lunes, 10 de agosto de 2026
A denominada como Axenda Galicia aprobouse no mes de outubro, co obxectivo de ser tratada a maior brevidade posible co goberno que saíse das urnas tras as eleccións de novembro. Os asuntos que se inclúen nesta listaxe tamén foron xa trasladados nas cartas que o Presidente da Xunta enviou a cada un dos novos ministros e ministras.
Os temas da Axenda Galicia distribúense en cinco bloques principais: un financiamento xusto, impulso ás infraestruturas pendentes, apoio aos sectores produtivos, mellora dos servizos públicos, e colaboración cultural.
No primeiro bloque, relativo ao financiamento, unha das prioridades é que o Estado ingrese os 370 millóns que debe a Galicia: 200 millóns correspondentes ao IVE e 170 millóns de compensacións ás comunidades cumpridoras cos obxectivos de sostibilidade financeira. Para tratar este asunto, é tamén fundamental a convocatoria do Consello de Política Fiscal e Financeira, que leva máis de 17 meses sen reunirse. Neste eixo de financiamento, tamén se inclúen outras necesidades como un novo modelo de financiamento autonómico ou unha Estratexia nacional fronte ao reto demográfico.
Dar un impulso ás infraestruturas pendentes é tamén un dos obxectivos da Xunta. Por iso, reclamarase de novo a transferencia da AP-9 como a mellor vía para prestar un servizo eficaz e de calidade en beneficio de todos os galegos e galegas. Mentres non se produce o traspaso, a Xunta xa ten trasladado ao Goberno central unha proposta para paliar o impacto das peaxes.
No ámbito das infraestruturas, a chegada do AVE a Galicia é unha das máximas prioridades, tendo en conta os anos de atraso e a súa importancia de cara ao Xacobeo 2021. De aí que a Xunta reclame claridade e certeza nos prazos.
O terceiro bloque, o apoio aos sectores produtivos, é chave para moitas familias galegas. Neste eido englóbanse demandas como o Estatuto para os consumidores electrointensivos que permita rebaixar os prezos da enerxía a estas industrias; unha transición ordenada no ámbito enerxético, que dea solución ás familias que dependen da central das Pontes; ou carga de traballo para Navantia.
A Xunta tamén fará fincapé nas súas negociacións co Goberno central en mellorar os servizos públicos en aspectos tan básicos como a sanidade, para tomar medidas ante a escaseza de profesionais en determinadas especialidades; ou na dependencia, para que a achega entre o Goberno autonómico e central sexa equitativa.
Por último, o quinto bloque abordará a colaboración cultural. O Xacobeo 2021 é un fito de gran relevancia, para o que se solicita tamén a colaboración do Goberno central; así como tamén se pedirá o seu apoio ás candidaturas a Patrimonio Mundial: Ribeira Sacra, Cíes-Illas Atlánticas e Ferrol da Ilustración.
Transferencias
Xa para rematar, o vicepresidente da Xunta lembrou que estes asuntos urxentes súmanse a outros temas pendentes entre o Goberno autonómico e o central en materia de traspaso de competencias. Ao respecto, lembrou as 16 competencias que a Xunta ten formulado nos últimos anos e que están pendentes de resposta. Entre elas, atópanse o propio traspaso da AP-9, a ordenación do litoral e xestión do dominio público marítimo-terrestre ou a ordenación do sector pesqueiro.
A loita contra os incendios forestais suma un novo aliado tecnolóxico ao servizo de toda a sociedade. A aplicación móbil ALume, deseñada para facilitar que calquera persoa poida dar a alarma sobre un foco de lume de forma inmediata e precisa, xa se atopa plenamente operativa e dispoñible para a súa descarga de balde nas plataformas Android e iOS. O obxectivo principal desta ferramenta é potenciar a detección temperá dos incendios forestais. Nunha emerxencia no monte, os primeiros minutos son decisivos para evitar que un foco inicial se converta nun gran incendio; por iso, ALume nace para acurtar os tempos de aviso e facilitar ao servizo de extinción datos exactos antes de despregar os medios sobre o terreo. Cabe sinalar que a aplicación leva xa 7.000 descargas e 200 notificacións que axudaron ao operativo.
Un dos grandes atractivos desta undécima edición será a estrea de dez novos espectáculos, todos eles impulsados por compañías galegas, un dato que evidencia o dinamismo creativo do sector dos monicreques na Comunidade. A programación abrirase coa nova versión de A festa dos títeres, presentada por Viravolta, Vai de Roda e Títeres Alakrán, para continuar coa estrea de Treco-lerias, de Trécola Producións, e A rosa de papel, adaptación ao teatro de monicreques do texto de Valle-Inclán realizada por Alakrán.
