Notas de prensa

A RAGC premia unha investigación que abre novas portas á terapia con células nai e o descubrimento dun novo tipo de estrelas ricas en fósforo

O traballo cient√≠fico distinguido co Premio de Investigaci√≥n 2020 c√©ntrase no descubrimento dunha ferramenta para a reprogramaci√≥n celular que abre novas portas ao estudo e ao tratamento de enfermidades coma o cancro e as doenzas autoinmunes. O equipo galardoado est√° liderado polo Centro Singular de Investigación en Medicina Molecular e Enfermidades Crónicas da USC e conta coa participaci√≥n de grupos cient√≠ficos de Reino Unido, Estados Unidos, China, Australia e Canad√°.

O proxecto premiado na categor√≠a de investigadores mozos, dotado con 2.000 euros, √© para un investigador do Centro de Investigaci√≥n TIC da Universidade da Coru√Īa (UDC) que participou de xeito determinante no descubrimento dun tipo de estrelas desco√Īecidas ata agora: as estrelas ricas en f√≥sforo.

A elecci√≥n dos galardoados v√©n de ser aprobada en pleno pola RAGC, que distinguiu tam√©n con menci√≥ns honor√≠ficas a investigadores da Universidade de Vigo (UVigo) e da USC. Os premios ser√°n entregados durante a celebraci√≥n do D√≠a da Ciencia en Galicia, o vindeiro 8 de outubro. Os galard√≥ns, que chegan este ano √° s√ļa vix√©simo novena edici√≥n, levan o nome Premios de Investigaci√≥n Ernesto Vi√©itez.

A chave para despregar o potencial terapéutico das células nai

O equipo galardoado co Premio de Investigación, outorgado a científicos sénior, está liderado polos grupos de Epitranscriptómica e Envellecemento e de Células Nai e Enfermidades Humanas do CiMUS. Coordinado polos investigadores Diana Guallar e Miguel Fidalgo, o proxecto supón un fito no campo do uso terapéutico das células nai, concretamente das células nai pluripotentes inducidas (iPSC).

Este tipo de c√©lulas nai son c√©lulas adultas reprogramadas para actuar de xeito similar √°s c√©lulas nai embrionarias, das que se co√Īece amplamente o seu potencial terap√©utico en enfermidades que implican o deterioro celular pola s√ļa capacidade natural para perpetuarse de maneira ilimitada e replicar calquera c√©lula dun organismo adulto. A vantaxe que ofrecen as iPSC √© que, estimuladas do xeito correcto, poden facer o mesmo papel de reparaci√≥n de tecidos humanos danados que as embrionarias, evitando os problemas √©ticos asociados √° destruci√≥n de embri√≥ns para obtelas.

O equipo liderado polo CiMUS descubriu os mecanismos desa correcta estimulaci√≥n, identificando que as modificaci√≥ns qu√≠micas en mol√©culas de ARN (√°cido ribonucleico, co√Īecido coma o mensaxeiro do ADN) son esenciais para reprogramar ese tipo de c√©lulas nai. En concreto, a s√ļa investigaci√≥n concl√ļe que ese tipo de modificaci√≥ns son inducidas por unha prote√≠na denominada ADAR1, necesaria para obter c√©lulas con potencial en medicina rexenerativa.

Este foi o primeiro estudo liderado por investigadores galegos que logrou a s√ļa publicaci√≥n na prestixiosa revista cient√≠fica Cell Stem Cell, a m√°is relevante a nivel mundial no campo das c√©lulas nai e unha das m√°is destacadas en ciencias da vida. O seu principal valor radica en que sup√≥n un antes e un despois na superaci√≥n dos retos existentes no uso terap√©utico eficiente e seguro das c√©lulas nai pluripotentes inducidas.

A orixe do fósforo na nosa galaxia

O investigador do CITIC Ra√ļl Santove√Īa √© distinguido co premio para investigadores mozos, no que se reco√Īece o traballo de cient√≠ficos menores de 30 anos. O xurado elixiu o proxecto no que Santove√Īa contou coa colaboraci√≥n do Instituto de Astrof√≠sica de Canarias (IAC).

O seu traballo, publicado o mes pasado na prestixiosa revista Nature Communications, bas√©ase no descubrimento dun novo tipo de estrelas moi ricas en f√≥sforo, o que poder√≠a desvelar a orixe deste elemento fundamental para a vida na Terra, dado que a pr√°ctica totalidade dos elementos qu√≠micos do universo se producen no interior das estrelas. O f√≥sforo, xunto co carbono, o nitr√≥xeno, o os√≠xeno e o azufre, √© fundamental para o desenvolvemento dos seres vivos: forma parte das mol√©culas do ADN e do ARN e √© imprescindible para o intercambio enerx√©tico nas c√©lulas e o desenvolvemento das s√ļas membranas.

