viernes, 14 de agosto de 2026
A editora Gersam, con sé no Parque Tecnolóxico de Galicia, ten xa lista a adaptación española dun novo sistema de avaliación máis avanzado cós tradicionais test de intelixencia que permite dende a detección de problemas na aprendizaxe ata a identificación de retraso mental ou sobredotación en rapaces de 5 a 17 anos. Esta nova fórmula é coñecida nos Estados Unidos coma o test de intelixencia intelixente.
Gersam fíxose cos dereitos que lle permitiron crear en exclusiva a versión española deste sistema grazas a un acordo asinado coa editorial americana Riverside Publishing. A partir dese momento, o profesor Manuel Deaño, do departamento de Psicoloxía Evolutiva e Comunicación da Universidade de Vigo, traballou para adaptalo á realidade española ata o pasado mes de xuño, dende cando está a disposición de educadores e psicólogos na web www.dncas.es.
O Sistema de Avaliación Cognitiva é resultado dunha nova corrente que entende a intelixencia coma un conxunto de procesos cognitivos e que enfoca o seu estudo dende a combinación da teoría e a práctica. Os seus autores son os profesores Jack Naglieri, norteamericano, e Jagannath Prasad Das, natural da India, co que Deaño colabora dende hai anos.
O test desenvolvido dende o Parque Tecnolóxico de Galicia para poder ser aplicado en España ten unha duración de entre 60 e 90 minutos e, segundo os seus creadores, permite identificar disfuncións nos procesos psicolóxicos básicos, desordes de déficit de atención e/ou hiperactividade, lesións traumáticas do cerebro, problemas na aprendizaxe, retraso mental e altas capacidades.
Un dos aspectos destacados polos deseñadores deste sistema é a posibilidade de utilizalo en grupos multiculturais, xa que introduce parámetros de análise que pasan desapercibidos aos tests de cociente intelectual.
O test baséase na avaliación das capacidades do neno nos catro piares que as novas correntes sitúan como eixos da intelixencia: a planificación, a atención, o procesamento de información simultáneo e o procesamento sucesivo.
Dependendo das necesidades de avaliación, pódese facer o test completo ou limitalo a un ou varios destes apartados. Se polo contrario se quere coñecer a capacidade do neno nunha área concreta, o sistema conta con unha ducia de subtests que permiten avaliar aspectos tan específicos coma a atención receptiva, a memoria de figuras ou a velocidade da fala.
A análise destes parámetros fai posible, segundo os deseñadores do sistema, predicir o rendemento académico e detectar dificultades relacionadas coa lectura e co cálculo. Ademais, permite que educadores e psicólogos valoren o funcionamento cognitivo dos superdotados e dos rapaces afectados por transtornos de hiperactividade, déficil de atención, lesión cerebral, retraso mental e perturbación emocional grave.
Por outra parte, o carácter detallado dos resultados que se obteñen da avaliación permite deseñar estratexias educativas e tratamentos terapéuticos segundo as necesidades do neno.
O novo test é obra dos profesores J.P. Das e J.A.Naglieri, ámbolos dous de reputado prestixio no eido da investigación dos procesos cognitivos. O primeiro deles traballa no Centro para o Estudo do Retraso Mental da universidade canadiana de Alberta e o segundo na universidade estadounidense George Mason.
Das é doutor honoris causa en grao supremo da Universidade de Vigo en Psicoloxía da Educación. O seu vencellamento á institución académica galega está en relación directa coa colaboración que dende hai anos mantén con profesor Deaño no campo dos procesos cognitivos e da aprendizaxe escolar. O investigador galego comparte ámbito de estudo con Das, xa que está especializado en educación especial e, en concreto, no retraso mental.
A estreita relación profesional dos dous investigadores garante a solvencia da adaptación ó español do sistema de avaliación, que se atopa xa a disposición tanto na web creada especificamente para el coma na da editora Gersam (www.gersam.net).
Galicia vén de pechar o mes de xullo máis cálido desde 1961, ano a partir do que se dispón na Comunidade de rexistros climatolóxicos. Esta é a principal conclusión do informe mensual elaborado por MeteoGalicia e que presentou esta mañá en Santiago a directora xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático, Paula Uría. Tal e como explicou, o valor medio da temperatura máxima se situou en 29 graos, cunha anomalía positiva de 3,5 graos en comparación cos rexistros das estacións meteorolóxicas máis representativas da Comunidade. Ademais, no caso da temperatura media o dato situouse en 22,5 graos, 2,8 graos por riba do valor normal climatolóxico para este mes.
O Diario Oficial de Galicia publicou a orde pola que se actualiza a relación de deportistas de alto nivel, alto rendemento, rendemento deportivo de base e vitalicias, así como persoas adestradoras ou técnicas, xuízas e árbitras recoñecidas de alto nivel. Esta actualización súmase ás realizadas en xuño e establece un novo récord de persoas recoñecidas, que ascenden a 1.941, das que 835 son mulleres (43%) e 1.106 homes (57%). Arredor do 76 % das persoas -1.466- son deportistas galegos de alto nivel (623 mulleres e 843 homes). Ademais, figuran 201 deportistas de alto rendemento (101 mulleres e 100 homes), 183 deportistas de rendemento deportivo de base (86 mulleres e 97 homes), 47 persoas técnicas de alto nivel (catro mulleres e 43 homes), 29 persoas árbitras e xuízas (16 mulleres e 13 homes) e 15 deportistas galegos de alto nivel vitalicios.
