viernes, 14 de agosto de 2026
Celébrase o DÃa Internacional das Poboacións IndÃxenas, establecido pola Organización de Nacións Unidas coa finalidade de que a comunidade internacional contribúa a garantir o benestar económico, social cultural e o desenvolvemento sostible destes colectivos.
Mediante esta celebración, fixada o 23 de decembro de 1994 pola Asemblea Xeral da ONU, preténdese dar maior relevo ás cuestións relativas ás sociedades indÃxenas e contribuÃr a xerar oportunidades para que os gobernos, organizacións non gobernamentais e outros grupos de interese difundan e lembren a importancia dos pobos indÃxenas e as súas respectivas culturas.
A Xunta de Galicia asume este compromiso e, dentro das súas actuacións a prol do desenvolvemento integral humano, está a colaborar na actualidade nun total de 11 proxectos centrados nas poboacións indÃxenas en América e Ãfrica, asà como en actividades de difusión e sensibilización da situación na que están a vivir estes colectivos en todo o mundo. A Dirección Xeral de Cooperación Exterior destinou en 2005 preto de 567.000 euros para a actuación en materia de alfabetización, mellora das condicións de produción, organización comunitaria, sanidade e salubridade alimentaria de poboacións indÃxenas en sete paÃses.
Deste xeito, na actualidade se están a desenvolver 4 proxectos a prol do desenvolvemento das poboacións indÃxenas en Bolivia, un en México, un en Ecuador, un en Marrocos, un en Namibia e dúas actuacións de formación e sensibilización en Galicia.
4 proxectos en Bolivia
En Bolivia, o Goberno galego está a participar nun proxecto de alfabetización e formación da poboación feminina rural na Comunidade de Yamparaez. En colaboración co Seminario Galego de Educación para a Paz, a Xunta de Galicia está a financiar a ampliación da residencia educativa para acadar unha maior capacitación de mozas de entre 10 e 19 anos.
A cooperación galega tamén está a contribuÃr á mellora das condicións de produción nas comunidades indÃxenas do cordón leiteiro da provincia de Murillo mediante a construción de cortes, inmunización de animais, cursos de hixiene e muxido, semente de forraxes e cursos de formación sobre sanidade animal e produción de derivados lácteos. Esta actuación está a beneficiar a preto dun centenar de produtores lácteos e ás súas familias.
Asà mesmo, a Administración autonómica participa no financiamento dunha actuación de desenvolvemento da xestión aimara no ámbito económico, produtivo e organizativo do municipio de Quime, no Departamento da Paz, e na formación para o fortalecemento da xestión municipal de Chulumani e Irupana, na provincia de Sub-Yungas.
México, Guatemala e Ecuador
No estado mexicano de Oaxaca a Dirección Xeral de Cooperación Exterior está a apoiar a construción dunha casa para estudantes indÃxenas co obxectivo de achegar alternativas para que os mozos indÃxenas continúen os seus estudos e tentar frear o fenómeno migratorio nas xeracións mozas da comunidade. O programa prevé a creación dun espazo integral de aloxamento, docencia e produción baseado na autoxestión na rexión de Tlaxiaco. Como actuacións complementarias, fomentarase a vinculación dos rapaces coas realidades das súas comunidades incluÃndo na súa formación o recoñecemento e o respecto polo medio ambiente e a inclusión da muller na vida pública.
Outra das actuacións que o Goberno galego promove para mellorar o desenvolvemento integral das poboación indÃxenas beneficia a 300 nenos e mozos guatemaltecos a través dun programa de dotación de bibliotecas para escolas rurais do departamento de San Marcos.
Paralelamente, a Xunta colabora con Manos Unidas e o Instituto de EcoloxÃa e Desenvolvemento das Comunidades Andinas en Ecuador para mellorar os niveis de seguridade alimentaria e produción agrÃcola das familias campesiñas indÃxenas de oito comunidades do cantón Cayambena. Froito deste traballo conxunto construÃronse dous sistemas de rego por aspersión, recuperación do chan e produción agrÃcola para axudar a mellorar a calidade de vida de 617 familias desta rexión.
