martes, 11 de agosto de 2026
Só nos últimos dez anos, puxéronse en marcha 45 depuradoras que poden dar servizo a un millón e medio de cidadáns galegos, isto é, máis da metade da poboación de Galicia.
Dentro destes números destacan algúns casos nos que cómpre que nos deteñamos:
- Lagares (Vigo): En funcionamento desde 2017, cun investimento de 80 millóns de euros. Culminou o saneamento exterior da ría, mellorando drasticamente a situación en torno á cidade e permitindo así cumprir a normativa europea. É unha das obras hidráulicas máis destacadas dos últimos tempos.
- Ribeira (A Coruña): Un investimento de 18 millóns de euros permitiu regularizar a situación desta instalación, que ata entón sempre estivo baixo a vixilancia da Comisión Europea.
- Ría do Burgo (A Coruña): A mellora do saneamento local e da calidade das augas permitir a volta do marisqueo na ría, grazas a un investimento de preto de 100 millóns de euros.
Vixilancia e Seguimento
Pero os investimentos en novas instalacións teñen que ir sen dúbida acompañados dun seguimento posterior, que permita garantir o correcto funcionamento das mesmas a longo prazo. É fundamental polo tanto a vixilancia e inspección destas instalacións, e o asesoramento aos concellos para o seu aproveitamento óptimo.
Para complementar este traballo está o Plan de Control de Vertidos, cuxo obxectivo principal é o de evitar que se produzan aportes contaminantes desde o dominio público hidráulico ás augas de ríos e mares, e sobre todo das rías. Con este traballo, o Plan xa emendou máis de cincocentos vertidos contaminantes nas nosas augas.
Os Resultados
Galicia ven de aumentar a súa capacidade de depuración nos últimos dez anos en case un millón e medio de habitantes. Do mesmo xeito, hai que destacar que no ano 2007 o 50% dos espazos urbanos cumprían a directiva europea de depuración de augas, e que esta porcentaxe está no 90% a día de hoxe. En canto á calidade das augas a porcentaxe de augas en bo estado pasou dun 67% en 2009 a un 76% na actualidade.
O Futuro
Pero estes números non deben facer que perdamos de vista a necesidade de seguir traballando neste terreo, co obxectivo de acadar o saneamento integral de rías e ríos galegos. Por isto o orzamento de Augas de Galicia medrará o vindeiro ano nun 10%, o que suporá máis de 100 millóns adicionais, que se destinarán na súa meirande parte á colaboración cos concellos, para apoialos nas súas competencias de abastecemento e saneamento.
Así, está previsto que se siga traballando e incluso se rematen proxectos como os de A Malata (Ferrol), Puentedeume e Rianxo. E tamén se comezarán os traballos na EDAR de Viveiro, en Cabanas, na depuradora de Praceres e no emisario submarino da ría de Pontevedra.
Unha nova sociedade de xestión
Dadas as dificultades técnicas e económicas que pode supoñer para os municipios, especialmente para os pequenos, a xestión destas infraestruturas, a Xunta de Galicia vai crear unha sociedade pública que lles preste apoio no ciclo integral da auga, nunha liña de traballo similar á de Sogama na xestión de residuos sólidos.
Esta sociedade, na que deben participar tamén as deputacións provinciais na coordinación cos concellos de menos de 20.000 habitantes, terá como obxectivo garantir o funcionamento a longo prazo das infraestruturas hidráulicas de xestión municipal, permitindo así a redución de custes e garantindo a calidade das prestacións. Todo isto se conseguirá mediante a prestación de servizos relacionados co ciclo da auga, cunhas tarifas por m3 que serán as mesmas para todas as entidades locais, como establece o Pacto Local da Auga.
A loita contra os incendios forestais suma un novo aliado tecnolóxico ao servizo de toda a sociedade. A aplicación móbil ALume, deseñada para facilitar que calquera persoa poida dar a alarma sobre un foco de lume de forma inmediata e precisa, xa se atopa plenamente operativa e dispoñible para a súa descarga de balde nas plataformas Android e iOS. O obxectivo principal desta ferramenta é potenciar a detección temperá dos incendios forestais. Nunha emerxencia no monte, os primeiros minutos son decisivos para evitar que un foco inicial se converta nun gran incendio; por iso, ALume nace para acurtar os tempos de aviso e facilitar ao servizo de extinción datos exactos antes de despregar os medios sobre o terreo. Cabe sinalar que a aplicación leva xa 7.000 descargas e 200 notificacións que axudaron ao operativo.
Un dos grandes atractivos desta undécima edición será a estrea de dez novos espectáculos, todos eles impulsados por compañías galegas, un dato que evidencia o dinamismo creativo do sector dos monicreques na Comunidade. A programación abrirase coa nova versión de A festa dos títeres, presentada por Viravolta, Vai de Roda e Títeres Alakrán, para continuar coa estrea de Treco-lerias, de Trécola Producións, e A rosa de papel, adaptación ao teatro de monicreques do texto de Valle-Inclán realizada por Alakrán.
