
Miguel Corgos explicou que Galicia aposta por un modelo de custe, é dicir, a Xunta quere contar cun financiamento suficiente para prestar todos os servizos públicos competencia da Comunidade Autónoma como a sanidade, a educación e os servizos sociais, para que todos todos os cidadáns teñan acceso a uns servizos de calidade similar independentemente de onde residen.
As alegacións á proposta do Ministerio
As alegacións de Galicia á proposta sobre poboación axustada formulada polo Ministerio de Hacienda contan coas aportacións dos expertos e dos grupos parlamentarios feitas no seo da Comisión de financiamento do Parlamento.
Na súa exposición, o conselleiro explicou que en sanidade, a Xunta non atopa xustificación para pasar de sete a 20 tramos de poboación, minorando o peso dos de máis idade respecto á situación actual. En base aos pesos do custe sanitario, o Goberno galego aposta por unha ponderación do gasto sanitario na banda alta da proposta, en concreto cun peso do 45%.
En educación, a comunidade galega cre que a variable que mellor reflicte o gasto educativo para as comunidades autónomas é o número de matrículas de alumnos no ensino público e no concertado ponderadas polo seu custe. A Xunta propón para esta variable un peso do 25%.
No que respecta ás políticas sociais, no caso da dependencia, o Goberno galego pide de novo que se reflicta o custe, crear tramos novos e que se pondere o custe real. A proposta consiste en ponderar a poboación de cada grupo polo seu custe en base aos diferentes graos de dependencia.
Neste ámbito a Xunta aprecia debilidades na ponderación da inclusión e bota en falta que non se midan outras políticas de gasto social como as de familia ou o apoio aos emigrantes. Para estas políticas de gasto cuestiónase a representatividade da variable proposta polo Ministerio.
En canto á dispersión, Miguel Corgos subliñou que a ponderación actual do 0,6% queda moi lonxe da cifra que debería ser compensada polo sistema. Neste sentido, lembrou que a dispersión provoca que Galicia teña un sobrecuste anual de máis de 500 millóns de euros e defendeu un incremento significativo desta variable ata polo menos o 1% e que se siga medindo en base ás entidades singulares, pois son a unidade poboacional que mellor reflicte a diseminación da poboación no territorio.
En definitiva, Galicia demanda un valor para a variable de poboación axustada que reflicta o custe diferencial de prestación de servizos, que permita financiar en igualdade de condicións a sanidade, a educación e as políticas sociais.
O Banco de España acaba de publicar os datos oficiais de débeda pública correspondentes ao peche do exercicio 2025. Nese período, Galicia reduciu a súa ratio de débeda ata o 13,9 % do seu PIB, o que representa a ratio máis baixa dende 2012. Deste xeito, Galicia situase como a cuarta comunidade autónoma de réxime común con nivel de débeda máis baixa e cun diferencial con respecto á media das CCAA de 6,3 puntos porcentuais. A ratio de débeda das CC.AA. situouse no 20,2 %. Logo do esforzo extraordinario por mor da pandemia, Galicia leva unha senda descendente dos seus ratios de endebedamento. Así, desde a pandemia, ano 2020, reduciu a ratio case seis puntos, pasando de 19,6 % ata o 13,9 %.
A implantación da recollida separada de materia orgánica consolídase como o piar fundamental para que Galicia cumpra cos obxectivos ambientais europeos. Dado que os restos orgánicos representan case o 40 % do lixo doméstico, a súa correcta xestión é a chave para baleirar os vertedoiros e xerar compost de alta calidade que retorne á terra como fertilizante. A día de hoxe, o compromiso galego con este sistema é evidente: 295 concellos xa contan con métodos específicos para os biorresiduos.