martes, 1 de septiembre de 2026
Os ensaios clÃnicos estanse a realizar en colaboración cos xefes de servizo de OtorrinolaringoloxÃa do Complexo Hospitalario Universitario de Santiago (CHUS), Andrés Soto, do Lucus Augusti (HULA), Marcos Rossi Izquierdo, e do Complexo Hospitalario Universitario de Pontevedra, Ismael Arán González.
A orixe da vertixe persistente atópase no oÃdo interno, que contén tres canles semicirculares, responsables da orientación nas tres direccións do espazo e que, polo tanto, contribúen ao equilibrio. Nas persoas que sofren vertixe prodúcese unha estimulación incorrecta destas canles ao cambiar a posición da cabeza, o que lles provoca unha falsa sensación de movemento ou de rotación. Este trastorno adoita desenvolverse cando algunhas das partÃculas de calcio se desprenden do seu lugar habitual no utrÃculo e se introducen nas canles semicirculares. Estas partÃculas alteran o movemento do lÃquido endolinfático presente no interior das canles cando a cabeza cambia de posición. Como consecuencia, o cerebro recibe unha información contraditoria, o que provoca que as persoas afectadas experimenten a sensación de estar caendo ou de que todo se move ao seu redor.
Unha xeometrÃa especial nas canles do oÃdo
Segundo explican os investigadores, a solución pasa por sacar as boliñas dese labirinto, polo que cómpre coñecer en que canle están. “O problema xorde no caso das persoas que teñen unha xeometrÃa particular nas canles do oÃdo, de xeito que as manobras habituais que se empregan para pacientes con vertixe non funcionan para elas”, explica Muñuzuri.
“Para resolver este problema, a través dunha proba médica non invasiva como é unha resonancia magnética xunto a avanzadas técnicas de procesado de imaxes, obtemos unha imaxe en 3D da xeometrÃa das canles interiores do oÃdo. De aà extraemos a información necesaria que nos permite desenvolver algoritmos baseados en intelixencia artificial e machine learning, coa fin de poder modelar e simular a dinámica do lÃquido endolinfático e a súa interacción coas partÃculas de calcio desprendidas, responsables da vertixe”, explica o investigador do CITMAga.
Simulacións no Cesga
O equipo desenvolveu unha ferramenta que permite reconstruÃr a canle membranosa por onde se move o fluÃdo, e o seguinte paso foi incluÃr nesa ferramenta as ecuacións matemáticas do movemento do fluÃdo e das partÃculas, de cara a simular e resolver o problema co propósito de poder aplicar tratamentos personalizados a estes pacientes. Os investigadores realizan as simulacións no Centro de Supercomputación de Galicia Cesga.
Para o traballo, o grupo de investigación dispón dunha cadeira de brazos especial, doado de xirar, de xeito que os médicos poden poñer ao paciente na dirección desexada. “Esta cadeira permÃtenos seguir as indicacións proporcionadas polas simulacións con gran precisión. Ademais, grazas a unhas gafas especiais, podemos ver se o tratamento se está aplicando correctamente”, indican.
Abrir o estudo a máis centros hospitalarios
Os investigadores están a realizar un estudo clÃnico con pacientes afectados por este trastorno nos complexos hospitalarios universitarios de Santiago, Lugo e Pontevedra; logrando a curación na maior parte dos casos considerados ata o momento. “Resulta moi gratificante axudar a persoas que padecen un problema tan incapacitante, xa que calquera movemento da cabeza pode producirlles mareos, co cal non poden conducir, traballar nin estar sos, porque poden caer”, explica o profesor da USC. Agora buscan o interese e a colaboración de centros hospitalarios doutros puntos de España e do norte de Portugal.
“O noso grupo de investigación é experto en dinámica de fluÃdos, asà como no procesamento de imaxes no eido médico. Neste sentido, a partir de imaxes médicas podemos reconstruÃr xeometrÃas 3D de interese sanitario e, dado que conteñen fluÃdos, simular a dinámica dos mesmos para construÃr un xemelgo dixital do sistema e contribuÃr asà ao coñecemento e á mellora de doenzas diversas”, destaca.
A exposición 'As estacións do ano na arte galega dos séculos XX e XXI' pecha as súas portas no Museo Centro Gaiás o domingo 6 de setembro con máis de 36.000 visitas desde a súa inauguración. Concibido e comisariado pola artista e investigadora Mónica Alonso, o proxecto destaca polo seu deseño innovador, que constrúe un percorrido sensorial para mergullarse na arte contemporánea. Máis de 80 obras de 63 artistas dan forma a un itinerario que transita polas paisaxes, sÃmbolos e lembranzas asociadas ao paso do tempo e os cambios entre a primavera, o verán, o outono e o inverno en Galicia.
Galicia continúa a manter o liderado na taxa de escolarización 0-3 por cuarto curso consecutivo, cun 64 %. Os datos do Ministerio de Educación, Formación Profesional e Deportes referentes ao perÃodo lectivo 2026-2026 consolidan este primeiro posto, con 14 puntos por riba da media nacional. Ademais, Galicia é a única comunidade autónoma que está por encima da barreira do 60 % en niveis de escolarización no primeiro ciclo de Educación Infantil e supera en case 20 puntos o obxectivo da Unión Europea para o ano 2030, que é do 45 %. Estas cifras colocan a Galicia como referente no apoio ás familias e á infancia e son posibles grazas a medidas como a gratuidade das escolas infantÃs.
