miércoles, 18 de marzo de 2026
É, en definitiva, unha exploración de como terÃa sido a historia se algo houbese cambiado, a historia do que xa non foi.
Moi presente na literatura, no cine e nas series distópicas, a historia alternativa será o vindeiro mes a protagonista dun congreso internacional no campus de Vigo. Entre os dÃas 26 e 27 de marzo, especialistas principalmente de España e Portugal daranse cita na Facultade de Ciencias XurÃdicas e do Traballo no marco da Conferencia Internacional de Historia Mundial WhatIf'24/25.
Tras tres edicións en Portugal, o evento recala neste 2025 e Vigo e faino no marco do proxecto de Europa Creativa, HYP - Hypothesis You Preserve impulsado por un consorcio internacional formado pola Universidade de Vigo, a Universidade de Porto e a École Pratique des Hautes Études de ParÃs.
Un congreso aberto e de balde centrado nas enciclopedias creativas e colaborativas
O congreso WhatIf'24/25 está organizo conxuntamente pola Universidade de Vigo e a Casa Común de ReitorÃa da Universidade de Oporto e as inscricións, de balde, están abertas ata o 15 de marzo. Como explica a profesora Rosa Ricoy, responsable da organización xunto coa investigadora da Universidade do Porto Ana da Silveira Moura, “o simposio está dirixo a calquera persoa, de dentro ou fóra da comunidade universitaria, que teña interese pola historia alternativa”. Baixo o lema principal Enciclopedias creativas e colaborativas presentaranse traballos sobre temática relacionada coa historia alternativa, como, por exemplo, experiencias educativas recorrendo á historia alternativa e alternada, historia alternativa como método de investigacións nas ciencias naturais ou médicas ou historia alternativa e cognición. Todos os artigos aceptados publicaranse na revista Hypothesis Historia Periodical.
“Agardamos ter unha boa proposta de iniciativas ata que peche o perÃodo de envio de resumos, este venres 28 febreiro. No último congreso tivemos un impacto directo de participantes a diversas actividades (conferencias, roteiro, taller, etc) de máis de 100 persoas e agardamos superar o número nesta ocasión, pois participarán persoas de varios paÃses de xeito presencial e virtual”.
Ademais, no marco do congreso tamén haberá un espazo para conmemorar o 8M, con varias mesas e palestras con perspectiva de xénero e historia alternativa. “Queremos poñer o foco sobre valores tan importantes como a igualdade e a non discriminación, perspectiva que está en todo o que facemos no proxecto HYP. É por iso que tamén agradecemos a tódalas institucións participantes, principalmente ao Instituto de Xustiza e Xénero da UVigo, IXEX, que colaboran na súa realización”.
Proxecto de Europa Creativa: HYP: Hypothesis You Preserve
O congreso WhatIf'24/25 desenvólvese no marco do proxecto HYP (Hypothesis You Preserve), que busca xerar sinerxÃas entre a escritura creativa, a historia alternativa e os produtos académicos creativos, para construÃr e desenvolver a empatÃa transnacional e o interese pola memoria e a cultura europeas colectivas e compartidas. Con tres socios de España, Portugal e Francia, baséase tanto nos tres patrimonios culturais nacionais e o fluxo de inmigrantes entre eles durante os últimos cen anos, como nos acervos culturais nacionais e transnacionais resultantes.
Como explica Ricoy, o alumnado implicado “pode empregar arquivos, documentación, historias ou tradicións individuais, familiares ou comunitarias para desenvolver un obxecto de escritura e cultura, explorando o patrimonio común europeo e o coñecemento histórico transnacional no proceso”. O obxectivo é salientar ou preservar os valores da UE como igualdade e non discriminación, protección do patrimonio cultural, sustentabilidade, dignidade humana, liberdade, democracia, dereitos humanos, estado de dereito...
Ademais, HYP presenta unha parte de interese pola investigación sobre creatividade verde, poñendo o foco sobre a sustentabilidade ambiental dos produtos dixitais creativos e sobre o desenvolvemento do impacto da tecnoloxÃa en relación coa industria cultural e o medio ambiente.
Outras propostas do proxecto HYP
Esta será a segunda vez que unha das actividades do proxecto HYP recale na Universidade de Vigo, xa que no mes de setembro o campus de Pontevedra acolleu un simposio con especialistas dos tres paÃses para reflexionar sobre Europa creando unha “historia alternativa”.
O proxecto tamén tivo a súa presencia en varias materias do Grao en Dirección e Xestión Pública a través dunha ABP: Aprendizaxe Baseada en Proxectos. Como explica Rocoy, nela “o alumnado aprendeu e desenvolveu fanzines e acazines (fanzines orientados á divulgación cientÃfica) para a Enciclopedia Dixital Colaborativa Europea que ansiamos fornecer”.
Con esta decisión, procúrase ampliar a internacionalización, unha maior apertura á creatividade dixital coa irrupción das novas tecnoloxÃas e darlle pulo a súa descentralización dentro e fóra de Galicia. O obxectivo con esta renovación é impulsar estes eidos na actividade deste centro museÃstico, referente da arte contemporánea en Galicia e España, tras case once anos con Santiago Olmo á fronte da súa dirección. Como resultado do seu labor, o Centro Galego de Arte Contemporánea acadou en 2025 ser recoñecido como Insignia da cultura galega polo Observatorio da Cultura da Fundación Contemporánea, segundo os resultados do prestixioso informe elaborado coas valoracións de máis de 400 expertos e profesionais de toda España.
O presidente da Xunta informou de que 'Galicia vai liderar un val especializado en tecnoloxÃa cuántica no que participarán nove paÃses europeos' e que contará cun investimento de 14,3 millóns de euros. Rueda lembrou que a comunidade 'está a posicionarse como referente europeo' neste eido e asegurou que o feito de que Galicia lidere un proxecto 'nunha materia con tanto futuro é un reflexo da boa saúde da I+G+i galega'. A Comisión Europea acaba de conceder un novo proxecto de cuántica polo que a nosa Comunidade vai liderar un val de innovación, é dicir, unha iniciativa de colaboración entre rexións que destacan pola súa capacidade neste ámbito e que, grazas a este val, van conectalas para facer novos desenvolvementos e incrementar a soberanÃa da UE.
