domingo, 25 de octubre de 2026
Nota de prensa del Gabinete de la USC:
Como todos os anos, a Universidade de Santiago celebrou no Salón Nobre de Fonseca un acto literario con motivo da celebración do Día das Letras Galegas, nesta ocasión dedicado a Xosé Filgueira Valverde (Pontevedra, 1906-1996). Acompañado de numerosas personalidades da vida cultural e académica do país, e mesmo de familiares do propio homenaxeado, o presidente da Real Academia Galega, Xesús Alonso Montero, pronunciou a conferencia Filgueira Valverde e a USC antes e despois de 1936.
No acto presentouse o volume correspondente á colección Día das Letras Galegas que anualmente elabora o Departamento de Filoloxía Galega da USC e cuxa edición nesta ocasión foi responsabilidade de Anxo Tarrío, para quen o homenaxeado foi un home entregado plenamente ao servizo de Galicia, en xeral, e da súa cultura, nos máis variados rexistros, en particular. Foi un gran ensaísta entretido e mesmo ás veces con humor, dixo no acto.
No mesmo senso interveu o director do Departamento, Francisco Cidrás, que cualificou a Filgueira Valverde como figura poliédrica na cultura galega. O profesor da USC agradeceu á Universidade que manteña viva esta colección, lembrando que a primeira edición fora en 1970 un breve opúsculo editado por Carballo Calero.
Pola súa banda, o reitor salientou a figura do intelectual pontevedrés como defensor da lingua e a cultura galega, preocupouse, e moito, de velar polo patrimonio e polo estudo das nosas raíces, dixo. Rematou Viaño salientando a importancia da celebración do Día das Letras Galegas e facendo un chamamento á sociedade a prol da consolidación da lingua galega. Todos temos que saber que unha lingua só existe namentras haxa xente que a fale e a escriba, rematou.
O volume Xosé Filgueira Valverde. Día das Letras Galegas 2015, con ilustracións de Antón Pulido e que abre cuns versos de Arcadio López-Casanova, recolle oito artigos nos que se desgrana a prolífica traxectoria do homenaxeado que, como lembra Anxo Tarrío, foi, entre outras cousas, co fundador do Seminario de Estudos Galegos e do Museo Provincial de Pontevedra, membro numerario das Real Academia Galega e da de Historia, membro correspondente da de Bellas Artes de San Fernando, director do Instituto Padre Sarmiento e da Casa Museo Rosalía de Castro e presidente do Consello da Cultura Galega.
Licenciado en Dereito pola USC, catedrático de Literatura no ensino medio, doutor en Filolsofía e Letras pola Universidade de Zaragoza e diplomado en Psicloxía pola USC, Filgueira Valverde foi ademais alcalde de Pontevedra e conselleiro de Cultura.
No volume, o traballo conxunto das profesoras Mercedes Brea e Elvira Fidalgo pon de releve a transcendencia dos estudos de Filgueira Valverde na literatura medieval, mentres que Carlos Villanueva fai o propio coa música do século XX. Isabel Mociño dá conta do papel do intelectual na formación do sistema literario infantil e xuvenil galego á vez que o propio Xesús Alonso Montero explica a súa importancia na sonetística galega a través da resposta recibida a un inquérito, ata agora inédito, que o presidente da RAG formulaba a moitos especialistas cando realizaba un estudo sobre o soneto en lingua galega.
O profesor Fernando Acuña mostra as achegas de Filgueira Valverde á arqueoloxía galaica, e da súa vocación de creador literario fala o profesor Luís Cochón. O libro complétase cun artigo do director da RAE, Darío Villanueva, no que narra tres acontecementos que lembra vivir a carón do homenaxeado, entre eles a súa propia investidura en 1996 como doutor honoris causa da Universidade compostelá.
Foi inaugurada no Museo do Pobo Galego a exposición 'Transfronteiriza', da artista e cineasta tudense Diana Gonçalves, que permanecerá aberta ao público ata o 28 de marzo de 2027. A mostra parte do documental 'Mulleres da Raia', da mesma autora, e froito de tres anos de investigación. A través da linguaxe cinematográfica, de materiais documentais, arquivos históricos e elementos patrimoniais, a proposta constrúe unha experiencia arredor da memoria compartida entre Galicia e o norte de Portugal. En concreto, Transfronteiriza recupera a memoria das mulleres que viviron na fronteira entre ambos territorios a mediados do século XX, que desempeñaron un papel fundamental no comercio transfronteirizo e na supervivencia económica das familias.
Trátase dunha iniciativa que nace como evolución de Circo Presente Continuo e que se vai desenvolver por primeira vez fóra de Madrid. A Cidade da Cultura, o Teatro Principal e o Salón Teatro serán as súas sedes na capital galega, reunindo artistas, compañías, profesionais da programación, distribuidoras e institucións para compartir proxectos e favorecer novas oportunidades de colaboración e contratación. O programa inclúe oito espectáculos, seis mostras breves e catro traballos en proceso. Entre as propostas figuran Naufragio, de Labsurda; Serena, de Circ Bover; Matrimonio, de Kolektivo Konika; Siku, de Jessica Arpin; e Sen patrón, de Pistacatro, que ofreceu un adianto artístico durante a presentación.