Marrocos e Namibia
Na zona do pequeno Atlas, en Marrocos, Galicia está a facilitar a construción dunha escola obradoiro de artesanÃa que ten como finalidade mellorar a situación socioeconómica da tribo idaousemlal. Preténdese incrementar o nivel educativo e formativo da poboación, acadar a diminución das diferenzas de xénero e evitar o despoboamento da zona debido á emigración. Preto de 12.000 persoas benefÃcianse desta iniciativa posta en marcha coa colaboración do sindicato Comisións Obreiras-Galicia.
En Namibia, desenvolveuse un programa de apoio á comunidade Aonin a través da formación e o ecoturismo en Walvis Bay. Esta iniciativa orientouse a unir a conservación de zonas naturais co desenvolvemento, dotando de capacidades reais á poboación para administrar os seus recursos naturais e promover a creación de actividades empresariais turÃsticas na zona mediante a formación profesional dos seus individuos.
Os Aonin, cuxo nome en afrikaans é Topnaar constitúen unha comunidade de preto de 3.000 persoas en Namibia. Na actualidade, a meirande parte deles sobreviven ao sur de Walvis Bay no deserto, totalmente dependentes da actividade da cidade e baixo risco de perder a súa cultura. A formación profesional que se lles está a achegar é unha simbiose dos seus coñecementos ancestrais e aqueles que lles permitan relacionarse e abrirse á comunidade internacional para mostrar o deserto Namib. É importante destacar que os Topnaar son o único grupo étnico autorizado polo goberno Namibio para transitar e transportar persoas por un espazo de enorme valor ecolóxico e hoxe en dÃa apenas sen explotar como recurso turÃstico.
Entre os cursos que se están a desenvolver figuran os de xestores turÃsticos, guÃa turÃstico, elaboración de produtos artesanais, deseño de rotas turÃsticas, posta en funcionamento de actividades de ecoturismo, impresión de folletos e carteis da zona, elaboración dunha páxina web sobre a cultura Aonin e as súas actividades, asà como as relativas a construción e mantemento das instalacións de xestión.
Galicia
As actuacións a prol do desenvolvemento teñen un piar fundamental nas accións de formación e sensibilización da cidadanÃa galega. Precisamente esta tarefa, considerada prioritaria pola Administración autonómica, pretende chegar este ano, a través de dous programas, a realidade das poboacións indÃxenas á sociedade en xeral para acadar unha concienciación. Nomeadamente, dirixiranse ao alumnado e profesorado da educación primaria e secundaria.
Con este obxectivo, convocouse un concurso de curtametraxes e promoveuse a recompilación de contos e informacións para a organización de máis de 35 sesións de contacontos e unha exposición de fotografÃas para dar a coñecer a situación na que viven as poboacións indÃxenas e afianzar valores de cooperación, tolerancia e respecto á diversidade entre os cidadáns galegos.
Galicia vén de pechar o mes de xullo máis cálido desde 1961, ano a partir do que se dispón na Comunidade de rexistros climatolóxicos. Esta é a principal conclusión do informe mensual elaborado por MeteoGalicia e que presentou esta mañá en Santiago a directora xeral de EnerxÃas Renovables e Cambio Climático, Paula UrÃa. Tal e como explicou, o valor medio da temperatura máxima se situou en 29 graos, cunha anomalÃa positiva de 3,5 graos en comparación cos rexistros das estacións meteorolóxicas máis representativas da Comunidade. Ademais, no caso da temperatura media o dato situouse en 22,5 graos, 2,8 graos por riba do valor normal climatolóxico para este mes.
O Diario Oficial de Galicia publicou a orde pola que se actualiza a relación de deportistas de alto nivel, alto rendemento, rendemento deportivo de base e vitalicias, asà como persoas adestradoras ou técnicas, xuÃzas e árbitras recoñecidas de alto nivel. Esta actualización súmase ás realizadas en xuño e establece un novo récord de persoas recoñecidas, que ascenden a 1.941, das que 835 son mulleres (43%) e 1.106 homes (57%). Arredor do 76 % das persoas -1.466- son deportistas galegos de alto nivel (623 mulleres e 843 homes). Ademais, figuran 201 deportistas de alto rendemento (101 mulleres e 100 homes), 183 deportistas de rendemento deportivo de base (86 mulleres e 97 homes), 47 persoas técnicas de alto nivel (catro mulleres e 43 homes), 29 persoas árbitras e xuÃzas (16 mulleres e 13 homes) e 15 deportistas galegos de alto nivel vitalicios.
