domingo, 25 de octubre de 2026
Trátase de propostas que, como indicou, farán posible acceder á obra do xenio de Lalín desde múltiples linguaxes e plataformas de comunicación para indagar naqueles aspectos da súa obra que son menos frecuentes e nos permitirá inaugurar novas investigacións sobre a súa produción.
Estas actividades celebraranse coa implicación de diferentes entidades e institucións culturais de distintos territorios, como a Real Academia Galega de Belas Artes Nosa Señora do Rosario, o Concello de Lalín, a Real Academia de Belas Artes de San Fernando en Madrid ou a Embaixada de España en Francia.
O titular de Cultura da Xunta salientou a oportunidade de poñer en marcha unha programación como esta para internacionalizar o legado dun lalinense universal ao que considerou un dos grandes renovadores da creación galega que conseguiu crear un elo propio sinónimo de calidade e galeguidade. Fixo referencia á súa clara vocación rupturista que lle permitiu xerar novos modelos de expresión ao tempo que tivo unha influencia decisiva da cultura popular galega que se converteu na súa principal materia prima, indicou. Román Rodríguez subliñou, ademais, a súa capacidade para interpretar a natureza propia do rural galego e pasala polo filtro das novas linguaxes artísticas.
De Lalín a París
No 2022, co gallo da homenaxe da Real Academia Galega de Belas Artes no día das Artes Galegas na súa honra, artéllase unha programación cultural especial do Ano Laxeiro que incluirá, como unha das grandes apostas, a exposición itinerante Foi un home. Laxeiro en América (Bos Aires, 1951-1970) comisariada por Carlos Bernárdez. Poderá verse en Lalín, Santiago de Compostela, Madrid e París entre os meses de abril e decembro coa colaboración da Real Academia de Belas Artes de San Fernando e a Embaixada de España en Francia. Baixo o título dunha destacada obra de Laxeiro dos anos 70, a exposición -que se completará cun libro-catálogo- presentará unha nova ollada sobre a súa obra de madurez durante a súa longa estadía arxentina.
A esta mostra súmanse diferentes actividades como a celebración dun gran simposio en Santiago de Compostela no mes de xuño. O Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC) reunirá a referentes das artes plásticas e da investigación académica que abordarán a figura de Laxeiro e o seu contexto cultural e social. O Ano Laxeiro buscará promover o legado do artista entre os máis novos. Por iso, producirase material divulgativo e didáctico que estará dispoñible para os centros educativos galegos.
Tamén haberá propostas no eido audiovisual, coa estrea do documental O meu veciño Laxeiro, que repasará o seu percorrido vital e artístico por Lalín, Vigo e o seu vínculo con Arxentina. Producirase unha peza musical específica, A fantasía musical Pintor Laxeiro a cargo do compositor José Luís Represas, que elaborará unha melodía popular que se vincule con Laxeiro e o Concello de Lalín.
O Ano Laxeiro contará coa creación dun espazo dixital para acceder aos traballos de Laxeiro e á programación específica a través da páxina de Cultura da Xunta de Galicia. Toda esta programación contará cunha imaxe específica da efeméride que será elaborada polo artista lalinense Antón Lamazares na honra de Laxeiro.
Artista lalinense
Con todas estas propostas a Xunta e o resto de entidades promoverán o legado do artista nacido en Lalín no ano 1908. Desde os seus inicios, Laxeiro estivo influenciado polo mundo rural, onde naceu e pasou a súa infancia. Os seus traballos encádranse no grupo dos Renovadores, aínda que o relato de vida e as súas influencias fixeron que gozase dun estilo único. Despois de residir en diferentes cidades españolas, nos anos 50 recalou en Bos Aires onde fixou a súa residencia ata 1970. Á súa volta a Galicia sucedéronse as homenaxes e recoñecementos ata o seu falecemento en 1996.
Foi inaugurada no Museo do Pobo Galego a exposición 'Transfronteiriza', da artista e cineasta tudense Diana Gonçalves, que permanecerá aberta ao público ata o 28 de marzo de 2027. A mostra parte do documental 'Mulleres da Raia', da mesma autora, e froito de tres anos de investigación. A través da linguaxe cinematográfica, de materiais documentais, arquivos históricos e elementos patrimoniais, a proposta constrúe unha experiencia arredor da memoria compartida entre Galicia e o norte de Portugal. En concreto, Transfronteiriza recupera a memoria das mulleres que viviron na fronteira entre ambos territorios a mediados do século XX, que desempeñaron un papel fundamental no comercio transfronteirizo e na supervivencia económica das familias.
Trátase dunha iniciativa que nace como evolución de Circo Presente Continuo e que se vai desenvolver por primeira vez fóra de Madrid. A Cidade da Cultura, o Teatro Principal e o Salón Teatro serán as súas sedes na capital galega, reunindo artistas, compañías, profesionais da programación, distribuidoras e institucións para compartir proxectos e favorecer novas oportunidades de colaboración e contratación. O programa inclúe oito espectáculos, seis mostras breves e catro traballos en proceso. Entre as propostas figuran Naufragio, de Labsurda; Serena, de Circ Bover; Matrimonio, de Kolektivo Konika; Siku, de Jessica Arpin; e Sen patrón, de Pistacatro, que ofreceu un adianto artístico durante a presentación.
