martes, 16 de junio de 2026
A Xunta e a Real Academia Galega incorporan doce novos concellos das catro provincias galegas á nova edición da campaña Toponimízate. Falámosche dos nomes da túa terra, que organizan conxuntamente e coa que se salvagarda e divulga o importante patrimonio inmaterial que atesoura a toponimia galega. Así o puxo en valor na súa presentación o secretario xeral da Lingua, Valentín García, quen salientou os resultados máis que satisfactorios deste proxecto, ao contar con case 4.000 colaboradores e preto de 90.000 microtopónimos recuperados desde que se puxo en marcha en 2019.
Neste senso, o representante da Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude amosou o seu convencemento de que coa posta en marcha desta nova edición se lle vai dar un relevante pulo ao incorporar máis persoas e entidades que de seguro se van sumar agora a este proxecto. Para facelo, lembrou que a iniciativa inclúe a innovadora aplicación Galicia Nomeada, a través da cal os colaboradores poden achegar nomes de lugares, montes, leiras, fontes, camiños, regos, ou devesas dos que teñan constancia evitando que cheguen a perderse.
Por estes motivos, destacou o traballo que está a desenvolver o Goberno galego na preservación dunha das grandes riquezas da lingua galega con esta campaña, á que erixiu como referente na colaboración entre as administracións públicas e a cidadanía para preservar o patrimonio inmaterial toponímico. Coa incorporación nesta edición destes doce novos concellos seguro que o pulo a súa recuperación será maior, aseverou o secretario xeral da Lingua, quen estivo acompañado na presentación polo presidente da Real Academia Galega, Henrique Monteagudo, e o filólogo Vicente Feijoo, quen tamén se encarga de impartir as charlas nos concellos.
Precisamente, a campaña Toponimízate efectuará 12 reunións de traballo para que a veciñanza destes doce municipios que se incorporan aprendan a empregar a aplicación Galicia Nomeada, que ten servido de modelo para outras comunidades. Estas charlas formativas comezarán o vindeiro 20 de xuño no municipio ourensán de Sandiás e prolongaranse ata o 14 de novembro, que será cando remate esta edición no municipio lucense de Baralla. Neste período, percorrerá as catro provincias con formacións en Baños de Molgas, Laxe, Chantada, Melón, A Estrada, Cervantes, Mondariz e Mondariz Balneario, Dozón e Val do Dubra.
A posta en marcha do Rexistro galego de persoas centenarias, Regace, sitúa Galicia nunha posición de referencia para o estudo da lonxevidade, posibilitando coñecer mellor as claves deste fenómeno e afrontar os retos que presenta. Preto de 1.800 persoas de cen ou máis anos viven na comunidade galega, o que supón ao redor do 12 % de toda a poboación centenaria de España, un dato que fala da realidade demográfica de Galicia e reflicte unha oportunidade única para aprender, investigar e avanzar. Deste xeito, Galicia presenta un dos mellores resultados no que a esperanza de vida se refire: 81,19 anos para os homes e 86,83 para as mulleres, superando en ambos os casos a media estatal.
A mostra a 'Illa ignorada' estará aberta ata o 12 de febreiro de 2027 e toma o seu título do primeiro poemario da escritora Gloria Fortes. Nela cabe destacar os traballos tanto dos artistas galegos Alberto Ardid, Vicente Blanco, Andrea Costas, Caxigueiro, Fina Mantiñán, Juan Carlos Meana, Ariadna Silva, Seoane e María Elena Montero, como os de Abel Azcona, Amparo Garrido, Regina Giménez, Antoni Muntadas, Sonia Navarro, Íñigo Royo, Regina Silveira. Ademais desta nova mostra, o centro tamén inaugurou a ampliación, no dobre espazo do Centro Galego de Arte Contemporánea, da exposición Misha Bies Golas, que abriu ao público o pasado 22 de maio cunha escolma de máis de dúas décadas da creación heteroxénea do lalinense Miguel Calvo Ulloa, un dos fundadores do colectivo Nova Escultura Galega.
