martes, 18 de agosto de 2026
En base ao estudo da evolución da pandemia en Portugal, os cientÃficos, xunto co equipo do proxecto homólogo que se está a desenvolver no paÃs veciño, desenvolveron un novo modelo matemático co que levar a cabo un “control eficaz da pandemia”.
O artigo Optimal control of the covid-19 pandemic: controlled sanitary deconfinement in Portugal, que acaba de ver a luz na revista Scientific Reports, do grupo Nature, presenta os resultados obtidos logo de aplicar a teorÃa matemática do control óptimo, en combinación coa análise da rede social Twitter dese paÃs, para axustar a curva portuguesa de persoas infectadas. Alberto Pérez Muñuzuri, Alejandro Carballosa, Juan Nieto e Jorge Mira son os cientÃficos da Universidade de Santiago de Compostela que asinan a investigación xunto a Iván Area da Universidade de Vigo.
O equipo afondou na evolución da pandemia durante a primeira onda en Portugal, un paÃs no que, durante o seu confinamento, explican os investigadores do proxecto, concorreron circunstancias de homoxeneidade (a nivel de comportamento poboacional, sen fragmentación territorial e de regulamentacións) e illamento de fluxos de visitantes exteriores. “Estas caracterÃsticas, sumadas ao seu relativamente gran tamaño de poboación, fixeron dese paÃs un bo exemplo a analizar”, sinalan. “As polÃticas de confinamento adoptadas foran ben implementadas e evitaron unha sobrecarga do sistema nacional de saúde portugués”, engaden os investigadores.
Estudo da rede social
Os autores do artigo propoñen nel un modelo matemático que axustou a curva portuguesa de persoas infectadas, con parámetros corrixidos en base á análise da rede social Twitter do paÃs veciño, para detectar mudanzas na opinión pública ao longo do tempo. A continuación, aplicaron a teorÃa matemática do control óptimo, coa que determinaron “estratexias que maximicen o número de persoas que poidan retornar á vida normal, minimizando ao mesmo tempo o número de infectados activos, con custos económicos mÃnimos e garantindo un baixo nivel de hospitalizacións”, explican os investigadores. Deste xeito, engaden, lógrase determinar a intensidade e duración dos perÃodos de desconfinamento que “permiten manter o número de infectados activos, e consecuentemente de hospitalizacións, por debaixo dun nivel considerado seguro para o sistema nacional de saúde”.
A teorÃa do control óptimo é unha rama das matemáticas que ofrece unha ferramenta para abordar o problema de atopar estratexias óptimas para deter a transmisión do SARS-CoV-2. “É unha poderosa ferramenta para deseñar estratexias de control e actuar de maneira óptima nun sistema dado”, sinalan os investigadores do estudo, engadindo como “pode axudar ás autoridades sanitarias a comprender, anticipar e mitigar a propagación do virus e avaliar a efectividade potencial de estratexias de prevención especÃficas”.
Cristiana Silva, Carla Cruz e Delfim F.M. Torres, da Universidade de Aveiro; Rui Fonseca-Pinto, da Politécnica de Leiria; Rui Passadouro e Estevaõ Soares dos Santos, do ACES Pinhal Litoral, e Wilson Abreu, do Centre for Health Technology and Services Research de Porto, completan por parte de Portugal a listaxe de asinantes do artigo publicado este mércores en Scientific Reports. O proxecto Predico, liderado pola USC, conta con financiamento do Ministerio de Ciencia e Innovación do Goberno de España.
O sistema educativo galego contará con 536 centros plurilingües o próximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a súa participación na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a súa posta en marcha. Do total dos centros con modelo plurilingüe, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas á vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros plurilingües, a ConsellerÃa oferta diversas modalidades. AsÃ, outros centros optan por contar con seccións bilingües.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a sÃndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %.
