martes, 18 de agosto de 2026
A Química é unha das ferramentas máis poderosas coas que conta a sociedade para afrontar os desafíos do século XXI. Cada día, o compromiso dos investigadores do Centro Singular de Investigación en Química Biolóxica e Materiais Moleculares (CiQUS) permite explorar novas aplicacións en campos como a saúde (Química Biolóxica e Médica), ou a industria (Materiais Funcionais, Catálise). En só oito anos o centro tense consolidado como referente de investigación interdisciplinaria na fronteira entre a Química, a Biomedicina e a Ciencia de Materiais, tal e como se poderá comprobar na cuarta edición de Ciencia Singular. Charlas en streaming, un tour virtual ou experimentos científicos pensados para os máis pequenos serán algunhas das actividades que nutrirán a xornada.
Medicina Molecular e Enfermidades Crónicas
O Centro Singular de Investigación en Medicina Molecular e Enfermidades Crónicas (CiMUS) traballa na prevención, comprensión e tratamento das enfermidades crónicas en áreas como Cancro, Endocrinoloxía, Cardiovascular, Neurociencias, Xenética e Bioinformática, Nanomedicina ou Desenvolvemento de Fármacos. O CiMUS tamén tomará parte nesta xornada en liña de divulgación científica con visitas virtuais, demostracións en laboratorios con microscopios de última xeración ou charlas divulgativas.
Tecnoloxías Intelixentes
O Centro Singular de Investigación en Tecnoloxías Intelixentes (CiTIUS) traballa no desenvolvemento dunha nova xeración de tecnoloxías intelixentes que integren a Intelixencia Artificial (IA) nos diferentes niveis existentes entre o mundo físico e o cognitivo. O obxectivo é tirar proveito das potencialidades da IA na resolución de problemas cada vez máis complexos e poñela ao servizo das persoas, garantindo a transparencia e a confiabilidade. Entre as súas múltiples aplicacións, tal e como se poderá comprobar en Ciencia Singular, figuran eidos como a saúde, a industria, o transporte ou as cidades intelixentes. Nesta primeira edición virtual, o CiTIUS propón un innovador formato de visita ao Centro a través dun evento en directo en Youtube conducido por un recoñecido divulgador científico.
Física de Partículas, Astropartículas e Nuclear
O Instituto Galego de Física de Altas Enerxías (IGFAE) é un centro acreditado como Unidade de Excelencia María de Maeztu. Dende a súa fundación, colabora en grandes infraestruturas internacionais como CERN. O IGFAE organizou para esta xornada un programa de relatorios virtuais que cobren as tres áreas estratéxicas nas que o instituto divide a súa investigación: o Modelo Estándar ata os límites, Partículas cósmicas e física fundamental e Física nuclear dende o laboratorio para mellorar a saúde das persoas. Os relatorios serán emitidos pola canle de Youtube do IGFAE, en cuxo chat o público poderá participar en directo coas súas preguntas.
O sistema educativo galego contará con 536 centros plurilingües o próximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a súa participación na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a súa posta en marcha. Do total dos centros con modelo plurilingüe, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas á vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros plurilingües, a Consellería oferta diversas modalidades. Así, outros centros optan por contar con seccións bilingües.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a síndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %.
