martes, 27 de octubre de 2026
En CITMAga as universidades galegas integran as súas capacidades científicas e tecnolóxicas no eido das matemáticas máis competitivas nunha axenda científica común, aliñada cos retos globais definidos polos programas marco europeos (Horizon Europe), a Estratexia Española de Ciencia, Tecnoloxía e Innovación e a RIS3 de Galicia.
O centro botou a andar oficialmente esta semana coa celebración da xuntanza do seu Consello Reitor, tras o cal o vicerreitor de Investigación e Innovación da USC, Vicente Pérez Muñuzuri, lembraba que somos unha potencia na investigación e na transferencia das matemáticas e, neste senso, o CITMAga continuará co bo facer que ata o de agora desenvolveron tanto o Instituto de Matemáticas da USC, como o Instituto Tecnolóxico de Matemática Industrial (Itmati).
Esta reunión serviu tamén para nomear o Consello Asesor Científico Externo, que estará integrado por Manuel de León, fundador e ex-director do Instituto de Ciencias Matemáticas (ICMAT); Luis Vega, ex-director do Basque Center for Applied Mathematics (BCAM); Emilio Carrizos, presidente da Red Math-in; Patrizia Pucci, profesora da Universidade de Perugia; e Kathryn Hess, profesora da Ecole Polytechnique Federale de Lausane, todos eles referentes no ámbito das Matemáticas a nivel internacional, e líderes de iniciativas de éxito coma o ICMAT ou o BCAM. Dado que a actividade de transferencia é tamén un piar do centro, o CITMAga contará cun Comité Asesor Industrial do que formarán parte Rebeca Acebrón, CEO en Acebrón Group e vicepresidente de Asime; Emilio Bruquetas, director xeral de Reganosa; Javier Bullón, ex-director de I+D de Ferroatlántica; Antonio Torrado, director da área de Big Data & Advanced Analytics de SDG Group Iberia; e Xosé Ramón Sousa, director de I+D de Optare Solutions.
A axenda científica
CITMAga converterase nun piar de excelencia dentro do ecosistema de innovación e investigación e tecnoloxía matemáticas de Galicia, atraendo e retendo talento, cun forte compromiso coa transferencia de coñecemento e dando á sociedade e á industria galega e española unha vantaxe competitiva e sostible a través do acceso a tecnoloxías innovadoras de primeiro nivel.
Estes obxectivos reflíctense claramente na súa organización científica. A Axenda M4 (Axenda "Matemáticas para") inclúe catro áreas de investigación e transferencia (AIT), Matemáticas para a vida e a sustentabilidade, Matemáticas para a sociedade dixital, Matemáticas para a competitividade industrial e Matemáticas para a ciencia e o coñecemento concibidas como programas interdisciplinarios que promoven a colaboración científica e a interacción institucional para resolver problemas globais relacionados coa vida e a saúde, a sociedade dixital e a industria, así como para xerar e difundir coñecementos matemáticos de vangarda.
Itmati, na orixe
A estreita relación coa contorna e a necesidade de contar con mecanismos de transferencia adaptados ás necesidades das demandas por parte da industria levaron a un grupo de investigadores e investigadoras das tres universidades galegas, a promover a creación dun consorcio interuniverstario, o Itmati. Dende a súa creación, en 2011, desenvolveu unha destacada actividade na posta a disposición do coñecemento e as capacidades matemáticas desenvoltas nas universidades galegas ao mundo empresarial. A relación coa contorna industrial materializouse en distintas iniciativas como por exemplo a creación dunha Unidade Mixta de Investigación con Repsol, e tamén numerosas colaboracións con empresas punteiras como Reganosa. A creación do CITMAga supón, polo tanto, un novo paso ao tratarse dun centro interuniversitario que aspira a converterse nun centro de investigación de referencia.
O proxecto Xenoma Galicia, que conta cun investimento de 20 millóns de euros, ten por obxecto recompilar o ADN de 400.000 galegos para identificar os xenes relacionados co cancro de mama e ovario hereditario, a síndrome de Lynch e a hipercolesterolemia familiar. Ata o de agora, foron analizadas 3.112 mostras biolóxicas. En concreto, 1.037 mostras de sangue na primeira pilotaxe do proxecto, 796 de saliva no segundo piloto e, coa primeira fase do proxecto en marcha, 1.279 mostras dos voluntarios dos primeiros distritos participantes. A análise das mostras destes 1.279 participantes da fase 1 permitiu detectar 25 novos casos positivos. En concreto, 14 participantes deron positivo en cancro de mama e ovario hereditario, dous na síndrome de Lynch e nove en hipercolesterolemia familiar.
A Pedreira e Fillas de Cassandra estarán presentes no Womex 2026, o máis importante encontro mundial das músicas folk e de raíz que se celebra ata este domingo en Las Palmas de Gran Canaria. Trátase dunha iniciativa que ofrece aos artistas e ás empresas galegas un espazo para dar a coñecer o seu traballo ante programadores, festivais, axencias de contratación e outros profesionais de diferentes países. A artista foi escollida por un xurado internacional independente para formar parte dos Official Showcases, a selección oficial de concertos coa que Womex achega aos profesionais propostas das músicas do mundo.
