domingo, 8 de noviembre de 2026
Difundir entre os máis novos a importancia de empregar enerxÃas alternativas e renovables é o cometido da comunidade educativa do Instituto de Educación Secundaria Vilalonga, de Sanxenxo (Pontevedra). O equipo de profesorado do departamento de TecnoloxÃa deste centro decidiu no curso 2003/04 aproveitar un material que se atopaba no mesmo ao que ninguén lle daba uso, consistente en dúas placas fotovoltaicas de 35 vatios e un pequeno aeroxerador. Este material, que estaba almacenado, tiña a súa orixe nunhas actividades de formación sobre as enerxÃas alternativas que se realizaran no centro hai case 20 anos. Daquela, instaláronse estes elementos e a súa produción conectouse a unha aula onde se empregaba a enerxÃa eléctrica que os elementos xeraban. Os profesores encargados do proxecto, transcorrido un certo tempo, abandonaron o instituto e ninguén continuou encargándose do mesmo.
AsÃ, o profesorado de TecnoloxÃa solicitou no curso 2003/04 a autorización para poder instalar estes elementos e utilizalos, nun principio, como medios de axuda didáctica para o alumnado de Educación Secundaria Obrigatoria (ESO). A primeira instalación dos elementos de produción de enerxÃa eléctrica foi acometida polo persoal e o alumnado (do 1º ciclo da ESO) adscrito ao departamento de TecnoloxÃa, co obxecto de non xerar custo adicional algún. Ademais, tamén levaron a cabo a montaxe de circuÃtos auxiliares de funcionamento coa utilización da enerxÃa eléctrica xerada. Esta instalación realizouse na aula de ESO. Pouco tempo despois, considerouse que o rendemento da mesma poderÃa ser mellorado cunha nova situación dos elementos de produción. Polo tanto, logo de facer un estudo da situación co obxectivo de mellorar a instalación, realizouse un novo proxecto que se levou a cabo durante o curso 2004/05.
Na actualidade este proxecto é o que está a funcionar no centro. Nel cambiouse a situación dos paneis fotovoltaicos, co obxecto de orientalos máis cara o sur e aumentar deste xeito o tempo de exposición á radiación solar. Ademais, incrementouse a produción de enerxÃa eléctrica ao mercar unha nova placa de 50 vatios. Para o cadro de control, instalouse para cada elemento de produción o correspondente regulador, amperÃmetro e voltÃmetro. Instaláronse tamén as correspondentes baterÃas de almacén de enerxÃa e un inversor para corrente alterna a 220 voltios e potencia de 400 vatios. A instalación de elementos de consumo completouse cunha liña a 12 voltios de lámpadas convencionais e de baixo consumo, outra liña de lámpadas de baixo consumo (para reducir ao mÃnimo a potencia a causa do inversor) de corrente alterna a 220 voltios e dúas liñas de fluorescentes a 12 voltios.
Nesta última parte do proxecto, aÃnda que a maior parte do gasto e o traballo de instalación corre a cargo do equipo do departamento de TecnoloxÃa, reciben axuda económica do centro e técnica do electricista que realiza o mantemento do mesmo para poder efectuar a instalación conforme á normativa vixente.
Estender o proxecto á comunidade educativa
Tanto nas distintas fases de concreción do proxecto, como despois de rematada a súa instalación, o IES Vilalonga está a realizar un importante esforzo para dalo a coñecer entre a comunidade educativa. AsÃ, ademais de difundir esta iniciativa no propio centro, os colexios adscritos da zona realizan visitas ao mesmo nas xornadas de acollida que tamén son extensibles aos pais.
Por outra banda, os alumnos que cursan TecnoloxÃa utilizan este proxecto como complemento das correspondentes programacións e como actividade transversal, constatando a importancia da progresiva implantación e uso dese tipo de enerxÃas.
Ademais, sendo conscientes da necesidade de difundir entre os máis novos a importancia de implantar as enerxÃas alternativas na construción e na industria, o profesorado do instituto programa unha serie de actividades encamiñadas a un coñecemento máis profundo das mesmas. AsÃ, anualmente realizan visitas ao Parque Experimental de Sotavento co alumnado de 3º de ESO e á empresa Instalacións Eléctricas de Sanxenxo (INELSA), en Noalla, cos alumnos de 1º de Bacharelato para coñecer as instalacións de produción de enerxÃa eléctrica con conexión á rede con paneis fotovoltaicos. No propio centro instalouse durante quince dÃas unha exposición do Instituto Enerxético de Galicia (INEGA) que foi visitada por todo o alumnado do centro e de moitos centros da zona, e que rematou cunhas charlas impartidas polo persoal do propio INEGA.
Resposta a un modelo enerxético esgotable
Un dos obxectivos fundamentais deste centro de ensino pontevedrés é espertar nos alumnos a toma de conciencia dos problemas medioambientais que ocasiona un modelo enerxético que ten nos combustibles fósiles e na enerxÃa nuclear de fisión as súas principais fontes enerxéticas. Comezado o presente curso 2005/06, e con motivo da celebración do 25 aniversario do IES Vilalonga, recuperouse e instalouse unha fonte na que o bombeo tamén funciona mediante enerxÃa solar, ao ir conectada directamente a un panel solar adaptado á mesma. Durante a celebración dos actos do aniversario do centro, distintos colectivos e autoridades visitaron as instalacións do instituto e amosaron unha grata acollida a este proxecto.
A primeiros deste ano e, como recoñecemento a esta actividade, o centro recibiu unha dotación de produción de enerxÃa solar consistente en dos paneis fotovoltaicos de 75 vatios e unha instalación de colectores solares térmicos co obxectivo de dala a coñecer á comunidade educativa.
A Filmoteca de Galicia pon o foco da súa carteleira para novembro na estrea do ciclo dedicado ao guionista Rafael Azcona no centenario do seu nacemento, unha escolma do cinema do xaponés Keisuke Kinoshita e a visita de James Benning para presentar as súas dúas últimas pelÃculas. Coa proxección de El pisito, de Marco Ferreri, comeza esta mesma tarde a ConsellerÃa de Cultura, Lingua e Xuventude a conmemoración do centenario de Rafael Azcona, que ata o mes de xaneiro ofrecerá unha escolma representativa da súa dilatada carreira xunto a grandes directores do cinema español. Este mes poderá verse El jardÃn de las delicias, de Carlos Saura; El anacoreta, de Juan Estelrich, e El año de las luces, de Trueba.
O avance do último informe climatolóxico elaborado por MeteoGalicia indica que a Comunidade rexistrou un mes de outubro cálido e moi seco. Foi un perÃodo anómalo, xa que as altas presións foron moito máis frecuentes do que caberÃa agardar nesta época. De feito, só chegaron tres frontes desde o Atlántico que, ademais, tiveron pouca actividade. Neste contexto, as temperaturas estiveron por riba dos valores climatolóxicos e as precipitacións acumuladas foron moi inferiores ao que caberÃa agardar. Máis polo miúdo, a media das temperaturas foi superior ao habitual neste mes, sobre todo no caso das máximas, debido ao predominio de situacións anticiclónicas que achegaban aire cálido desde o sur.
