lunes, 15 de junio de 2026
O conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, Xesús Vázquez Abad, inaugurou no Museo das Peregrinacións e de Santiago a exposición ‘Iconas rusas, presentación dunha colecciónÂ’. Trátase dunha selección de máis de 40 pezas de gran valor histórico e artÃstico procedentes da colección de 263 iconas rusas, datadas entre os séculos XV e XX, que lle foron cedidas ao museo por un coleccionista particular para a súa custodia e exhibición pública.
O conselleiro mostrouse satisfeito desta exhibición xa que é –dixo–“unha ponte de unión entre destino e as formas de devoción e de expresión da cultura rusa, na vertente da súa interpretación colectiva da relixiosidade, arredor da confesión ortodoxa”. Ademais, “trátase dun novo vencello da capital de Galicia e da meta europea da espiritualidade cos importantÃsimos movementos de tradición creativa do noso continente”.
Vázquez Abad tamén aproveitou a ocasión para agradecerlle a quen depositou esta confianza na institución e facilitou, en réxime de comodato, esta valiosÃsima colección de iconas que “estreita os vÃnculos –dixo– cunha cultura que comparte o tronco coa nosa propia cultura”. Xunto co conselleiro ao acto tamén asistiron a directora xeral do Patrimonio Cultural, MarÃa Carmen MartÃnez Insua e o director do Museo das Peregrinacións, Bieito Pérez.
A grandes trazos, as iconas que forman parte da colección pódense agrupar en catro tipoloxÃas: domésticas, de viaxe, de culto e de iconostasio. Desde un punto de vista iconográfico, a colección abrangue un amplo abano de temas: o dogma da SantÃsima Trindade, representacións de Cristo, a figura da Virxe, santos de gran devoción, santos patróns da zona asà como as festas do calendario litúrxico ortodoxo ou representacións bÃblicas do Novo e do Antigo Testamento.
A icona rusa
A icona é un produto da igrexa oriental dende os primeiros séculos do cristianismo, logo de superadas as etapas anicónicas. A súa produción como obxecto de culto acabará estendéndose polos territorios que adoptaron a tradición da igrexa ortodoxa aÃnda que tamén existen, en moito menor número, na igrexa católica.
En Rusia, a icona acostuma a pintarse en madeira de tileiro, aÃnda que tamén as hai sobre papel, en lenzo, pintadas ao fresco, esculpidas en madeira, fundidas en metal, bordadas sobre tea etc., oscilando moito os tamaños entre as máis diminutas, que servÃan para portar no peto e facilitar a oración nas viaxes, e outras de gran tamaño para decorar grandes iconostasios ou as paredes de grandes templos. Moitas iconas rusas son verdadeiras xoias de ouriverÃa por apareceren enriquecidas pola aplicación de forros metálicos denominados oklad, realizados maioritariamente en prata ou en cobre.
O interese da colección
A incorporación destes fondos á colección do Museo das Peregrinacións e de Santiago ofrece a posibilidade de establecer diálogos cruzados entre dúas culturas e dúas sociedades que aplican distintas ópticas á produción artÃstica ao longo da historia. A mostra resulta igualmente de interese para axudar na transmisión de valores relacionados coa diversidade e coa interculturalidade que están presentes na vocación do Museo das Peregrinacións e de Santiago.
Ao mesmo tempo, ofrece posibilidades no que se refire á aprendizaxe, ao estudo e á investigación, ao poñer ao alcance do colectivo docente e investigador un conxunto de bens culturais ricos en información técnica, artÃstica, documental e histórica á que non resulta moi doado acceder.
A posta en marcha do Rexistro galego de persoas centenarias, Regace, sitúa Galicia nunha posición de referencia para o estudo da lonxevidade, posibilitando coñecer mellor as claves deste fenómeno e afrontar os retos que presenta. Preto de 1.800 persoas de cen ou máis anos viven na comunidade galega, o que supón ao redor do 12 % de toda a poboación centenaria de España, un dato que fala da realidade demográfica de Galicia e reflicte unha oportunidade única para aprender, investigar e avanzar. Deste xeito, Galicia presenta un dos mellores resultados no que a esperanza de vida se refire: 81,19 anos para os homes e 86,83 para as mulleres, superando en ambos os casos a media estatal.
A mostra a 'Illa ignorada' estará aberta ata o 12 de febreiro de 2027 e toma o seu tÃtulo do primeiro poemario da escritora Gloria Fortes. Nela cabe destacar os traballos tanto dos artistas galegos Alberto Ardid, Vicente Blanco, Andrea Costas, Caxigueiro, Fina Mantiñán, Juan Carlos Meana, Ariadna Silva, Seoane e MarÃa Elena Montero, como os de Abel Azcona, Amparo Garrido, Regina Giménez, Antoni Muntadas, Sonia Navarro, Ãñigo Royo, Regina Silveira. Ademais desta nova mostra, o centro tamén inaugurou a ampliación, no dobre espazo do Centro Galego de Arte Contemporánea, da exposición Misha Bies Golas, que abriu ao público o pasado 22 de maio cunha escolma de máis de dúas décadas da creación heteroxénea do lalinense Miguel Calvo Ulloa, un dos fundadores do colectivo Nova Escultura Galega.
