viernes, 17 de abril de 2026
“O sistema proposto ten un impacto significativo ao ofrecer a Brasil a autonomÃa estratéxica na recompilación e almacenamento de datos, algo fundamental para mellorar a capacidade de resposta ante posibles catástrofes naturais e para preservar a biodiversidade, tendo en conta que actualmente Brasil depende en gran medida de terceiros para acceder aos datos necesarios para monitorear a seu vasto territorio, o que xera desafÃos en termos de control e resposta ante situacións crÃticas”, explica o catedrático do Departamento de TeorÃa do Sinal e Comunicación e responsable do Grupo de TecnoloxÃas Aeroespaciais da UVigo, Fernando Aguado.
Desde a súa chegada á Universidade de Vigo en agosto de 2024 para realizar unha estadÃa, o docente e investigador da Universidade de BrasilÃa Renato Borges impulsou o desenvolvemento dunha innovadora plataforma satelital tipo FlatSat, en colaboración co Grupo de TecnoloxÃa Aeroespacial e a empresa Alén Space, que integra varios do seus produtos como o Triskel, un ordenador de a bordo que tamén actúa como sistema de control de telemetrÃa, e dous radios definidos por software TOTEM, a base sobre a que se desenvolve a carga útil, un sistema IoT (Internet das cousas) de monitoraxe ambiental, “que permitirá recompilar os datos da selva amazónica e o Cerrado, achegando a información precisa para xestionar e conservar este ecosistema vital”, explica Borges, recoñecido como un dos investigadores con maior influencia no campo da enxeñarÃa espacial en Brasil.
Neste intre, os investigadores están a traballar na configuración dos requisitos e análise da misión, o concepto de operacións e o orzamento para os distintos subsistemas, utilizando o FlatSat como plataforma de probas, unha fase que será crucial para definir con maior precisión os obxectivos da misión e establecer as bases para a súa implementación futura.
Un proxecto clave na loita contra o cambio climático
O sistema desenvolvido coa plataforma FlatSat, axudará a cambiar a dependencia que actualmente ten Brasil de terceiros á hora de dispoñer de datos precisos para monitorizar o seu territorio, permitÃndolle xestionar de xeito independente a monitoraxe e recompilación de información ambiental, facilitando asà intervencións máis rápidas e precisas en caso de emerxencia. “Ademais, este sistema integrarase no proxecto Perception, desenvolvido por Brasil, que procesará este datos e emitirá ordes para intervir de xeito eficiente en áreas onde a vexetación e o clima estean fóra de control, ademais de achegar unha base de datos estruturada para investigacións cientÃficas, xestión pública e toma de decisións”, detalla Renato Borges.
Ademais de permitir unha resposta máis áxil ante catástrofes, a monitoraxe ambiental que ofrece a plataforma desenvolvida en Vigo, tamén achegará unha análise máis profunda da biodiversidade, o que contribuirá a implementar estratexias máis efectivas para protexer os biomas brasileiros e contribuÃr aos esforzos globais contra o cambio climático. “Neste contexto, a misión do futuro satélite Perceive, que actualmente se atopa na fase de revisión preliminar do deseño (PDR), perfÃlase como unha peza clave deste esforzo conxunto. A misión ampliará e mellorará as capacidades de monitoraxe utilizando esta plataforma e, agárdase, que xogue un papel esencial na protección do medio ambiente”, detalla Manuel Diz, investigador do Grupo de TecnoloxÃas Aeroespaciais da UVigo.
Avances froito da colaboración
Os socios do proxecto coinciden á hora de sinalar que o traballo conxunto é fundamental á hora de consolidar os avances e neste sentido, Fernando Aguado incide en que “esta colaboración non só impulsou o desenvolvemento de novas tecnoloxÃas, senón que tamén permitiu un intercambio enriquecedor de coñecementos e experiencias”. Aguado lembra que con anterioridade a este proxecto, a UVigo xa colaborara con Renato Borges nos satélite CubeSat HumSat-D e Serpens, no ano 2013 e en AlfaCrux en 2022, con adestramentos para o equipo de Brasil.
Borges, membro do Departamento de EnxeñarÃa Eléctrica da Universidade de BrasÃlia, participou este xoves, xunto ao docente e responsable do programa espacial de pequenos satélites da Norwegian University of Science and Tecnology (NTNU, Roger Birkeland, nun seminario organizado atlanTTic no que trasladaron, ao persoal investigador do centro, as súas experiencias e avances sobre a carreira espacial nas súas respectivas universidades. Roger que realiza este mes de abril unha estadÃa na UVigo, está a compartir as súas experiencias sobre os desenvolvementos actuais e futuros da NTNU, en especial sobre os avances nos sistemas de comunicación satelital e nas misións Hypso I e Hypso II, que foron claves no estudo dos fiordes noruegueses. Na Escola de EnxeñarÃa Aeroespacial protagonizou un seminario sobre a carreira espacial na NTNU, destacando os desenvolvementos actuais en comunicacións satelitais, incluÃndo o futuro sistema GNSSR, que se prevé mellorará aÃnda máis a conectividade e precisión dos satélites.
Este órgano está formado por 12 expertos de recoñecido prestixio, tanto a nivel galego como internacional, nos ámbitos cientÃfico, tecnolóxico, empresarial e das polÃticas públicas. Na actualidade a Comunidade despunta en ámbitos como a biotecnoloxÃa, a intelixencia artificial ou a computación cuántica e acada numerosos fitos. O obxectivo deste consello asesor é apoiar e asesorar ao Executivo autonómico nas súas polÃticas públicas de I+D+i para seguir acadando éxitos e posicionando Galicia como un territorio de referencia nesta materia. As persoas que forman parte deste organismo, ademais do conselleiro, e a directora da Axencia Galega de Innovación, Carmen Cotelo, son cinco no eido da investigación, tres no das polÃticas públicas e catro no ámbito da innovación, empresa e emprendemento.
Galicia consolida a súa posición como a comunidade española que máis logrou reducir en 2024 as emisións netas de gases de efecto invernadoiro (GEI) con respecto a 1990, ano de referencia a nivel comunitario para as polÃticas en materia de clima. En concreto, a baixada rexistrada neste perÃodo foi do 68,5% fronte ao 12,8% no que se sitúa a media nacional. Os últimos datos oficiais dispoñibles volven situar a Galicia á cabeza da clasificación nacional en canto a redución de emisións netas. No perÃodo 1990-2024 Galicia logrou reducir en máis de dous terzos as súas emisións netas e tamén é a comunidade española que lidera a baixada de emisións GEI interanual, cun 9,8% menos que en 2023.
