun mundo no que deseñamos produtos en California, imos ao Congo, onde traballan nenos en condicións absurdas, a extraer os minerais, enviámolos a China, onde se constrúe o produto que logo utilizamos nós no norte, para que finalmente eses materiais volvan a Ãfrica, porque, segundo algúns estudos, o 60% dos residuos electrónicos europeos rematan en Ghana”. Deste xeito exemplifica Pansera a necesidade de que a transición cara unha economÃa circular teña en conta o impacto que os modelos de produción e consumo teñen nas relacións sociais e de xénero, asà como nas diferencias norte-sur e na contraposición entre “economÃas produtivas e extractivas”.
JUST2CE busca pór o foco nun aspecto aÃnda non estudado, o de “que grupos poderÃan clasificarse como gañadores e perdedores” no desenvolvemento do actual paradigma da economÃa circular e como poderÃan “reconfigurarse” estas relacións para lograr unha circularidade máis xusta. “Non se trata dun problema cientÃfico-técnico, senón dun problema económico e social sobre que producimos e como o producimos”, sinala Pansera, que defende que as “solucións técnicas” só implicarÃan “seguir vivindo cun modelo económico que crea desigualdades, desnutrición e cambio climático, mudando só a tecnoloxÃa e a linguaxe”. Nese senso, Pansera, que recentemente afondaba neste aspectos nun artigo publicado na revista cientÃfica Journal of Responsible Innovation, pon o acento na necesidade de articular “unha nova narración da economÃa circular”.
Unha aplicación para implantar cambios e melloras
Co propósito de identificar “barreiras e facilitadores para a implantación de polÃticas alternativas de economÃa circular”, JUST2CE comprende a análise de dez casos de estudo, cinco en Europa e outros cinco Ãfrica. En ambos continentes estudaranse experiencias levadas a cabo en sectores estratéxicos clave, de acordo cos indicados no Plan de Acción da UE para a economÃa circular, “como poderÃa ser o caso da produción e desperdicio de alimentos, a xestión da auga, as materias primas crÃticas e a produción nun complexo mundo global de cadeas de subministro”.
Os resultados acadados nesta análise permitirán desenvolver un “sistema de apoio á toma de decisións”, unha aplicación que poida achegar “indicacións concretas” a empresas, cooperativas ou institucións. Como explica Pansera, a idea é deseñar unha aplicación que achegue propostas de cambios e medidas para “avanzar na economÃa circular”, partindo da análise dos datos que se lle proporcionen sobre xestión do persoal e provedores, fluxos de enerxÃa ou materias primas empregadas.
Asà mesmo, os resultados destes casos de estudo posibilitarán tamén o desenvolvemento “de modelos macroeconómicos alternativos”, aspecto que centra outro dos bloques de traballo dun proxecto que conta tamén con módulos centrados no desenvolvemento de metodoloxÃas participativas coa sociedade e de innovación responsable.
Galicia rexistrou nos meses de decembro, xaneiro e febreiro o inverno meteorolóxico máis húmido do último cuarto de século. A precipitación media ascendeu ata os 800 litros por m2. Uns valores cuxo precedente máis recente se remonta aos anos 2000-01 e que supoñen un incremento do 81% respecto ao habitual neste perÃodo. AsÃ, foi o cuarto inverno máis chuvioso da serie histórica. En concreto, decembro non tivo unha anomalÃa de choiva moi notable, pero xaneiro e febreiro foron meses moi húmidos con anomalÃas do 98% e do 160% superiores aos valores normais nestes meses, respectivamente. En canto ás temperaturas, vivimos un inverno cálido, aÃnda que foi bastante máis frÃo que os dous anteriores.
O titular do Goberno galego, Alfonso Rueda, trasladou esta mañá á Comisión Europea, a necesidade de que o novo marco financeiro teña en conta o papel das rexións, aposte por unha xestión descentralizada dos fondos comunitarios e manteña unha polÃtica de cohesión forte no continente. Rueda, como presidente da delegación española no Comité Europeo das Rexións, mantivo unha reunión co resto de representantes nacionais e a presidenta do organismo, Kata Tüttő, co fin de fixar 'unha postura común'. Nela, lembrou as demandas de España cara o novo modelo de financiamento, que xa foron recollidas na Declaración de Galicia aprobada en outubro.
