martes, 3 de marzo de 2026
Segundo sinalou o presidente do Goberno galego, canto máis tempo pase máis caro vai ser para todos os españois. Neste senso, o informe advirte que na citada estimación xa se incrementa en 65M o lucro cesante para a concesionaria respecto ás cifras calculadas o pasado 2024, debido ao incremento dos beneficios da concesión en 2024.
O documento fai unha diagnose da situación da concesión, incidindo, por unha banda, na suba desmesurada das tarifas para os usuarios nos últimos anos e o enriquecemento progresivo da concesionaria. Na actualidade, cada 100 km da AP-9 teñen un custo de máis de 12 e todo o traxecto da autoestrada (219km) ten un prezo de 26,85. Así mesmo, os ingresos por peaxes incrementáronse nun 39,7% entre 2021 e 2024, o que significou un aumento da conta de resultados para a concesionaria dun 78,1% nese período.
Advirte que a xestión da autoestrada por parte do Estado nos últimos anos foi claramente prexudicial para o interese xeral, e especialmente para Galicia, lembrando, ademais, que o debate sobre a reclamación unánime do Parlamento galego para reclamar a transferencia segue bloqueada no Congreso con 38 prórrogas. E sinala a situación de discriminación da comunidade fronte a outras de España onde si se liberaron peaxes, como é o caso da valenciana, onde o Ministerio adoptou a decisión de facelo na AP-7 en Alacante.
O informe lembra que xa no 2021, coa aprobación do real decreto que introduciu as bonificacións para os usuarios, logo ampliadas no 2024, tanto o Consello de Obras Públicas como o Consello de Estado sinalaban que ante o enorme compromiso de gasto previsto se debía analizar a conveniencia do rescate da concesión, cuestión que non foi atendida.
Actualización do custo do rescate
A Xunta adiantouse o pasado ano co estudo no que avaliou o custo da indemnización por rescate, aplicando unha taxa de desconto do 30%, en 2.331M, e vén de actualizar esta estimación elevándoa aos 2.356M. A principal causa deste incremento é o lucro cesante, que subiu en 65M a pesar de reducirse nun ano o prazo da concesión. Esta condición calcúlase como unha proxección a futuro do resultado de explotación (beneficio) da concesión, a partir da media dos últimos 5 anos, de xeito que se ve incrementada co forte incremento das tarifas e o investimento en bonificacións.
Transvasamento de tráficos
O informe tamén incide en que o rescate da concesión e liberación da peaxe implicará o transvasamento do tráfico dende as estradas convencionais cara á AP-9, o cal implica beneficios ambientais (ruído, emisións), de seguridade viaria, de calidade de vida, de aforro de tempo e de competitividade, que poden ser cuantificados economicamente polo Ministerio, para un mellor criterio na toma decisión sobre o rescate.
Así, tal e como apuntou Rueda, o tráfico baixaría no centro das vilas, nas travesías e en moitas vías paralelas. O documento avalía catro treitos para analizar o transvasamento de tráfico de estradas convencionais á AP-9. No caso da comparativa entre a AP-9 e a A-55 Puxeiros-enlace do Porriño, o rescate pode supoñer o descenso dun 32% no tráfico na A-55. No que atinxe a AP-9 e A-55 entre o enlace Porriño-Tui, ese transvasamento eliminaría máis da metade dos 39.486 vehículos diarios que transitan de media diaria por este viario, cun incremento de tráfico na autoestrada do 577%. Ademais, na zona de Curro-Pontevedra, eliminaríase a metade do tráfico na N-550 e o 33% na PO-531 co transvasamento á AP-9 e no treito entre Ordes e Sigüeiro, descendería nun 76% o tráfico na N-550.
A este aforro económico hai que engadir a posibilidade para o Estado de evitar ou abaratar a execución de Infraestruturas planificadas que teñen un elevado custo e importantes afeccións sociais, como é o caso, por exemplo, do treito A ErmidaPilarteiros da A-57 na circunvalación de Pontevedra.
A Xunta incide en que o Ministerio debe aplicar para Galicia o mesmo criterio que tivo coa AP-7 en Alacante, cuxa liberalización de peaxes comezou sendo unha medida temporal e logo consolidada por razóns de interese xeral. Entre as razóns esgrimidas polo Ministerio, estivo o beneficio social cuantificado en 16,8M.
A Filmoteca de Galicia programa en marzo unha carteleira marcada polo inicio dun ciclo dedicado ao cineasta alemán Rainer Werner Fassbinder, que se prolongará ata maio, e pola celebración dunha nova edición de Olladas de muller en colaboración co Consello da Cultura Galega. Ao tempo, a Sala José Sellier acolle o peche do especial Béla Tarr / László Krasznahorkai, tres miniciclos de dúas sesións con presentacións e coloquios e novas propostas de Fóra de serie, Off Galicia, Filmoteca Júnior e Materiais para unha historia do cine en Galicia. A partir do 17 de marzo, a cinemateca da Xunta inicia Rainer Werner Fassbinder (I) cun primeiro bloque de proxeccións con versións restauradas que abre o ciclo sobre o realizador xermano, un dos principais representantes do Novo Cinema Alemán dos anos sesenta e setenta.
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, destacou que Galicia pechou o 2025 nunha situación de 'equilibrio', mantendo un 'alto nivel de execución orzamentaria e sen déficit', o que permitiu reforzar as políticas de gasto en servizos públicos. Así o reflicte o informe presentado ao Consello da Xunta pola Consellería de Facenda relativo ao avance de peche do exercicio do pasado ano. O documento destaca a execución dos gastos correntes, vinculados principalmente aos servizos públicos, que chegou ao 106% dos créditos iniciais, aumentando en 555 millóns de euros. Reflicte, tamén, a boa execución do orzamento, que se sitúa no 97,4%, e dos fondos propios, que chega ao 101% dos créditos iniciais.
