viernes, 19 de junio de 2026
A ConsellerÃa de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria participou na rolda de prensa de presentación do novo libro do escritor e académico da lingua galega Xosé Neira Vilas, “Galicia en Cuba. Lingua. RosalÃa. Loitas”, coeditado polo Consello da Cultura Galega e pola Xunta de Galicia no marco do acordo de colaboración entre as dúas institucións.
“Se algún lugar de referencia hai á hora de enmarcar a importancia dos sÃmbolos identitarios de Galicia no exterior, ese lugar é Cuba. Alà xermolaron a bandeira, o himno, a Real Academia Galega e as publicacións que marcaron e que auspiciaron os vieiros da cultura e da lingua propias”, sinalou ValentÃn GarcÃa Gómez, que acompañou o autor cruceño no acto de presentación. O secretario xeral de PolÃtica LingüÃstica destacou o traballo de Xosé Neira Vilas, “Se hai alguén que teña profundado, investigado e documentado este labor desde a Galicia territorial para dar conta do esforzo e do traballo inxente levado a cabo en Cuba, ese é Xosé Neira Vilas”.
Na presentación participaron tamén o presidente do Consello da Cultura Galega, Ramón Villares Paz; e mais o cónsul de Cuba en Galicia, José Antonio Solana.
‘Galicia en Cuba. Lingua. RosalÃa. LoitasÂ’
En “Galicia en Cuba. Lingua. RosalÃa. Loitas”, Xosé Neira Vilas recupera nun mesmo volume tres obras que evocan a emigración galega a Cuba e que comparten como denominador común que xustifica este traballo de compilación: a narración de capÃtulos sobranceiros da historia da presenza de Galicia en Cuba, terra de promisión do pobo galego durante máis dun cuarto de século.
“A lingua galega en Cuba”, publicado polo Consello da Cultura Galega no ano 1995, constitúe o primeiro estudo arredor do idioma propio de Galicia alén das súas fronteiras xeográficas. Afonda arredor da fala viva nalgunhas rexións do paÃs antillano, o galego na prensa galega de Cuba e na prensa cubana, libros galegos publicados na Habana, clases de galego, traducións de autores cubanos, a Cátedra de Cultura Galega e voces galegas na fala cotiá de Cuba.
“RosalÃa de Castro e Cuba”, editada polo Patronato RosalÃa de Castro no ano 1992, aborda o coñecemento e a difusión da poetisa galega na illa; “Follas Novas” e “RosalÃa”, dúas publicacións periódicas; unha sociedade de declamación; versos nas voces de nenos cubanos; a axuda prestada a RosalÃa, ás súas fillas Alexandra e Gala e a MurguÃa desde A Habana; poetas cubanos que lle cantaron e a loaron; a actual Sociedade Cultural RosalÃa de Castro.
“Galegos que loitaron pola independencia de Cuba”, publicado en Ediciós do Castro no ano 1998, trata a historia dos emigrantes mambises que combateron nas dúas guerras pola independencia cubana, o xeneral Francisco Villamil e homes e mulleres incorporados a loitas reivindicativas do pobo cubano.
“Galicia en Cuba. Lingua. RosalÃa. Loitas” dedÃcallo Xosé Neira Vilas á súa compañeira durante 52 anos, a xornalista e escritora cubana e galega Anisia Miranda, falecida en 2009.
Xosé Neira Vilas
Xosé Neira Vilas (Gres-Vila de Cruces, 1928) é membro numerario da Real Academia Galega, Doutor Honoris Causa polas universidades da Coruña e da Habana e Fillo predilecto do Concello de Vila de Cruces. Entroutros galardóns recibiu a Medalla Castelao, o Premio Laxeiro, o Pedrón de Honra, o Premio Trasalba, o Premio da CrÃtica Española (novela en galego) e da CrÃtica Galega (ensaio). É, sen dúbida, un dos escritores clásicos da literatura galega na que destaca como autor inaugural da nosa literatura infantil e xuvenil coa obra “Memorias dun neno labrego” (a máis vendida e traducida do sistema literario galego).
Residiu 43 anos en América, primeiro en Bos Aires (de 1949 a 1961), onde estudou xornalismo e creou coa súa esposa, Anisia Miranda, a editorial e distribuÃdora continental do libro galego Follas Novas; e despois na Habana (de 1961 a 1992), onde fundou e dirixiu durante 22 anos a Sección Galega do Instituto de Literatura e LingüÃstica, se especializou en xornalismo literario e exerceu de redactor xefe da revista infantil “Zunzún”. Regresou a Galicia no ano 1992 para vivir na súa casa natal de Gres, onde se localiza a Fundación que leva o seu nome e desde a que desenvolve aÃnda na actualidade un importante labor de dinamización cultural e lingüÃstica.
É autor duns 50 libros (narrativa, literatura infantil, poesÃa, ensaio, memorias, investigacións, testemuños, traducións), colaborador de prensa, impulsor de múltiples actividades culturais e escritor activo que segue a ter Galicia e a súa lingua e cultura propias como eixe motivador de todo o seu quefacer literario.
Sanxenxo volverá converterse este verán nun dos grandes referentes da música en directo en Galicia coa celebración da cuarta edición de Costa Feira, un evento que ofrecerá máis dunha decena de concertos e propostas musicais entre os meses de xullo e agosto no recinto do PolÃgono de Nantes. O ciclo arrancará o 24 de xullo con Wake Up! in Costa Feira e continuará o 28 de xullo e os dÃas 4, 11 e 18 de agosto coa proposta Electrolatino, que reunirá artistas destacados neste xénero como Henry Méndez, Danny Romero, Jose de Rico, Anthony & Yeigo, Jay Santos, Marc Magán ou Mar Lucas.
Ponse en marcha a programación da 14ª edición de Cultura no Camiño, que este verán ofrecerá 316 espectáculos escénicos e concertos a cargo de 147 formacións artÃsticas en 87 concellos galegos situados nas diferentes rutas xacobeas. Trátase dunha proposta enmarcada na campaña Para gustos, cultura, que este ano chegará a 200 localidades con máis de 3.600 propostas. O calendario de Cultura no Camiño para este ano, que se abriu esta semana con paradas en Ribadumia, onde Marta Ortiz presentou Canta, Bugina, canta! na Escola Infantil, e en Miño coa proposta A maxia dos libros, do Mago da Boina e Nami, no Centro de DÃa, continuará hoxe de novo en Ribadumia con Donas do lugar, un espectáculo de narración oral a cargo de MarÃa da Pontragha.
