Notas de prensa

Unha tese do CITENI mellora as propiedades de envases alimentarios baseados en bioplásticos

Neste contexto, a investigadora Anja Schmidt do Centro de Investigación en Tecnoloxías Navais e Industriais (CITENI) da Universidade da Coruña (UDC), centrou a súa tese de doutoramento na creación de compósitos de PHA capaces de mellorar notablemente as propiedades mecánicas e a resistencia ao paso do osíxeno e á humidade dos envases. Estes compósitos combinan un polímero base —o PHA— con materiais chamados reforzos, que actúan como axudas estruturais para incrementar a resistencia, a estabilidade e outras funcións do elemento final.

Estratexias innovadoras para envases máis resistentes e funcionais

O estudo incorporou dous tipos de reforzos. O primeiro foron nanocristais de celulosa (CNC) procedentes de residuos da industria papeleira, que actúan como unha armazón microscópica dentro do polímero, ao aumentar a súa rixidez e reducir a súa permeabilidade ao osíxeno e á humidade.

O segundo tipo foron micropartículas doutros PHA, como o PHB (polihidroxibutirato), o PHBV (copolímero de hidroxibutirato e hidroxivalerato) e o PHBH (copolímero de hidroxibutirato e hidroxipropionato). Ao pertencer á mesma familia química, estas partículas intégranse con especial facilidade, o que mellora a súa resistencia sen alterar a biodegradabilidade.

Ademais, estas micropartículas permiten encapsular compostos bioactivos naturais —como a curcumina, procedente da cúrcuma, e a quercetina, un flavonoide presente en alimentos como a mazá ou a cebola— que se liberan de maneira controlada e axudan a prolongar a vida útil dos produtos. Esta funcionalidade foi explorada no proxecto europeo Waste2BioComp, que busca transformar residuos orgánicos en compósitos bioactivos destinados á industria alimentaria, téxtil e do calzado.

Bioplásticos con propiedades melloradas e escalables a nivel industrial

Os bioplásticos de PHA procesáronse mediante técnicas de extrusión e moldeamento por inxección en equipamento de laboratorio, que permiten fundir e moldear os polímeros de forma controlada co obxectivo avaliar o seu comportamento antes da súa produción a grande escala. Isto garante que as melloras observadas no laboratorio poidan transferirse con facilidade ao sector industrial.

Por outra banda, as propiedades dos materiais desenvolvidos avaliáronse mediante ensaios térmicos, mecánicos e de barreira. Os resultados mostran unha maior estabilidade térmica, un incremento da rixidez e da resistencia e unha diminución notable da permeabilidade ao osíxeno e á humidade, parámetros esenciais para os envases alimentarios. Estes avances demostran que os PHA mellorados poden competir cos plásticos convencionais en aplicacións industriais e ofrecer envases máis sostibles sen comprometer a súa eficacia.

Novas vías de investigación en envases activos

A investigación tamén abre a porta ao deseño de envases activos con liberación controlada de antioxidantes ou compostos antimicrobianos. Ademais, explorouse a chamada fase beta metaestable dos PHA: unha disposición especial das cadeas do polímero que se xera baixo condicións concretas de procesamento. Esta estrutura interna pode facer o material máis flexible e resistente, o que amplía o seu potencial para aplicacións avanzadas como envases intelixentes, dispositivos electrónicos lixeiros ou mesmo produtos médicos.

Defensa da investigación ante un tribunal internacional

A tese, que leva por título: «Development of new biodegradable and sustainable materials based on polyhydroxyalkanoates for application in the packaging industry», foi defendida o 27 de novembro de 2025 no Edificio de Batallóns do Campus Industrial de Ferrol. O traballo estivo dirixido por María Belén Montero, investigadora do Grupo de Polímeros da UDC, e por Birgit Bittmann-Hennes, investigadora do Leibniz-Institut für Verbundwerkstoffe GmbH (Alemaña).

O tribunal internacional compuxérono o director de investigación e desenvolvemento da empresa italiana PropaGroup S.p.A. (Italia) Salvatore Davide Crapanzano, que exerceu de presidente; a investigadora do Centro de Investigación de Polímeros Avanzados (CIPA, Chile) Natalia Andrea Pettinelli que actuou como vogal; e o profesor do Departamento de Física e Ciencias da Terra da UDC Joaquín Cayetano López, quen foi o secretario. Os membros destacaron a relevancia científica e industrial do estudo e propuxeron para a tese a máxima cualificación: sobresaliente cum laude (pendente).

CITENI, referente galego en ciencia de materiais

A tese de doutoramento de Anja Schmidt, xunto con outros proxectos do Laboratorio de Polímeros nesta liña de investigación, amosa o compromiso do CITENI co desenvolvemento de materiais funcionais e plásticos sostibles. Estas iniciativas consolidan o centro como referente galego no campo da ciencia de materiais e a innovación aplicada á economía circular.