martes, 11 de agosto de 2026
A Xunta e a Real Academia Galega incorporan doce novos concellos das catro provincias galegas á nova edición da campaña Toponimízate. Falámosche dos nomes da túa terra, que organizan conxuntamente e coa que se salvagarda e divulga o importante patrimonio inmaterial que atesoura a toponimia galega. Así o puxo en valor na súa presentación o secretario xeral da Lingua, Valentín García, quen salientou os resultados máis que satisfactorios deste proxecto, ao contar con case 4.000 colaboradores e preto de 90.000 microtopónimos recuperados desde que se puxo en marcha en 2019.
Neste senso, o representante da Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude amosou o seu convencemento de que coa posta en marcha desta nova edición se lle vai dar un relevante pulo ao incorporar máis persoas e entidades que de seguro se van sumar agora a este proxecto. Para facelo, lembrou que a iniciativa inclúe a innovadora aplicación Galicia Nomeada, a través da cal os colaboradores poden achegar nomes de lugares, montes, leiras, fontes, camiños, regos, ou devesas dos que teñan constancia evitando que cheguen a perderse.
Por estes motivos, destacou o traballo que está a desenvolver o Goberno galego na preservación dunha das grandes riquezas da lingua galega con esta campaña, á que erixiu como referente na colaboración entre as administracións públicas e a cidadanía para preservar o patrimonio inmaterial toponímico. Coa incorporación nesta edición destes doce novos concellos seguro que o pulo a súa recuperación será maior, aseverou o secretario xeral da Lingua, quen estivo acompañado na presentación polo presidente da Real Academia Galega, Henrique Monteagudo, e o filólogo Vicente Feijoo, quen tamén se encarga de impartir as charlas nos concellos.
Precisamente, a campaña Toponimízate efectuará 12 reunións de traballo para que a veciñanza destes doce municipios que se incorporan aprendan a empregar a aplicación Galicia Nomeada, que ten servido de modelo para outras comunidades. Estas charlas formativas comezarán o vindeiro 20 de xuño no municipio ourensán de Sandiás e prolongaranse ata o 14 de novembro, que será cando remate esta edición no municipio lucense de Baralla. Neste período, percorrerá as catro provincias con formacións en Baños de Molgas, Laxe, Chantada, Melón, A Estrada, Cervantes, Mondariz e Mondariz Balneario, Dozón e Val do Dubra.
A loita contra os incendios forestais suma un novo aliado tecnolóxico ao servizo de toda a sociedade. A aplicación móbil ALume, deseñada para facilitar que calquera persoa poida dar a alarma sobre un foco de lume de forma inmediata e precisa, xa se atopa plenamente operativa e dispoñible para a súa descarga de balde nas plataformas Android e iOS. O obxectivo principal desta ferramenta é potenciar a detección temperá dos incendios forestais. Nunha emerxencia no monte, os primeiros minutos son decisivos para evitar que un foco inicial se converta nun gran incendio; por iso, ALume nace para acurtar os tempos de aviso e facilitar ao servizo de extinción datos exactos antes de despregar os medios sobre o terreo. Cabe sinalar que a aplicación leva xa 7.000 descargas e 200 notificacións que axudaron ao operativo.
Un dos grandes atractivos desta undécima edición será a estrea de dez novos espectáculos, todos eles impulsados por compañías galegas, un dato que evidencia o dinamismo creativo do sector dos monicreques na Comunidade. A programación abrirase coa nova versión de A festa dos títeres, presentada por Viravolta, Vai de Roda e Títeres Alakrán, para continuar coa estrea de Treco-lerias, de Trécola Producións, e A rosa de papel, adaptación ao teatro de monicreques do texto de Valle-Inclán realizada por Alakrán.
