domingo, 26 de abril de 2026
A ConsellarÃa de Innovación e Industria e o Consello da Cultura Galega (CCG) veñen de asinar un protocolo de colaboración para a organización de actividades de divulgación e difusión da cultura cientÃfica entre os cidadáns. Esta iniciativa enmárcase no Programa de Comunicación e Sensibilización Social do Plan Galego de I+D+I 2006-2010 (INCITE).
O convenio establece que Innovación e Industria, a través da súa Dirección Xeral de I+D+i, financiará con 90.000 euros o programa de actividades e publicacións “Cultura con Ciencia” e a continuación do “Proxecto Sarmiento”, ambos os dous desenvolvidos polo CCG.
O Programa “Cultura con Ciencia” propón a realización dunha serie de actividades que teñen por obxecto o recoñecemento do valor da cultura cientÃfica, a súa difusión entre o gran público e, ao mesmo tempo, o recoñecemento da excelencia por parte de investigadores sinalados.
Deste xeito, o programa está formado por un ciclo de sete conferencias noutras tantas cidades galegas nas que intervirán figuras distinguidas de diversos campos cientÃficos, con capacidade para transmitir unha idea positiva do seu traballo, pero tamén de combinar perspectivas de diálogo entre as “dúas culturas”, a humanÃstica e a experimental. Entre os conferenciantes están Anna Cabré, directora do Centre d'Estudis Demogrà fics; Pedro Miguel Echenique, catedrático de FÃsica de Materia Condensada na Universidade do PaÃs Vasco; Ricardo Guerrero, catedrático de MicrobioloxÃa da Universidade de Barcelona; Eugenio DomÃnguez, catedrático de Botánica da Universidade de Córdoba; Anxo Carracedo, catedrático de Medicina Legal da Universidade de Santiago, e Andreu Mas Colell, catedrático de EconomÃa da Universidade “Pompeu Fabra”.
“Cultura con Ciencia” tamén desenvolverá a iniciativa “Magister Gallaeciae”, que consiste na realización de varias “leccións maxistrais” por parte de importantes e acreditados cientÃficos e investigadores de Galiza. Unha ocasión de recoñecer a excelencia cientÃfica e a dedicación a unha tarefa de investigación de forma prolongada.
Ademais destas actividades, o Programa “Cultura con Ciencia” dará os seus froitos con dúas publicacións. Por unha banda, o “Ãlbum da Ciencia”, iniciativa que xa está en marcha e que consiste na difusión a través do portal web do CCG, http://www.culturagalega.org, das biografÃas dos “pensionados” galegos na “Junta para Ampliación de Estudios”, da que este ano se cumple o centenario. Entre os biografados atópanse personaxes como Nóvoa Santos, Parga Pondal, RodrÃguez Castelao, MarÃa Barbeito, Cruz Gallástegui, MartÃnez-Risco, Olimpia Valencia, Aniceto Charro, Varela RadÃo, etc. Tamén se levará a cabo a edición de “Os dados do reloxeiro II”, unha nova edición impresa de artigos sobre divulgación cientÃfica publicados polo cientÃfico Xurxo Mariño en http://www.culturagalega.org/.
Proxecto Sarmiento
O Consello da Cultura Galega leva a cabo o Proxecto Sarmiento desde 2004 coa colaboración da ConsellerÃa de Innovación e Industria e co obxectivo de recuperar as obras completas de Frei MartÃn Sarmiento. Para culminar este proxecto, o convenio asinado agora contempla a realización dunha GuÃa de Fondos e, na Obra de 660 pregos, a busca e recompilación de láminas, gravados e debuxos citados no texto polo propio Sarmiento ou emparentados con temáticas ou autores nas que o erudito se detén. Aos cinco volumes que conforman esta Obra engadirase un sexto volume que acolle a edición crÃtica, resultado do labor dun rigoroso equipo multidisciplinar de especialistas.
Por último, acometerase a difusión a través de internet da obra de Sarmiento co obxectivo de facilitar o acceso aos estudosos e ao gran público en xeral. A magnitude e complexidade do corpus textual deste autor, figura capital da Ilustración, converten a internet no soporte idóneo para a súa difusión.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
