sábado, 8 de agosto de 2026
O documento de análise, titulado Comportamento orzamentario e fiscal das deputación provinciais, foi elaborado por Alberto Vaquero, codirector de Rede Localis, profesor da Facultade de Ciencias Empresariais e Turismo do campus de Ourense e investigador do Governance and Economics Research Network (Gen) da UVigo. Segundo recolle o texto, as deputación provinciais galegas son entidades financeiramente saneadas, grazas ao seu notable axuste nos seus niveis de endebedamento, sendo un resultado moi positivo e un claro indicador da súa mellor disposición económico-financeira para cumprir cun dos seus principais cometidos: a coordinación e integración dos servizos na xestión municipal, en especial naqueles municipios de menos de 20.000 habitantes.
Porén, indícase no informe, a súa autonomía tributaria é moi limitada, dado que non teñen impostos propios nin cedidos, e dependen en case un 80% (de media nas catro provincias) das transferencias estatais. Segundo se detalla no documento publicado, en termos relativos as deputacións con máis recursos por habitante en 2022 son a de Ourense (362,2 euros) e Lugo (312,4 euros). As que menos, as de Pontevedra (213,8) e A Coruña (218,1). Porén, o volume dos orzamentos xestionados polas deputacións de Ourense e Lugo son moito menores: no 2022, con 92 e 97 millóns de euros, respectivamente, fronte aos 229 millóns da Coruña e os 171 millóns de Pontevedra. Esta cifra débese ao menor número de habitantes das primeiras, xa que a poboación determina as transferencias recibidas desde o estado, que son a principal vía de ingresos dos entes provinciais.
Distribución do orzamento
En canto á distribución destes orzamentos, no documento detállase que a maior parte destínase a actuacións de carácter económico (31,3%) en 2022, especialmente en infraestruturas (25%), e produción de bens públicos de carácter preferente (11,8%), sobre todo en cultura (6,2%), deporte (2,7%) e educación (2,1%). Séguenlle actuacións de protección e promoción social (16,3%), destacando servizos sociais e promoción (9,1%) e, finalmente, en servizos públicos básicos (9,4%), fundamentalmente en benestar comunitario (3,9%), vivenda e urbanismo (2,7%). En transferencias a outras administracións públicas as deputacións destinan o 11,9% dos seus gastos. O gasto en órganos de goberno ascende a 2,4% e en servizos de carácter xeral a 9,8%. A Deputación de Ourense é a que maior porcentaxe do seu orzamento dedica ao capítulo de gastos de persoal (35,2% fronte ao 26,2% de media).
Por último, o informe da Rede Localis sinala que a Lei 27/2013, de 27 de decembro, de Racionalización e Sostibilidade da Administración Local, reforzou o papel das deputacións provinciais ao sinalalas como responsables de comprobar que se cumpran unha serie de servizos públicos básicos para os cidadáns. Isto pode chegar a afectar a 291 municipios en Galicia (92,7% do total), sendo especialmente relevante para os municipios de menos de 5000 habitantes (64,5%), onde reside o 15,3% da poboación, recolle o documento.
A loita contra os incendios forestais suma un novo aliado tecnolóxico ao servizo de toda a sociedade. A aplicación móbil ALume, deseñada para facilitar que calquera persoa poida dar a alarma sobre un foco de lume de forma inmediata e precisa, xa se atopa plenamente operativa e dispoñible para a súa descarga de balde nas plataformas Android e iOS. O obxectivo principal desta ferramenta é potenciar a detección temperá dos incendios forestais. Nunha emerxencia no monte, os primeiros minutos son decisivos para evitar que un foco inicial se converta nun gran incendio; por iso, ALume nace para acurtar os tempos de aviso e facilitar ao servizo de extinción datos exactos antes de despregar os medios sobre o terreo. Cabe sinalar que a aplicación leva xa 7.000 descargas e 200 notificacións que axudaron ao operativo.
Un dos grandes atractivos desta undécima edición será a estrea de dez novos espectáculos, todos eles impulsados por compañías galegas, un dato que evidencia o dinamismo creativo do sector dos monicreques na Comunidade. A programación abrirase coa nova versión de A festa dos títeres, presentada por Viravolta, Vai de Roda e Títeres Alakrán, para continuar coa estrea de Treco-lerias, de Trécola Producións, e A rosa de papel, adaptación ao teatro de monicreques do texto de Valle-Inclán realizada por Alakrán.
