martes, 18 de agosto de 2026
O secretario xeral de PolÃtica LingüÃstica, ValentÃn GarcÃa, destacou o proxecto Aquela nena de Sarria “pola amplitude, tesón e esforzo dos seus promotores, que contribuÃron a que a figura, a vida e a obra de Xela Arias tivesen presenza e se desen a coñecer fisicamente, en máis de 40 espazos expositivos de Galicia a través dunha mostra, e tamén dixitalmente por medio web monográfico aos que agora lle pon o ramo esta publicación que conta coa participación de moitas das persoas que mellor a coñeceron a ela e á súa poética”.
Homenaxe conxunta a unha muller transgresora
Aquela nena de Sarria aborda a infancia sarriá e lucense de Xela Arias, con atención especial á familia Arias-Castaño, aos colexios de Barreiros e Fingoi e á relación singular da protagonista co idioma galego, con Sarria e coa escrita. Palabras de Xela e palabras sobre Xela recolle as achegas da súa familia, de Asuncion Fernández (Siña, directora do Colexio Fingoi), do seu amigo Xaime Félix López ou da profesora e xestora cultural MarÃa Casar.
Destacan as creacións poéticas na honra de Xela de sete voces do panorama poético sarrián actual (Eloi Caldeiro, Sonia Arias, Manuel Darriba, Elena López, Luis López, Elena Pérez e Antón Fortes), asà como as creacións poéticas de 45 alumnos e alumnas dos IES Xograr Afonso Gómez e Gregorio Fernández, ambos os dous da vila lucense, coordinados polos profesores Lola Chaos e Eduardo Rey.
O colectivo Nova PoesÃa GuitÃrica, coordinado por Antón de Guizán, participa tamén neste libro con Vilariñas para Xela Arias, obras dos escritores Miguel Barrera, Clara Blanco, Luz Campello, Amalia DÃaz, MarÃa Xosé Lamas, Emilia MartÃnez, Pilar Maseda, Carlos Neira, MarÃa Pereira (Oslita), Xelo Teixido e Antón Tenreiro. Completan as ofrendas poéticas a Xela as compoñentes de Elas-compañeiras de viaxe, grupo formado polas escritoras Ana RomanÃ, MarÃa Xosé Queizán, Marica Campo, Carmen Blanco, Marga do Val, Susana Trigo, Yolanda Castaño, Olga Novo e Cristal Méndez Queizán.
A obra forma parte do proxecto Aquela nena de Sarria, apoiado pola ConsellerÃa de Cultura, Educación e Universidade e posto en marca no mes de marzo no marco da programación conmemorativa Letras Galegas 2021 da Xunta de Galicia.
O sistema educativo galego contará con 536 centros plurilingües o próximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a súa participación na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a súa posta en marcha. Do total dos centros con modelo plurilingüe, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas á vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros plurilingües, a ConsellerÃa oferta diversas modalidades. AsÃ, outros centros optan por contar con seccións bilingües.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a sÃndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %.
