
A USC conta con dous piares fundamentais á hora de levar a cabo un proxecto desta relevancia como son o seu Centro Singular de Investigación en TecnoloxÃas Intelixentes (CiTIUS), no ámbito da Intelixencia Artificial e as tecnoloxÃas da linguaxe natural; e o Instituto da Lingua Galega (ILG), no eido da LingüÃstica, das Humanidades Dixitais e das TecnoloxÃas da Fala. Trátase dunha “Universidade cinco veces centenaria, que conta cun tándem insuperable”, explicou o reitor Antonio López na presentación que este martes tivo lugar na Cidade da Cultura e na que estivo acompañado do presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijóo. “A lingua galega representa, mellor que ningunha outra cousa, o que significa ser e sentirse galega ou galego. É o máis prezado sinal de identidade que temos”, matizou Antonio López.
O Proxecto Nós ve a luz porque, sinalou o reitor, “se queremos que o galego non se apague, debe ter tamén luz na sociedade e na economÃa da Intelixencia Artificial. Se queremos que as novas xeracións falen galego, han de poder facelo tamén con e a través das máquinas”. “O proxecto Nós quere, ao igual que fixera a xeración de intelectuais da que recolle a denominación, ser un impulso necesario para a cultura galega a través da súa lingua. Quere ser pedra alicerce do novo cosmopolitismo dixital da cultura do paÃs”, sinalou. O reitor quixo deixar patente que “a dÃa de hoxe, todos temos claro xa que a Intelixencia Artificial non é só unha cuestión tecnolóxica. É social. É este un asunto esencial no que deben estar implicados todos os ámbitos da ciencia para ser capaz de darlle forma á única resposta útil, eficaz, ética e responsable aos problemas e demandas da sociedade”.
Pola súa parte, o presidente Feijóo subliñou que o que estamos a facer é “unir unha lingua milenaria cunha revolución dixital porque non pode haber mil primaveras máis para a nosa lingua, se non estamos preparados e preparadas para a primavera dixital”. Nós ve a luz para evitar a “morte do galego” no ámbito das tecnoloxÃas intelixentes, destacou, pola súa parte, o conselleiro de Cultura, Educación e Universidade, Román RodrÃguez, quen tamén interveu no acto.
Neste senso e en virtude do proxecto Nós, desenvolverase un amplo banco de recursos lingüÃsticos en galego de alta calidade que se publicarán en formato dixital baixo licenzas libres e desenvolveranse ferramentas en código aberto que poidan ser empregadas, libre e gratuitamente, por institucións e empresas. Deste xeito e grazas á cooperación entre institucións, tecnoloxÃas intelixentes, lingua e cultura camiñarán da man neste proxecto que, tal como subliñou o reitor, é “a atalaia que lle vai permitir ao paÃs ampliar a visión sobre o horizonte do seu futuro a través da incorporación da lingua galega ao eido dixital da man da Intelixencia Artificial”.
Impacto no tecido produtivo
Este proxecto supón un investimento total de máis de quince millóns de euros, alén da creación de novos postos de traballo na nova industria do coñecemento e desenvolvemento tecnolóxico, cun alto nivel de cualificación e especialización, de calidade e cun alto valor engadido. En concreto, Nós permitirá contratar e formar máis dun cento de profesionais e investigadores. Porén, o seu principal impacto virá da man do desenvolvemento de novos produtos e servizos ao redor das tecnoloxÃas da fala e da Intelixencia Artificial en xeral, cun impacto directo moi importante no tecido produtivo galego que terá un efecto tractor nunha área de importancia estratéxica.
Neste senso, calquera institución ou empresa galega ou de fóra de Galicia, poderá acceder de balde a produtos como sistemas de sÃntese de voz, de recoñecemento de fala, de xeración automática de texto, de diálogo ou axentes conversacionais, de tradución automática, de extracción de información e minarÃa de textos, asà como resumidores e correctores lingüÃsticos automáticos.
O proxecto Nós é un dos grandes proxectos cos que o goberno autonómico aspira a captar fondos Next Generation. Trátase dun proxecto plenamente coincidente cos obxectivos marcados desde Bruxelas para o uso deses fondos e con diferentes liñas do Plan de Recuperación e Resiliencia que o goberno central ven de remitir a Bruxelas o pasado 30 de abril e coa Estratexia Nacional de Intelixencia Artificial (ENIA).
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.