viernes, 24 de abril de 2026
O artigo publicado leva por tÃtulo Conceptual design of electrodynamic multi tether system for self-propelled Jovian capture e está asinado por Marco Casanova (investigador da Ãrea de EnxeñarÃa Aeroespacial da Escola de EnxeñarÃa Aeronáutica e do Espazo do campus de Ourense e estudante de EnxeñarÃa Espacial da Universidad Carlos III de Madrid); FermÃn Navarro (Ãrea de EnxeñarÃa Aeroespacial da UVigo) e Daniele Tommasini (Departamento de FÃsica Aplicada da UVigo). O traballo, explican os seus responsables, é unha evolucion do traballo de fin de grao que Marco Casanova presentou o pasado ano na Escola de EnxeñarÃa Aeronáutica e do Espazo coa supervisión dos profesores do centro FermÃn Navarro e Daniele Tommasini. Foi un dos primeiros traballos fin de estudos lidos nesta escola, que o pasado curso académico graduou a súa primeira promoción, da que Marco Casanova forma parte. “É para min un orgullo como recentemente egresado da Universidade de Vigo publicar nunha das revistas de referencia no campo dos sistemas espaciais”, comenta.
Innovación no sistema de propulsión
Ao respecto da elección de Xúpiter para este estudo, Marco Casanova indica como “tras 60 anos de exploración interplanetaria, os planetas exteriores do sistema solar seguen sendo de interese cientÃfico, pois poden resolver moitas dúbidas sobre a formación deste sistema solar”. Nas últimas décadas, engade, a procura de formas de vida fóra da Terra puxo no punto de mira as lúas de Xúpiter. É neste marco, tal e como sinala o investigador, onde xorde o deseño conceptual dunha misión a Xúpiter usando un novo tipo de propulsión, eficiente e sostible, xerada por "un sistema multitether no que nin o consumo de masa nin o consumo de potencia son necesarios, simplemente é necesaria a interacción do dispositivo co ambiente".
En contrapartida coa tradicional propulsión quÃmica e a cada vez máis de moda propulsión eléctrica, Marco Casanova explica que os tethers electrodinámicos que se empregan neste traballo conseguen enerxÃa (propulsiva e eléctrica) grazas á interacción co campo magnético do planeta en presenza de plasma (que é unha atmosfera exterior de partÃculas cargadas que rodean un planeta). Sobre como funciona este sistema de tethers, o egresado da UVigo apunta como “o principio de operación é simple: trátase dun cable moi longo e fino no cal se induce unha corrente eléctrica cando este se move a través dun campo magnético en presenza de plasma. É por iso que un sistema de propulsión baseado en tethers electrodinámicos só é efectivo nas proximidades de planetas que cumpran estas condicións (como son a Terra e os planetas exteriores como Xúpiter)”.
Para poder entender o seu funcionamento, Marco Casanova exemplifica como “se estamos nunha bicicleta nunha baixada, simplemente polo lugar no que estamos, deixándonos levar e sen pedalear, somos capaces de chegar ata o final, grazas ao potencial gravitatorio entre o punto final e inicial”. En cambio, engade, se estamos abaixo e queremos subir, é necesario conferir de forma externa a enerxÃa necesaria para chegar ata arriba (por exemplo pedaleando). “O mesmo razoamento pódese facer se falamos de deseño de traxectorias espaciais: se non hai no ambiente ningunha forza que poidas empregar para conseguir un obxectivo, sempre está a posibilidade de producir dita forza cun motor, pero para algúns escenarios como o presentado neste traballo hai moitas outras posibilidades moi interesantes, nas cales non é necesario producir enerxÃa propulsiva senón utilizar a remanente no medio”, afirma.
No traballo publicado en Acta Astronautica, os investigadores da UVigo estudan un caso especÃfico de misión no que tres tethers electrodinámicos son a configuración óptima para que o satélite sexa capturado por Xúpiter. “Unha vez a captura é producida, dito sistema pode ter múltiples usos: primeiramente conseguir a órbita desexada para a misión, máis tarde mantela e finalmente xerar potencia eléctrica que pode ser usada nos distintos instrumentos a bordo”, destacan. Esta última vantaxe, engaden, “é clave xa que a distancia de Xúpiter ao Sol fai moi pouco efectivos os paneis solares, que son a principal fonte de xeración de potencia usada no espazo a distancias inferiores”.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