Ata o de agora a orixe da s√ļa presencia e cantidade na galaxia era un misterio, pero a alianza entre os astr√≥nomos do IAC e o equipo do CITIC liderado por Santove√Īa abriu unha vent√° para desentra√Īalo. Segundo os resultados obtidos, o m√°is probable √© que o f√≥sforo prove√Īa da contaminaci√≥n ocorrida na nube protoestelar na que se formaron estas estrelas.

O estudo galardoado caracteriza as propiedades f√≠sicas e qu√≠micas deste tipo de estrelas deco√Īecidas ata agora. Tanto o seu descubrimento como a s√ļa caracterizaci√≥n precisaron do uso de miner√≠a de datos sobre centos de miles de observaci√≥ns no espazo. Para iso foi determinante o desenvolvemento por parte do CITIC dun axente inform√°tico ¬Ėbaseado en tecnolox√≠as big data¬Ė capaz de reco√Īecer os trazos propios das li√Īas espectrais do f√≥sforo que permitiron identificar estas particulares estrelas.

Mencións honoríficas

En ambas as d√ļas categor√≠as foron outorgadas menci√≥ns honor√≠ficas. No caso do premio a investigadores s√©nior, o reco√Īecemento recaeu no enxe√Īeiro Jes√ļs Balado, do grupo de Xeotecnolox√≠as Aplicadas da Universidade de Vigo. Balado desenvolveu un m√©todo para minimizar o uso de mostras en nubes de puntos para o adestramento de redes neuronais capaces de clasificar dixitalmente obxectos urbanos ¬¨¬Ė¬¨tales como bancos, colectores de lixo ou sem√°foros¬Ė cun 99,5% de precisi√≥n.

Na categoría de investigadores mozos, outorgóuselle tamén unha mención honorífica a Esteban Suárez, do grupo Nanobiomol do Centro Singular de Investigación en Química Biolóxica e Materiais Moleculares (CiQUS) da USC. O seu traballo supón un salto cualitativo no campo dun tipo de polímeros denominados helicoidais sintéticos, xa que permite desenvolver novos nanomateriais cun comportamento multifuncional e interesantes propiedades aplicables á biomedicina e ás TIC, como a encapsulación de substancias e o desenvolvemento de sensores.

Real Academia Galega de Ciencias (RAGC), 2020-09-21

Actualidad

Foto del resto de noticias (galicia-sabe-amar.jpg) A conselleira do Mar, Rosa Quintana, destacou hoxe a importancia de desenvolver iniciativas para difundir os beneficios nutricionais dos produtos do mar e a sustentabilidade da actividade mar√≠timo-pesqueira. Nesta li√Īa, puxo como exemplo a campa√Īa Galicia sabe aMar, que o Goberno galego puxo en marcha para promover o consumo e a venda de peixe e marisco e po√Īer en valor o labor dos profesionais do mar que contrib√ļen ao subministro de alimentos de calidade √° cidadan√≠a. Esta iniciativa, informou a conselleira, percorrer√° 200 municipios de Espa√Īa relacionados co Cami√Īo de Santiago nos que se realizar√°n 1.500 degustaci√≥ns.
Foto de la tercera plana (covid-pasaporte.jpg) A Direcci√≥n Xeral de Sa√ļde P√ļblica da Conseller√≠a de Sanidade informa que, na √ļltima actualizaci√≥n, o n√ļmero de casos activos de coronavirus en Galicia √© de 1.382, deles 265 son da √°rea da Coru√Īa, 164 da de Lugo, 275 da de Ourense, 131 da de Pontevedra, 256 da √°rea de Vigo, 172 da de Santiago e 119 da de Ferrol. Do total de pacientes positivos, 10 est√°n en UCI, 179 en unidades de hospitalizaci√≥n e 1.193 no domicilio. Polo de agora, en Galicia hai un total de 681.408 persoas curadas, rexistr√°ndose 3.968 falecementos. O n√ļmero de PCR realizadas √© de 4.009.629. O n√ļmero de doses de vacina contra a covid-19 administradas √© de 7.487.756.

Notas

A Reitor√≠a da Universidade da Coru√Īa acolleu o lanzamento do Nodo de Intelixencia Artificial do hub de Innovaci√≥n Dixital de Galicia, DIHGIGAL. Asistiron o reitor, Julio Abalde, o director de DIHGIGAL, Francisco Y√°√Īez; o director de Competitividade do IGAPE, Norberto Penedo; o director da √°rea TIC no Instituto Tecnol√≥xico de Galicia, √ďscar Gonz√°lez; e a directora da √°rea de Programas de Innovaci√≥n da Axencia Galega de Innovaci√≥n, Sabela Pardo.
A través dos talleres que o estudantado da Facultade de Ciencias da Educación e do Deporte da UVigo imparte nestes 15 colexios e dunha serie de encontros con investigadoras e investigadores, Te lo cuentan las matemáticas busca rachar coa percepción desta ciencia como algo desconectado da vida cotiá e cun modelo de aprendizaxe baseado na aplicación de regras de forma mecánica.
PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania