lunes, 27 de abril de 2026
Galicia celebra o centenario do nacemento de Francisco Fernández del Riego, unha das figuras de referencia para o desenvolvemento da cultura galega no século XX. Co obxectivo de poñer en valor o seu legado, a Xunta de Galicia apoiará esta efeméride a través da colaboración da ConsellerÃa de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria coa Fundación Penzol, da que Del Riego foi director desde a súa creación, en 1963, ata 2009. O departamento que dirixe Xesús Vázquez Abad tamén apoiará as actuacións programadas polo Concello de Lourenzá en 2013 para homenaxear o seu Fillo Predilecto.
No marco desta colaboración realizaranse diversas iniciativas arredor dos proxectos culturais, da vida e mais da obra do que fora presidente da Real Academia Galega entre os anos 1997 e 2001. Coa súa contribución á celebración desta efeméride, o Goberno galego, a través das secretarÃa xerais de Cultura e de PolÃtica LingüÃstica, busca alentar a difusión social e o recoñecemento do labor realizado por Fernández del Riego a prol da lingua e da cultura galegas.
No percorrido vital de Fernández del Riego salienta a súa capacidade para favorecer a implicación colectiva na realización de novos proxectos culturais, entre os que destacan as numerosas tarefas impulsadas no ámbito da creación e da edición literaria, coas que tamén contribuÃu á promoción da lingua galega. Continuador do ideario do Grupo Nós, Fernández del Riego tamén foi impulsor do DÃa das Letras Galegas, celebración que en 2013 tamén cumpre medio século de vida e que se celebra cada 17 de maio, coincidindo coa data de publicación de Cantares Gallegos, de RosalÃa de Castro.
O poemario, que marca o inicio do Rexurdimento literario galego, viu a luz en 1863, polo que este ano tamén se celebra o 150º aniversario da súa publicación, o que constitúe outras das efemérides literarias máis relevantes de 2013.
Efemérides literarias en 2013
Estas e outras efemérides están incluÃdas no Calendario do Libro e da Lectura 2013, unha iniciativa promovida pola SecretarÃa Xeral de Cultura para dar a coñecer entre a cidadanÃa as principais datas sinaladas que se conmemoran ao longo deste ano e para favorecer a participación social na súa celebración.
O calendario, que está accesible na rede a través de cultura.xunta.es, tamén recolle, entre outros, o 50º aniversario da Fundación Penzol, o 150º aniversario do nacemento de Manuel LugrÃs Freire, o 50º aniversario do pasamento do poeta López Abente e dÃas sinalados como o da poesÃa, o do libro infantil e xuvenil ou o da edición en Galicia.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
