lunes, 20 de abril de 2026
Nota de prensa remitida por el Gabinete de Comunicación de la Xunta de Galicia:
O Museo Etnolóxico de Ribadavia, dependente da Consellería de Cultura e Turismo, acolle a exposición Faustino Santalices. Tradición musical galega. A mostra recolle a vida e obra do investigador, artesán e intérprete ourensán a través de diversos paneis explicativos, documentos, arquivos sonoros e unha serie de instrumentos musicais galegos como zanfonas ou gaitas.
A exposición, comisariada por Cástor Castro Vicente e Félix Castro Vicente, busca homenaxear a figura de Faustino Santalices e atribuírlle o lugar que lle corresponde no patrimonio cultural de Galicia. Santalices foi un dos grandes estudosos da música galega e recompilou o repertorio dos vellos gaiteiros e as cantigas tradicionais, ademais de ser o máximo coñecedor da historia e a técnica da gaita e da zanfona no seu tempo.
Así mesmo, é considerado o primeiro construtor científico da gaita, recuperador da zanfona e fundador da primeira Escola-Taller de instrumentos tradicionais de Galicia. Como intérprete, foi un gaiteiro de renome e éxito en toda a xeografía española. Santalices destacou tamén como o único zanfonista da península durante boa parte do século XX, encarnando o antigo espírito da xograría.
Faustino Santalices Pérez. Apuntes biográficosNaceu en Bande (Ourense) o 16 de novembro de 1877. Cursou a carreira de Dereito en Santiago de Compostela, licenciándose en 1901; entre os seus compañeiros universitarios estiveron grandes escritores e intelectuais galegos como Jaime Solá e Ramón Cabanillas.
En 1903 aproba as oposicións e entra no Ministerio de Gobernación con sucesivos destinos en Cuenca, Soria e Madrid. En 1914 retorna a Ourense, onde permaneceu durante 25 anos, residindo na rúa San Pedro e na Praza do Ferro. Casa con Rosa Muñiz Casademunt en Ribadavia en 1918, e ten tres fillos. En 1924 é nomeado Secretario de Gobernación. Intervén activamente na vida cultural ourensá en tertulias, festivais e homenaxes. Fai amizade con Otero Pedrayo, Vicente Risco e Castelao, entre outros. Colabora cos coros De Ruada e Os Enxebres, e grava discos de gaita e zanfona para a compañía Regal no ano 1929.
En 1936 é trasladado por motivos políticos a Pontevedra e, meses despois, a Burgos. Volta a Ourense no 1938, pero ao rematar a guerra é destinado a Barcelona, pide o traslado a Valladolid e logo marcha a Madrid en 1944, cidade na que residiu ata o seu pasamento. Naqueles anos en Madrid, participa nas tertulias galegas do Café Zahara e do Café Lyon DOr, con Castroviejo, Ben-Cho-Sey, Antonio Palacios, Ramón Cabanillas e outros; forma parte da Peña Gallega, colabora nas actividades do Centro Gallego de Madrid e inicia amizade con Menéndez Pidal, Castro Gil, Orson Welles e outros intelectuais da capital.
En 1947 xubílase, é nomeado administrador do Instituto Oftálmico Nacional, e desde entón dedícase con intensidade a traballar en prol da música galega. En 1952 funda a Escola-Taller de Gaitas e Zanfonas da Deputación de Lugo, que dirixe ata o final da súa vida, o 6 de decembro de 1960, á idade de 83 anos.
O FIV de Vilalba volverá reunir na localidade lucense unha programación destacada da escena independente e alternativa estatal, cun cartel no que figuran nomes como Carlos Ares, Alcalá Norte, La M.O.D.A. e Ángel Stanich, xunto a outras propostas moi presentes no panorama actual como Repion, Puño Dragón, Celia Becks, Futuro Alcalde, Grande Osso e Rapariga DJ. A boa resposta do público nas últimas semanas confirma, ademais, a gran acollida desta edición, coa previsión de que Vilalba volva encherse de ambiente festivalero a próxima fin de semana. A programación do FIV de Vilalba desenvolverase entre o Escenario Vibra Mahou, o Escenario #Fiver by Lactalis e a Zona DJ, consolidando un formato que combina os grandes concertos nocturnos coa actividade diúrna do sábado.
Galicia sitúase como a comunidade autónoma con menor porcentaxe de pacientes que agardan máis de 60 días por unha consulta co especialista. Así o referendan os datos publicados polo Ministerio de Sanidade sobre listas de espera no Sistema Nacional de Saúde a peche de 2025. Segundo os datos, en decembro de 2025 a comunidade galega situouse como a cuarta rexión española con mellores tempos medios de espera no ámbito das primeiras consultas. Neste eido, o Servizo Galego de Saúde rexistrou unha media de 63 días de espera, fronte aos 102 do Sistema Nacional de Saúde. Estas cifras reflicten que os galegos esperan 39 días menos para acceder a unha consulta co especialista que a media dos españois.
