martes, 14 de julio de 2026
Especializado no eido da lexicografÃa, a actividade investigadora do profesor Santamarina abrangue tamén a gramática, a sociolingüÃstica, a historia da lingua, a etimoloxÃa, a toponimia, a dialectoloxÃa e a didáctica. A súa extensa actividade investigadora foi outro aspecto a destacar polo xurado, que estivo presidido pola reitora Rosa M. Crujeiras Casais e composto ademais pola vicerreitora de Cultura, Lingua e Patrimonio, Ana Cabana Iglesia; o director do Servizo de Normalización LingüÃstica da USC, Manuel Núñez Singala; Elena Freire Paz, representante da Comisión de Normalización LingüÃstica do Claustro; e Marta Irene Lois González e Mar Pérez Fra, representantes das comisións de normalización lingüÃstica dos campus de Santiago e Lugo, respectivamente.
Antón Santamarina
Santamarina foi fundador e tamén director do Instituto da Lingua Galega da Universidade de Santiago. Dende o ano 1998 é membro da Real Academia Galega, onde coordina o seminario de Onomástica, e foi tamén secretario do Consello da Cultura Galega (1976-1991) e dirixiu a revista Verba. Anuario galego de filoloxÃa (2010-2012).
É ademais coautor do Atlas LingüÃstico Galego e responsable, xunto con Manuel González González, do Vocabulario Ortográfico da Lingua Galega (1989), o VOLGa, que estableceu o corpus léxico sobre o que se basean a práctica totalidade dos dicionarios galegos actuais. Tamén codirixiu o Dicionario da Real Academia Galega e foi o editor do Dicionario de dicionarios (2003), que permite consultar simultaneamente todas as definicións dunha palabra ao longo do tempo nos diversos dicionarios publicados en lingua galega. Dirixe asà mesmo o Tesouro Informatizado da Lingua Galega, TILG, que compila as entradas de máis de tres mil documentos en galego entre 1612 e 2013, cun total de trinta catro millóns de formas gráficas.
Antón Santamarina é ademais coautor, canda Dorothé Schubarth, do Cancioneiro popular galego (Fundación Barrié, 1984-1988). Esta obra en sete volumes, considerada o máis amplo repertorio da música popular de tradición oral do paÃs, reúne pezas recollidas en máis de cen lugares de fala galega pola musicóloga suÃza entre 1978 e 1983. A colección mereceu o premio da CrÃtica Galicia na categorÃa de Música (1985).
Premio Porteiro Garea
Co Premio LuÃs Porteiro Garea a USC quere distinguir a iniciativa, o traballo ou a traxectoria daquelas persoas, entidades ou colectivos, tanto actuais como pasadas da propia universidade compostelá que contribuÃran á normalización da lingua galega na propia USC.
Este galardón recoñeceu xa a traxectoria na promoción do galego na USC de Manolo Bermejo, José Antonio Gómez Segade, Antón Costa, Antonio Rigueiro, Xosé Manuel Beiras, Margarita Ledo Andión, Marilar Aleixandre e Concha Losada e faino lembrando a figura de LuÃs Porteiro Garea, profesor de Dereito Civil que pronunciou en 1915 a primeira lección en galego nesta Universidade.
As oito curtametraxes finalistas na última edición dos Premios Mestre Mateo volven percorrer Galicia como parte do Ciclo de Mestre Mateo Galicia Calidade en virtude da colaboración entre a Xunta de Galicia e a Academia Galega do Audiovisual para contribuÃr á difusión da produción galega neste formato. Deste xeito, as oito pezas de ficción e animación que chegaron á última fase dos galardóns visitarán este ano 26 concellos galegos combinadas en dúas sesións de catro curtas segundo se trate de obras en imaxe real ou de animación. A iniciativa, que pasou xa polos municipios de Cea e Vilalba, continuará este mes coas vindeiras proxeccións en Meira (15 de xullo) e Ribadavia (28 de xullo) como parte da campaña de verán da 'Para gustos, cultura'.
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, avanzou que Galicia será a Capital iberoamericana da gastronomÃa saudable entre este ano e 2027, o que servirá para potenciar a cociña galega como un dos piares da actividade turÃstica, da proxección exterior e da identidade propia da comunidade autónoma. O titular do executivo autonómico asinou un convenio de colaboración neste sentido co presidente da Academia Iberoamericana de GastronomÃa, Rafael Ansón. Durante o tempo que dure a capitalidade, organizaranse diversos tipos de actividades como campañas de difusión, elaboraranse materiais como recetarios ou revistas, asà como tamén se celebrarán concursos e congresos.
