domingo, 13 de septiembre de 2026
Os ensaios clÃnicos estanse a realizar en colaboración cos xefes de servizo de OtorrinolaringoloxÃa do Complexo Hospitalario Universitario de Santiago (CHUS), Andrés Soto, do Lucus Augusti (HULA), Marcos Rossi Izquierdo, e do Complexo Hospitalario Universitario de Pontevedra, Ismael Arán González.
A orixe da vertixe persistente atópase no oÃdo interno, que contén tres canles semicirculares, responsables da orientación nas tres direccións do espazo e que, polo tanto, contribúen ao equilibrio. Nas persoas que sofren vertixe prodúcese unha estimulación incorrecta destas canles ao cambiar a posición da cabeza, o que lles provoca unha falsa sensación de movemento ou de rotación. Este trastorno adoita desenvolverse cando algunhas das partÃculas de calcio se desprenden do seu lugar habitual no utrÃculo e se introducen nas canles semicirculares. Estas partÃculas alteran o movemento do lÃquido endolinfático presente no interior das canles cando a cabeza cambia de posición. Como consecuencia, o cerebro recibe unha información contraditoria, o que provoca que as persoas afectadas experimenten a sensación de estar caendo ou de que todo se move ao seu redor.
Unha xeometrÃa especial nas canles do oÃdo
Segundo explican os investigadores, a solución pasa por sacar as boliñas dese labirinto, polo que cómpre coñecer en que canle están. “O problema xorde no caso das persoas que teñen unha xeometrÃa particular nas canles do oÃdo, de xeito que as manobras habituais que se empregan para pacientes con vertixe non funcionan para elas”, explica Muñuzuri.
“Para resolver este problema, a través dunha proba médica non invasiva como é unha resonancia magnética xunto a avanzadas técnicas de procesado de imaxes, obtemos unha imaxe en 3D da xeometrÃa das canles interiores do oÃdo. De aà extraemos a información necesaria que nos permite desenvolver algoritmos baseados en intelixencia artificial e machine learning, coa fin de poder modelar e simular a dinámica do lÃquido endolinfático e a súa interacción coas partÃculas de calcio desprendidas, responsables da vertixe”, explica o investigador do CITMAga.
Simulacións no Cesga
O equipo desenvolveu unha ferramenta que permite reconstruÃr a canle membranosa por onde se move o fluÃdo, e o seguinte paso foi incluÃr nesa ferramenta as ecuacións matemáticas do movemento do fluÃdo e das partÃculas, de cara a simular e resolver o problema co propósito de poder aplicar tratamentos personalizados a estes pacientes. Os investigadores realizan as simulacións no Centro de Supercomputación de Galicia Cesga.
Para o traballo, o grupo de investigación dispón dunha cadeira de brazos especial, doado de xirar, de xeito que os médicos poden poñer ao paciente na dirección desexada. “Esta cadeira permÃtenos seguir as indicacións proporcionadas polas simulacións con gran precisión. Ademais, grazas a unhas gafas especiais, podemos ver se o tratamento se está aplicando correctamente”, indican.
Abrir o estudo a máis centros hospitalarios
Os investigadores están a realizar un estudo clÃnico con pacientes afectados por este trastorno nos complexos hospitalarios universitarios de Santiago, Lugo e Pontevedra; logrando a curación na maior parte dos casos considerados ata o momento. “Resulta moi gratificante axudar a persoas que padecen un problema tan incapacitante, xa que calquera movemento da cabeza pode producirlles mareos, co cal non poden conducir, traballar nin estar sos, porque poden caer”, explica o profesor da USC. Agora buscan o interese e a colaboración de centros hospitalarios doutros puntos de España e do norte de Portugal.
“O noso grupo de investigación é experto en dinámica de fluÃdos, asà como no procesamento de imaxes no eido médico. Neste sentido, a partir de imaxes médicas podemos reconstruÃr xeometrÃas 3D de interese sanitario e, dado que conteñen fluÃdos, simular a dinámica dos mesmos para construÃr un xemelgo dixital do sistema e contribuÃr asà ao coñecemento e á mellora de doenzas diversas”, destaca.
A reposición dálle continuidade á aposta do Centro Dramático Galego por recuperar tÃtulos do seu repertorio que manteñen a demanda do público máis alá da súa primeira exhibición. No caso de 'A serie clopen', as 33 funcións ofrecidas no Salón Teatro durante a súa estrea en 2025 reuniron arredor de 5.500 espectadores, antes de iniciar unha serie de representacións por outros espazos de Galicia e de Portugal. O regreso aos escenarios prodúcese despois do recoñecemento acadado pola produción nos Premios de Teatro MarÃa Casares, pois obtivo dous galardóns: Natalia “Pajarito”, como mellor actriz protagonista, e Marta Alonso Tejada, pola dirección de movemento.
O sábado 12 de setembro chegará un dos pratos fortes do ciclo: A Movida Viguesa e a Homenaxe a Golpes Bajos. Esta histórica xornada supón o regreso aos escenarios de artistas fundamentais para comprender a historia musical de Vigo e de Galicia. Bandas e músicos que naceron na cidade e que, desde aquÃ, conquistaron o panorama nacional e mesmo internacional. Reunir nun mesmo escenario a Golpes Bajos, Semen Up, Miguel Costas de Siniestro Total, Killer Barbies e Stoned at Pompei é moito máis que un concerto: é unha homenaxe a unha xeración irrepetible e a unha cidade que marcou unha época dentro da música española.
