sábado, 13 de junio de 2026
Ramón Montero é un velliño entrañable que pasou toda a vida traballando. De novo, durante a Guerra Civil, foi trompeta, corneta e cabo de trompeta. Logo tivo unha barbeirÃa durante moitos anos, ata que cumpriu os 65. Con 16 anos foi aserrador nunha fábrica dos Ãnxeles. Agora é o campaneiro retirado de Bastavales, tras cederlle o posto ao seu fillo Ramón. “Cumprirei 82 anos en abril. Ãs veces aÃnda vou tocar as campás cando o meu fillo non pode, pero xa estou xubilado. Agora dedÃcome á vida do campo e ás miñas cinco ovellas. A muller máis eu criamos cordeiros. Cando teñen 14 ou 15 quilos mátanse”, declara.
De todas as súas dedicacións a que máis apaixonou á Montero foi a de campaneiro. “Crieime nese ambiente, na igrexa. Alà aprendÃn a tocar porque antes deixaban na vÃspera das festas a porta do campanario aberta para que quen quixese fose tocar. Ese costume xa se perdeu como moitas outras”, láiase. “Cando tiña 15 anos fun sacristán durante seis meses e aà aprendino todo. Cobraba corenta pesos ao ano e prendÃa as velas dos sete altares. Hoxe son electrónicas”, declara. “Antes un Ãa ao seu pero agora fáiselle demaisado caso ao cura e iso que o campaneiro é escollido polos parroquianos, como me pasou a min”, di.
Canso de traballar, Ramón prefire agora, o sosego, a paz, aÃnda que lle siguen pasando cousas. “Onte caÃn do tractor e case me rompo as costelas. Cando era campaneiro non me pasaba nada, ou si... Recordo unha vez que me topei unha moza que me pediu cartos e eu negueime e ela dÃxome que non valÃa para nada e eu contesteille: volve aquà e verás se valo. Viña entón de tocar”, relata.
Falando da linguaxe das campás, Ramón Montero ponse nostálxico, triste... “Se ardÃa o monte habÃa que tocar, pero agora iso xa non se fai. Ao contrario. Este ano deixouse queimar todo. Se un neno morre hai que repinicar cando chega á igrexa e logo cando se acerca o cemiterio.Se hai algún morto danse oito campanadas na grande e na mediana, cunha parada para as mulleres e dúas para os homes. Nas vodas non se toca”, conta.
AÃnda hai máis tradicións. “O DÃa de Defuntos tócanse dúas campanadas e pásase a noite repinicando ata as catro da mañá, hora da primeira misa. Esta proposta tamén se perdeu aÃnda que o meu fillo vai porque lle mando eu. Tamén se toca a alba os domingos e os festivos, ou tocábase. Todos estes costumes veñen de 1912 cando o cura de entón impuxo tales tradicións que se seguiron por nós ao pé da letra. El tocaba todas as mañás para avisar os obreiros do comezo da xornada”, comenta.
“O campanario de Bastavales é memorable. Del falaba RosalÃa de Castro no seus poemas. Ela criouse na miña aldea en Soigrexa. A pena é que se lle valorou moito máis en Padrón que aquÃ. Levaba xa a escritora morta cen anos cando lle puxemos un busto. Ata que a vaca da leite...”, rememora.
Do seu paso pola televisión, Montero recorda con orgullo a súa tocada de campás no Luar. “Toquei, hai dous anos, unha muiñeira cuns gaiteiros de LalÃn”, confesa.
Foron presentados os novos equipamentos do Centro de Supercomputación de Galicia) instalación que vai incorporar un segundo computador cuántico, denominado IQM Spark. O novo supercomputador e os dous novos computadores cuánticos que se van adquirir situarán a nosa Comunidade na vangarda europea en canto a capacidade de almacenamento de datos e participación en grandes proxectos internacionais. En canto aos computadores cuánticos, o de menor capacidade (5 cúbits), dedicarase exclusivamente a tarefas de formación, probas de concepto e de algoritmia, complementando asà ao de maior capacidade (54 cúbits), que será o buque insignia.
A Xunta exixe o rescate da AP-9 e asina cos Gobernos de Asturias e Castela e León e o tecido empresarial das tres comunidades a Declaración Compostela, que insta á Comisión Europea a culminar o ditame sobre as prórrogas da AP-9 e AP-66. A conselleira de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, MarÃa MartÃnez Allegue, interveu no encontro 'As infraestruturas viarias do Noroeste', organizado pola Confederación de Empresarios de Galicia.
