lunes, 20 de abril de 2026
Ramón Montero é un velliño entrañable que pasou toda a vida traballando. De novo, durante a Guerra Civil, foi trompeta, corneta e cabo de trompeta. Logo tivo unha barbeirÃa durante moitos anos, ata que cumpriu os 65. Con 16 anos foi aserrador nunha fábrica dos Ãnxeles. Agora é o campaneiro retirado de Bastavales, tras cederlle o posto ao seu fillo Ramón. “Cumprirei 82 anos en abril. Ãs veces aÃnda vou tocar as campás cando o meu fillo non pode, pero xa estou xubilado. Agora dedÃcome á vida do campo e ás miñas cinco ovellas. A muller máis eu criamos cordeiros. Cando teñen 14 ou 15 quilos mátanse”, declara.
De todas as súas dedicacións a que máis apaixonou á Montero foi a de campaneiro. “Crieime nese ambiente, na igrexa. Alà aprendÃn a tocar porque antes deixaban na vÃspera das festas a porta do campanario aberta para que quen quixese fose tocar. Ese costume xa se perdeu como moitas outras”, láiase. “Cando tiña 15 anos fun sacristán durante seis meses e aà aprendino todo. Cobraba corenta pesos ao ano e prendÃa as velas dos sete altares. Hoxe son electrónicas”, declara. “Antes un Ãa ao seu pero agora fáiselle demaisado caso ao cura e iso que o campaneiro é escollido polos parroquianos, como me pasou a min”, di.
Canso de traballar, Ramón prefire agora, o sosego, a paz, aÃnda que lle siguen pasando cousas. “Onte caÃn do tractor e case me rompo as costelas. Cando era campaneiro non me pasaba nada, ou si... Recordo unha vez que me topei unha moza que me pediu cartos e eu negueime e ela dÃxome que non valÃa para nada e eu contesteille: volve aquà e verás se valo. Viña entón de tocar”, relata.
Falando da linguaxe das campás, Ramón Montero ponse nostálxico, triste... “Se ardÃa o monte habÃa que tocar, pero agora iso xa non se fai. Ao contrario. Este ano deixouse queimar todo. Se un neno morre hai que repinicar cando chega á igrexa e logo cando se acerca o cemiterio.Se hai algún morto danse oito campanadas na grande e na mediana, cunha parada para as mulleres e dúas para os homes. Nas vodas non se toca”, conta.
AÃnda hai máis tradicións. “O DÃa de Defuntos tócanse dúas campanadas e pásase a noite repinicando ata as catro da mañá, hora da primeira misa. Esta proposta tamén se perdeu aÃnda que o meu fillo vai porque lle mando eu. Tamén se toca a alba os domingos e os festivos, ou tocábase. Todos estes costumes veñen de 1912 cando o cura de entón impuxo tales tradicións que se seguiron por nós ao pé da letra. El tocaba todas as mañás para avisar os obreiros do comezo da xornada”, comenta.
“O campanario de Bastavales é memorable. Del falaba RosalÃa de Castro no seus poemas. Ela criouse na miña aldea en Soigrexa. A pena é que se lle valorou moito máis en Padrón que aquÃ. Levaba xa a escritora morta cen anos cando lle puxemos un busto. Ata que a vaca da leite...”, rememora.
Do seu paso pola televisión, Montero recorda con orgullo a súa tocada de campás no Luar. “Toquei, hai dous anos, unha muiñeira cuns gaiteiros de LalÃn”, confesa.
O FIV de Vilalba volverá reunir na localidade lucense unha programación destacada da escena independente e alternativa estatal, cun cartel no que figuran nomes como Carlos Ares, Alcalá Norte, La M.O.D.A. e Ãngel Stanich, xunto a outras propostas moi presentes no panorama actual como Repion, Puño Dragón, Celia Becks, Futuro Alcalde, Grande Osso e Rapariga DJ. A boa resposta do público nas últimas semanas confirma, ademais, a gran acollida desta edición, coa previsión de que Vilalba volva encherse de ambiente festivalero a próxima fin de semana. A programación do FIV de Vilalba desenvolverase entre o Escenario Vibra Mahou, o Escenario #Fiver by Lactalis e a Zona DJ, consolidando un formato que combina os grandes concertos nocturnos coa actividade diúrna do sábado.
Galicia sitúase como a comunidade autónoma con menor porcentaxe de pacientes que agardan máis de 60 dÃas por unha consulta co especialista. Asà o referendan os datos publicados polo Ministerio de Sanidade sobre listas de espera no Sistema Nacional de Saúde a peche de 2025. Segundo os datos, en decembro de 2025 a comunidade galega situouse como a cuarta rexión española con mellores tempos medios de espera no ámbito das primeiras consultas. Neste eido, o Servizo Galego de Saúde rexistrou unha media de 63 dÃas de espera, fronte aos 102 do Sistema Nacional de Saúde. Estas cifras reflicten que os galegos esperan 39 dÃas menos para acceder a unha consulta co especialista que a media dos españois.
