
O secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, asistiu á entrega do XXVII Premio de Novela Manuel García Barros a Manuel Portas pola súa obra Lourenço, Xograr. Celebrado no Teatro Principal da Estrada, o acto contou coa presenza de autoridades e representantes da cultura galega. Ademais dos 9.000 euros cos que está dotado o premio, Portas verá publicada na editorial Galaxia a obra coa que gaña este certame.
O xurado -que estivo composto por Dolores Vilavedra, Armando Requeixo, Carlos Lema, Juan Luís Blanco Valdés e con Carlos Loureiro como secretario- no seu fallo destacou a contribución que a novela de Portas fai divulgación da historia e da literatura medievais de Galicia, a través da figura dun personaxe pouco coñecido, o xograr Lourenço, que constitúe a porta pola que nos asomamos, non só aos conflitos políticos que determinaron o que hoxe somos como país, senón tamén ás vidas entrelazadas das distintas clases sociais da época.
'Lourenço Xograr' convértese na vixésimo sétima novela vencedora do consolidado premio García Barros, e pasa a formar parte da longa listaxe de novelas galardoadas desde 1989, ano no que comezou a camiñar o certame como unha homenaxe ao escritor estradense que dá nome ao premio, máis coñecido co alcume Ken Keirades.
Case tres décadas despois, o García Barros está consolidado como un dos premios máis asentados do panorama literario galego. O alcalde da Estrada, José López Campos, subliña a boa saúde da que goza o galardón e engade que a cultura ten que ocupar un lugar prevalente na política local.
Para o gañador do certame, Manuel Campos, a época medieval paréceme un momento histórico moi interesante. Lourenço é un personaxe moi importante nunha etapa na que a lingua galega era respectada e valorada por todo o mundo. Na obra aprécianse tamén os cambios históricos que xorden tanto en Portugal como en Galicia.
Manuel Portas, vida e obra
Manuel Portas Fernández (Barcelona, 1960) é unha figura polifacética: profesor de Lingua Galega no IES Xelmírez I de Santiago, ademais de sociolingüísta e escritor.
Logo da publicación de Amor con alpargatas a comezos de ano, agora é a quenda de Lourenço, Xograr. Esta obra supón o quinto traballo narrativo do escritor, que publicou a súa primeira novela, Denso recendo a salgado, en 2010. Nestes cinco anos, Portas publicou tamén Un dedo machado de tinta e Faneca brava.
Manuel García Barros
Manuel García Barros, quen dá o nome a este premio literario, naceu en 1876 en Berres (A Estrada). Logo de estudar Maxisterio en Santiago, en 1906 fundou o xornal El Estradense do que tamén foi director. Con posterioridade, comezaría unha das súas producións máis destacadas: a sección Contiños da terra no xornal O Emigrado. Ken Keirades, alcume co que se coñecía a García Barros, tamén escribiu: Enredos, Dos meus recordos, As aventuras de Alberte Quiñói e a peza teatral Carta da Habana. Faleceu en 1972, aos 96 anos de idade.
Fotografía: AELG
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o día 1, prolongándose ata o día 7, continuando en Ponteareas, desde o día 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 día ata o 10; Viveiro, do día 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do día 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.