lunes, 26 de octubre de 2026
O conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, Román RodrÃguez, presentou o número 128 da revista cientÃfica ‘Cuadernos de Estudios GallegosÂ’. No acto participaron tamén o director do IEGPS e da revista, Eduardo Pardo de Guevara y Valdés e o secretario da publicación, Pablo S. Otero Piñeyro Maseda. Por parte da consellerÃa, canda o conselleiro asistiu ao acto informativo o secretario xeral de PolÃtica LingüÃstica, ValentÃn GarcÃa.
Durante a súa intervención, Román RodrÃguez definiu a revista como “unha publicación de referencia para interpretar e comprender, con espÃrito crÃtico, o devir do noso paÃs”, tendo en conta que se trata dun dos principais expoñentes da produción cientÃfica nos ámbitos das Humanidades e as Ciencias Sociais.
Tras lembrar “a calidade e rigor da investigación” que caracteriza a ‘Cuadernos de Estudios GallegosÂ’, Román RodrÃguez quixo poñer de relevancia o labor dos sucesivos directores da publicación, asà como dos especialistas e investigadores que nela teñen presentado os seus estudos e artigos ao longo dos anos.
Doce artigos sobre Galicia e Portugal
O número presentado hoxe, que se pode descargar de balde na páxina web da revista, está composto por 12 artigos de temática histórica sobre Galicia e Portugal, elaborados por investigadores de diferentes institucións académicas do ámbito hispánico.
En concreto, os artigos vinculados con Galicia son “La escribanÃa de las Juntas del Reino de Galicia”, de Gonzalo F. Suárez Suárez; “La literatura de viajes y el transporte terrestre en Galicia desde el último tercio del siglo XVIII hasta mediados del XIX”, de Elvira Lindoso-Tato e Margarita Vilar RodrÃguez; “Los gallegos en el Perú: la migración de los malpicáns al puerto de Chimbote”, de José A. Valverde Elera; “Tras la huella del desconocido maestro ciego del Colegio de Sordomudos y Ciegos de Santiago: Juan Lorenzo González”, de Ana RodrÃguez DÃaz e Elisa Gavari Starkie; e “Violencia rural intercomunitaria no sueste de Galicia. Un caso concreto: Moialde contra San Pedro de Pousada”, de Emilio Alonso Gayoso.
O Instituto, o Seminario e o CSIC
O Instituto de Estudos Galegos “Padre Sarmiento” foi creado no 1943, e xorde do desaparecido Seminario de Estudos Galegos, tendo como obxectivo ser o punto de encontro dos máis destacados estudosos da humanÃstica galega e un dos referentes da vida cultural e cientÃfica de Galicia, un labor que desenvolveu ata a década dos oitenta.
Xa en 1994, o Centro Superior de Investigacións CientÃficas (CSIC) procedeu á súa reorganización e converteuno nun centro propio de investigación, con persoal cientÃfico. Un proceso de recuperación e reactivación das súas actividades cientÃficas e culturais que culminou no ano 2000, cun convenio asinado coa Xunta de Galicia a través do cal o IEGPS se converteu nun centro de investigación mixto de titularidade compartida, e que ten ao fronte da comisión reitora–paritaria– aos presidentes da Xunta de Galicia e do CSIC.
‘Cuadernos de Estudios Gallegos’: a súa evolución
Cómpre recordar que ‘Cuadernos de Estudios GallegosÂ’ é a decana das revistas de estudos históricos de Galicia, editada polo CSIC. Na súa primeira etapa estivo dirixida sucesivamente por Francisco Javier Sánchez Cantón, José Filgueira Valverde e Francisco Javier RÃo Barja, sendo os seus secretarios –entre outros– Jesús Carro GarcÃa, Felipe Cordero Carrete e José Carro Otero.
Na actualidade, e segundo os criterios esixidos a este segmento editorial, a publicación foise especializando na edición de estudos e investigacións históricas, tanto de carácter xeral como referidas a Galicia, referenciada nas bases de datos internacionais más prestixiosas no seu ámbito.
A revista anual pode ser consultada no enlace web
http://estudiosgallegos.revistas.csic.es/ e conta con artigos orixinais en seis linguas: galego, español, portugués, inglés, alemán e francés.
Foi inaugurada no Museo do Pobo Galego a exposición 'Transfronteiriza', da artista e cineasta tudense Diana Gonçalves, que permanecerá aberta ao público ata o 28 de marzo de 2027. A mostra parte do documental 'Mulleres da Raia', da mesma autora, e froito de tres anos de investigación. A través da linguaxe cinematográfica, de materiais documentais, arquivos históricos e elementos patrimoniais, a proposta constrúe unha experiencia arredor da memoria compartida entre Galicia e o norte de Portugal. En concreto, Transfronteiriza recupera a memoria das mulleres que viviron na fronteira entre ambos territorios a mediados do século XX, que desempeñaron un papel fundamental no comercio transfronteirizo e na supervivencia económica das familias.
Trátase dunha iniciativa que nace como evolución de Circo Presente Continuo e que se vai desenvolver por primeira vez fóra de Madrid. A Cidade da Cultura, o Teatro Principal e o Salón Teatro serán as súas sedes na capital galega, reunindo artistas, compañÃas, profesionais da programación, distribuidoras e institucións para compartir proxectos e favorecer novas oportunidades de colaboración e contratación. O programa inclúe oito espectáculos, seis mostras breves e catro traballos en proceso. Entre as propostas figuran Naufragio, de Labsurda; Serena, de Circ Bover; Matrimonio, de Kolektivo Konika; Siku, de Jessica Arpin; e Sen patrón, de Pistacatro, que ofreceu un adianto artÃstico durante a presentación.
