Notas de prensa

A RAGC premia unha investigación que abre novas portas á terapia con células nai e o descubrimento dun novo tipo de estrelas ricas en fósforo

O traballo cient√≠fico distinguido co Premio de Investigaci√≥n 2020 c√©ntrase no descubrimento dunha ferramenta para a reprogramaci√≥n celular que abre novas portas ao estudo e ao tratamento de enfermidades coma o cancro e as doenzas autoinmunes. O equipo galardoado est√° liderado polo Centro Singular de Investigación en Medicina Molecular e Enfermidades Crónicas da USC e conta coa participaci√≥n de grupos cient√≠ficos de Reino Unido, Estados Unidos, China, Australia e Canad√°.

O proxecto premiado na categor√≠a de investigadores mozos, dotado con 2.000 euros, √© para un investigador do Centro de Investigaci√≥n TIC da Universidade da Coru√Īa (UDC) que participou de xeito determinante no descubrimento dun tipo de estrelas desco√Īecidas ata agora: as estrelas ricas en f√≥sforo.

A elecci√≥n dos galardoados v√©n de ser aprobada en pleno pola RAGC, que distinguiu tam√©n con menci√≥ns honor√≠ficas a investigadores da Universidade de Vigo (UVigo) e da USC. Os premios ser√°n entregados durante a celebraci√≥n do D√≠a da Ciencia en Galicia, o vindeiro 8 de outubro. Os galard√≥ns, que chegan este ano √° s√ļa vix√©simo novena edici√≥n, levan o nome Premios de Investigaci√≥n Ernesto Vi√©itez.

A chave para despregar o potencial terapéutico das células nai

O equipo galardoado co Premio de Investigación, outorgado a científicos sénior, está liderado polos grupos de Epitranscriptómica e Envellecemento e de Células Nai e Enfermidades Humanas do CiMUS. Coordinado polos investigadores Diana Guallar e Miguel Fidalgo, o proxecto supón un fito no campo do uso terapéutico das células nai, concretamente das células nai pluripotentes inducidas (iPSC).

Este tipo de c√©lulas nai son c√©lulas adultas reprogramadas para actuar de xeito similar √°s c√©lulas nai embrionarias, das que se co√Īece amplamente o seu potencial terap√©utico en enfermidades que implican o deterioro celular pola s√ļa capacidade natural para perpetuarse de maneira ilimitada e replicar calquera c√©lula dun organismo adulto. A vantaxe que ofrecen as iPSC √© que, estimuladas do xeito correcto, poden facer o mesmo papel de reparaci√≥n de tecidos humanos danados que as embrionarias, evitando os problemas √©ticos asociados √° destruci√≥n de embri√≥ns para obtelas.

O equipo liderado polo CiMUS descubriu os mecanismos desa correcta estimulaci√≥n, identificando que as modificaci√≥ns qu√≠micas en mol√©culas de ARN (√°cido ribonucleico, co√Īecido coma o mensaxeiro do ADN) son esenciais para reprogramar ese tipo de c√©lulas nai. En concreto, a s√ļa investigaci√≥n concl√ļe que ese tipo de modificaci√≥ns son inducidas por unha prote√≠na denominada ADAR1, necesaria para obter c√©lulas con potencial en medicina rexenerativa.

Este foi o primeiro estudo liderado por investigadores galegos que logrou a s√ļa publicaci√≥n na prestixiosa revista cient√≠fica Cell Stem Cell, a m√°is relevante a nivel mundial no campo das c√©lulas nai e unha das m√°is destacadas en ciencias da vida. O seu principal valor radica en que sup√≥n un antes e un despois na superaci√≥n dos retos existentes no uso terap√©utico eficiente e seguro das c√©lulas nai pluripotentes inducidas.

A orixe do fósforo na nosa galaxia

O investigador do CITIC Ra√ļl Santove√Īa √© distinguido co premio para investigadores mozos, no que se reco√Īece o traballo de cient√≠ficos menores de 30 anos. O xurado elixiu o proxecto no que Santove√Īa contou coa colaboraci√≥n do Instituto de Astrof√≠sica de Canarias (IAC).

O seu traballo, publicado o mes pasado na prestixiosa revista Nature Communications, bas√©ase no descubrimento dun novo tipo de estrelas moi ricas en f√≥sforo, o que poder√≠a desvelar a orixe deste elemento fundamental para a vida na Terra, dado que a pr√°ctica totalidade dos elementos qu√≠micos do universo se producen no interior das estrelas. O f√≥sforo, xunto co carbono, o nitr√≥xeno, o os√≠xeno e o azufre, √© fundamental para o desenvolvemento dos seres vivos: forma parte das mol√©culas do ADN e do ARN e √© imprescindible para o intercambio enerx√©tico nas c√©lulas e o desenvolvemento das s√ļas membranas.

Ata o de agora a orixe da s√ļa presencia e cantidade na galaxia era un misterio, pero a alianza entre os astr√≥nomos do IAC e o equipo do CITIC liderado por Santove√Īa abriu unha vent√° para desentra√Īalo. Segundo os resultados obtidos, o m√°is probable √© que o f√≥sforo prove√Īa da contaminaci√≥n ocorrida na nube protoestelar na que se formaron estas estrelas.

O estudo galardoado caracteriza as propiedades f√≠sicas e qu√≠micas deste tipo de estrelas deco√Īecidas ata agora. Tanto o seu descubrimento como a s√ļa caracterizaci√≥n precisaron do uso de miner√≠a de datos sobre centos de miles de observaci√≥ns no espazo. Para iso foi determinante o desenvolvemento por parte do CITIC dun axente inform√°tico ¬Ėbaseado en tecnolox√≠as big data¬Ė capaz de reco√Īecer os trazos propios das li√Īas espectrais do f√≥sforo que permitiron identificar estas particulares estrelas.

Mencións honoríficas

En ambas as d√ļas categor√≠as foron outorgadas menci√≥ns honor√≠ficas. No caso do premio a investigadores s√©nior, o reco√Īecemento recaeu no enxe√Īeiro Jes√ļs Balado, do grupo de Xeotecnolox√≠as Aplicadas da Universidade de Vigo. Balado desenvolveu un m√©todo para minimizar o uso de mostras en nubes de puntos para o adestramento de redes neuronais capaces de clasificar dixitalmente obxectos urbanos ¬¨¬Ė¬¨tales como bancos, colectores de lixo ou sem√°foros¬Ė cun 99,5% de precisi√≥n.

Na categoría de investigadores mozos, outorgóuselle tamén unha mención honorífica a Esteban Suárez, do grupo Nanobiomol do Centro Singular de Investigación en Química Biolóxica e Materiais Moleculares (CiQUS) da USC. O seu traballo supón un salto cualitativo no campo dun tipo de polímeros denominados helicoidais sintéticos, xa que permite desenvolver novos nanomateriais cun comportamento multifuncional e interesantes propiedades aplicables á biomedicina e ás TIC, como a encapsulación de substancias e o desenvolvemento de sensores.

Real Academia Galega de Ciencias (RAGC), 2020-09-21

Actualidad

Foto del resto de noticias (dicionario-galego-ruso-1.jpg) O novo Dicionario galego-ruso est√° accesible de balde desde o Portal da Lingua Galega. Ten como persoas destinatarias as especialistas en lingua e cultura galegas, tradutoras, lexic√≥grafas, romanistas, comparatistas, profesorado e estudantado que aprende galego, e tam√©n galegos e galegas que aprenden ruso. Esta primeira edici√≥n conta con case 11.000 lemas organizados por orde alfab√©tica e actualizarase periodicamente ata chegar √°s 40.000 entradas. Amais, nas edici√≥ns posteriores plan√©ase inclu√≠r un ap√©ndice gramatical que conte√Īa toda a informaci√≥n necesaria para saber as regras b√°sicas da lingua galega. Un dos obxectivos principais da obra lexicogr√°fica √© crear unha ponte directa entre as culturas galega e rusa.
Foto de la tercera plana (coronavirus.jpg) A Direcci√≥n Xeral de Sa√ļde P√ļblica da Conseller√≠a de Sanidade informa que, na √ļltima actualizaci√≥n, o n√ļmero de casos activos de coronavirus en Galicia √© de 18.885 deles 3.763 son da √°rea da Coru√Īa, 2.212 da de Lugo, 2.097 da de Ourense, 3.031 da de Pontevedra, 4.475 da √°rea de Vigo, 2.357 da de Santiago e 950 da de Ferrol. Do total de pacientes positivos, 36 est√°n en UCI, 266 en unidades de hospitalizaci√≥n e 18.583 no domicilio. Polo de agora, en Galicia hai un total de 134.418 persoas curadas, rexistr√°ndose 2.457 falecementos. O n√ļmero de PCR realizadas √© de 2.552.538.

Notas

Galicia, polo seu clima, o tipo cuberta da s√ļa superficie forestal, √© un para√≠so micol√≥xico, salientou o catedr√°tico da USC na Escola Polit√©cnica Superior de Enxe√Īar√≠a Antonio Rigueiro, na apertura da xornada semipresencial promovida polo grupo operativo Mikogest para debater sobre as posibilidades de aproveitamento dos recursos micol√≥xicos como un activo m√°is das fincas forestais, e presentar as actividades desenvolvidas ao longo dos √ļltimos 18 meses ao abeiro dun proxecto liderado desde Castela Le√≥n pola Fundaci√≥n Cesefor.
'Hai unha cita que di que a historia comeza onde acaba a memoria da √ļltima xeraci√≥n viva, e Ian Gibson √© a√≠ onde traballa, nun lugar onde confl√ļen os mitos, as lendas, a memoria da xente que vai entrevistando, que son memorias mediatizadas polo seus recordos, son historias con min√ļscula, individuais e subxectivas, e Ian ten, ou autoimponse, a tarefa de convertelas en historias con mai√ļscula'.
PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania