Notas de prensa

A RAGC premia unha investigación que abre novas portas á terapia con células nai e o descubrimento dun novo tipo de estrelas ricas en fósforo

O traballo cient√≠fico distinguido co Premio de Investigaci√≥n 2020 c√©ntrase no descubrimento dunha ferramenta para a reprogramaci√≥n celular que abre novas portas ao estudo e ao tratamento de enfermidades coma o cancro e as doenzas autoinmunes. O equipo galardoado est√° liderado polo Centro Singular de Investigación en Medicina Molecular e Enfermidades Crónicas da USC e conta coa participaci√≥n de grupos cient√≠ficos de Reino Unido, Estados Unidos, China, Australia e Canad√°.

O proxecto premiado na categor√≠a de investigadores mozos, dotado con 2.000 euros, √© para un investigador do Centro de Investigaci√≥n TIC da Universidade da Coru√Īa (UDC) que participou de xeito determinante no descubrimento dun tipo de estrelas desco√Īecidas ata agora: as estrelas ricas en f√≥sforo.

A elecci√≥n dos galardoados v√©n de ser aprobada en pleno pola RAGC, que distinguiu tam√©n con menci√≥ns honor√≠ficas a investigadores da Universidade de Vigo (UVigo) e da USC. Os premios ser√°n entregados durante a celebraci√≥n do D√≠a da Ciencia en Galicia, o vindeiro 8 de outubro. Os galard√≥ns, que chegan este ano √° s√ļa vix√©simo novena edici√≥n, levan o nome Premios de Investigaci√≥n Ernesto Vi√©itez.

A chave para despregar o potencial terapéutico das células nai

O equipo galardoado co Premio de Investigación, outorgado a científicos sénior, está liderado polos grupos de Epitranscriptómica e Envellecemento e de Células Nai e Enfermidades Humanas do CiMUS. Coordinado polos investigadores Diana Guallar e Miguel Fidalgo, o proxecto supón un fito no campo do uso terapéutico das células nai, concretamente das células nai pluripotentes inducidas (iPSC).

Este tipo de c√©lulas nai son c√©lulas adultas reprogramadas para actuar de xeito similar √°s c√©lulas nai embrionarias, das que se co√Īece amplamente o seu potencial terap√©utico en enfermidades que implican o deterioro celular pola s√ļa capacidade natural para perpetuarse de maneira ilimitada e replicar calquera c√©lula dun organismo adulto. A vantaxe que ofrecen as iPSC √© que, estimuladas do xeito correcto, poden facer o mesmo papel de reparaci√≥n de tecidos humanos danados que as embrionarias, evitando os problemas √©ticos asociados √° destruci√≥n de embri√≥ns para obtelas.

O equipo liderado polo CiMUS descubriu os mecanismos desa correcta estimulaci√≥n, identificando que as modificaci√≥ns qu√≠micas en mol√©culas de ARN (√°cido ribonucleico, co√Īecido coma o mensaxeiro do ADN) son esenciais para reprogramar ese tipo de c√©lulas nai. En concreto, a s√ļa investigaci√≥n concl√ļe que ese tipo de modificaci√≥ns son inducidas por unha prote√≠na denominada ADAR1, necesaria para obter c√©lulas con potencial en medicina rexenerativa.

Este foi o primeiro estudo liderado por investigadores galegos que logrou a s√ļa publicaci√≥n na prestixiosa revista cient√≠fica Cell Stem Cell, a m√°is relevante a nivel mundial no campo das c√©lulas nai e unha das m√°is destacadas en ciencias da vida. O seu principal valor radica en que sup√≥n un antes e un despois na superaci√≥n dos retos existentes no uso terap√©utico eficiente e seguro das c√©lulas nai pluripotentes inducidas.

A orixe do fósforo na nosa galaxia

O investigador do CITIC Ra√ļl Santove√Īa √© distinguido co premio para investigadores mozos, no que se reco√Īece o traballo de cient√≠ficos menores de 30 anos. O xurado elixiu o proxecto no que Santove√Īa contou coa colaboraci√≥n do Instituto de Astrof√≠sica de Canarias (IAC).

O seu traballo, publicado o mes pasado na prestixiosa revista Nature Communications, bas√©ase no descubrimento dun novo tipo de estrelas moi ricas en f√≥sforo, o que poder√≠a desvelar a orixe deste elemento fundamental para a vida na Terra, dado que a pr√°ctica totalidade dos elementos qu√≠micos do universo se producen no interior das estrelas. O f√≥sforo, xunto co carbono, o nitr√≥xeno, o os√≠xeno e o azufre, √© fundamental para o desenvolvemento dos seres vivos: forma parte das mol√©culas do ADN e do ARN e √© imprescindible para o intercambio enerx√©tico nas c√©lulas e o desenvolvemento das s√ļas membranas.

Ata o de agora a orixe da s√ļa presencia e cantidade na galaxia era un misterio, pero a alianza entre os astr√≥nomos do IAC e o equipo do CITIC liderado por Santove√Īa abriu unha vent√° para desentra√Īalo. Segundo os resultados obtidos, o m√°is probable √© que o f√≥sforo prove√Īa da contaminaci√≥n ocorrida na nube protoestelar na que se formaron estas estrelas.

O estudo galardoado caracteriza as propiedades f√≠sicas e qu√≠micas deste tipo de estrelas deco√Īecidas ata agora. Tanto o seu descubrimento como a s√ļa caracterizaci√≥n precisaron do uso de miner√≠a de datos sobre centos de miles de observaci√≥ns no espazo. Para iso foi determinante o desenvolvemento por parte do CITIC dun axente inform√°tico ¬Ėbaseado en tecnolox√≠as big data¬Ė capaz de reco√Īecer os trazos propios das li√Īas espectrais do f√≥sforo que permitiron identificar estas particulares estrelas.

Mencións honoríficas

En ambas as d√ļas categor√≠as foron outorgadas menci√≥ns honor√≠ficas. No caso do premio a investigadores s√©nior, o reco√Īecemento recaeu no enxe√Īeiro Jes√ļs Balado, do grupo de Xeotecnolox√≠as Aplicadas da Universidade de Vigo. Balado desenvolveu un m√©todo para minimizar o uso de mostras en nubes de puntos para o adestramento de redes neuronais capaces de clasificar dixitalmente obxectos urbanos ¬¨¬Ė¬¨tales como bancos, colectores de lixo ou sem√°foros¬Ė cun 99,5% de precisi√≥n.

Na categoría de investigadores mozos, outorgóuselle tamén unha mención honorífica a Esteban Suárez, do grupo Nanobiomol do Centro Singular de Investigación en Química Biolóxica e Materiais Moleculares (CiQUS) da USC. O seu traballo supón un salto cualitativo no campo dun tipo de polímeros denominados helicoidais sintéticos, xa que permite desenvolver novos nanomateriais cun comportamento multifuncional e interesantes propiedades aplicables á biomedicina e ás TIC, como a encapsulación de substancias e o desenvolvemento de sensores.

Real Academia Galega de Ciencias (RAGC), 2020-09-21

Actualidad

Foto del resto de noticias (turismo-fragas-eume.jpg) Un total de 29 itinerarios galegos pertencentes a 19 municipios e cunha extensi√≥n total de m√°is de 220 quil√≥metros ter√°n este ano o reco√Īecemento internacional de sendeiro azul. Este balance converte a Galicia, unha vez m√°is, na Comunidade espa√Īola co maior n√ļmero de distintivos deste tipo, un galard√≥n que a Asociaci√≥n de educaci√≥n ambiental e do consumidor (Adeac) concede desde hai varios anos para reco√Īecer o papel das sendas e cami√Īos como un recurso valioso para gozar da natureza, realizar actividades deportivas e de ocio ao aire libre e interpretar ambientalmente a contorna.
Foto de la tercera plana (sergas-espera.jpg) A Xunta de Galicia v√©n de facer p√ļblico o contido dos sete acordos de xesti√≥n asinados este ano polo Sergas con cada unha das √°reas sanitarias galegas. Dentro dos obxectivos fixados destacan os relacionados coa reforma e mellora da atenci√≥n primaria. En particular, o primeiro destes obxectivos est√° directamente relacionado coa accesibilidade dos servizos deste nivel asistencial: m√°rcase o obxectivo de que o 90% das cotas de persoal sanitario de atenci√≥n primaria (medicina de familia, enfermar√≠a ou pediatr√≠a) te√Īan cita dispo√Īible para o paciente en menos de 4 d√≠as.

Notas

O proxecto ABILITI investiga de que xeito os sistemas de telepresenza poden previr o illamento no sistema educativo dos nenos e nenas con enfermidades graves e/ou cr√≥nicas. Este consorcio internacional do que forma parte a USC testa un robot f√≠sico que permite ao alumnado con enfermidades cr√≥nicas ou de longa duraci√≥n participar en clase e mesmo en actividades extraescolares a trav√©s dunha app na s√ļa tablet.
Analizar, po√Īendo o foco no manga, no c√≥mic xapon√©s, as transformaci√≥ns formais, est√©ticas e narrativas que as tecnolox√≠as dixitais te√Īen producido neste medio √© o principal obxectivo do proxecto de investigaci√≥n Estudos transdisciplinares sobre c√≥mic, que o grupo dx5 (digital & graphic art research) da Facultade de Belas Artes da UVigo desenvolve co financiamento do Ministerio de Ciencia e Innovaci√≥n.
PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania