sábado, 25 de abril de 2026
O conselleiro de Cultura, Educación, FP e Universidades, Román Rodríguez, interveu esta mañá na presentación dunha nova edición do Festival de Cans, que celebrará o seu 20º aniversario do 16 ao 20 de maio na aldea do Porriño da que toma o seu nome. O representante da Xunta de Galicia felicitou a organización polas dúas décadas de traxectoria dun certame que, nas súas palabras, se ten convertido xa nunha experiencia total como altofalante da creación audiovisual galega e que é, por dereito propio, unha marca de valor identitario e diferencial dentro do sector.
O conselleiro definiu o festival como un dos eventos culturais e lúdicos máis singulares de Galicia, do que subliñou ademais o interese e a complicidade que recibe cada ano por parte dos profesionais do audiovisual, do público, dos medios de comunicación e, especialmente, dos veciños de Cans que contribúen directamente á súa realización.
Máxima puntuación
Para Román Rodríguez, unha das claves deste éxito é a mestura de talento e desenfado para asentar unha atractiva programación na que teñen cabida tanto figuras consolidadas como valores emerxentes do noso audiovisual, ademais dunha ampla oferta musical. Neste sentido, explicou que o de Cans repite en 2023 como un dos 11 certames apoiados pola Xunta por medio da convocatoria de subvencións para festivais do sector, dentro da que acadou, por terceiro ano consecutivo, a máxima puntuación outorgada pola comisión independente que avalía os proxectos.
Estas axudas, dotadas en 2023 con 225.000 euros, son unha das principais vías a través das que a Consellería de Cultura, Educación, FP e Universidades canaliza o apoio á organización de festivais audiovisuais. Desde a Xunta de Galicia somos conscientes do papel fundamental que desempeñan dentro do sistema audiovisual galego, sinalou o conselleiro, quen destacou particularmente o seu carácter estratéxico para a creación de públicos e a promoción da produción galega, ademais do valor engadido que xeran nas súas respectivas contornas polo impacto económico e laboral que acompaña a súa celebración.
Cinco días de celebración
O director da Axencia Galega das Industrias Culturais, Jacobo Sutil, acompañouno nesta presentación xunto ao director do Festival de Cans, Alfonso Pato, o resto do equipo organizativo e representantes de entidades e empresas colaboradoras. Neste acto, deuse a coñecer a programación que, por primeira vez, se desenvolverá ao longo de cinco días.
Esta 20ª edición ofrecerá máis de 40 curtametraxes nas seccións a concurso, así como oito longametraxes, que suman máis de 25 estreas audiovisuais, ademais de numerosas actividades paralelas entre as que destacan 25 actuacións musicais. Tamén por primeira vez, o certame celebrará o Día das Letras Galegas, coa estrea o día 17 do documental Florencia, o cego dos Vilares, de Pancho Álvarez.
A apertura do festival correrá a cargo de Honeymoon, de Enrique Otero, que xunto con Sica, de Carla Subirana, ocupa un lugar destacado na programación deste ano. Os realizadores de ambas as longametraxes, subvencionadas pola Xunta, participarán nos diferentes encontros con directores que promove Cans e nos que tamén estarán Álvaro Gago ou Alberto Vázquez.
Máis dun centenar de cineastas
Serán máis dun centenar os cineastas que se darán cita nesta aldea do Porriño para participar nas diferentes seccións do programa, como Jaione Camborda, Sonia Méndez, Alfonso Zarauza, Pela del Álamo, Olga Osorio ou a franco-armenia Valérie Massadian, quen protagonizará o Foco Internacional con varias das súas pezas inéditas en España.
Haberá tamén coloquios con actores e actrices como Javier Gutiérrez, Nathalie Poza, María Vázquez, Antonio Durán Morris, Nerea Barros, Tamar Novas ou Diego Anido, ademais de Luis Zahera, a quen se lle fará entrega do Premio Pedigree de Honor.
Como nas edicións precedentes, o cartel musical volverá ter unha destacada presenza no festival cos concertos de Los Punsetes, The Limboos ou Mr. Kilombo na Leira do Río, Fillas de Cassandra, Tony Lomba ou Mallou no Torreiro e mais as actuacións poético-musicais no Invernadoiro con Rosalía Fernández Rial e o chileno Nano Stern.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o día 1, prolongándose ata o día 7, continuando en Ponteareas, desde o día 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 día ata o 10; Viveiro, do día 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do día 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
