sábado, 24 de octubre de 2026
O achádego é unha posible diana terapéutica inhibindo a proteína p63, esencial para que determinadas células do fígado activen o seu metabolismo durante a fibrose. Ao inactivar esta proteína en diversos modelos preclínicos, o persoal investigador logrou ademais reducir a inflamación no fígado. Estamos moi satisfeitos por atopar unha diana que podería ser o obxectivo de futuros estudos orientados ao desenvolvemento de novos fármacos para abordar a fibrose hepática, sosteñen Marcos Fernández Fondevila e Eva Nóvoa Deaño, autores principais do artigo. O traballo acaba de publicarse na revista Cell Reports Medicine.
Fibrose hepática, cicatrices perigosas
A fibrose hepática é unha enfermidade cada vez máis común, principalmente debido ao crecente número de persoas con obesidade e diabetes tipo 2, dúas das patoloxías máis asociadas á chamada enfermidade de fígado graxo, que pode desembocar nunha fibrose. Unha vez aparece, os cambios no estilo de vida non son suficientes para frear ou revertela; e non existe, polo momento, ningún fármaco aprobado para o seu tratamento. Tal é a situación que actualmente a fibrose hepática metabólica converteuse na causa máis común de transplantes de fígado e multiplica o risco de mortalidade dos pacientes.
Enmarcada nunha liña posta en marcha no CiMUS hai varios anos, a investigación que acaba de ver a luz demostra que os pacientes con fígado graxo fibrótico teñen niveis elevados da proteína p63, particularmente nas células estelares do fígado. Estas células teñen como función principal en condicións normais almacenar vitamina A. Ademais, desempeñan un papel importante na reparación do tecido hepático. En particular, en resposta a dano ou inflamación no fígado, as células estelares activan o seu metabolismo, consumindo unha gran cantidade de nutrientes e producindo enerxía que utilizan para producir as fibras de coláxeno que se coñecen como cicatrices. Cando este proceso se descontrola, como sucede nalgúns pacientes con fígado graxo, prodúcense grandes tabiques de cicatrices que impiden ao fígado funcionar adecuadamente. Este fenómeno denomínase fibrose hepática.
No noso grupo do CiMUS da USC detectamos que p63 é esencial para que as células estelares activen o seu metabolismo durante a fibrose. Ao inhibir p63 nestas células, podemos limitar que obteñan enerxía e en consecuencia reduzan a produción de fibrose, indican Fernández Fondevila e Nóvoa Deaño. Engaden tamén que ao inhibir p63, as células son incapaces de activar HER2, que é amplamente coñecido polo seu papel no desenvolvemento dalgúns tipos de cancro. Ademais non só logramos diminuír a fibrose hepática, senón tamén reducir a inflamación no fígado ao inactivar p63, utilizando diversos modelos preclínicos. Este logro permitiunos identificar unha diana terapéutica específica que podería abrir a porta a futuras investigacións orientadas ao descubrimento de fármacos específicos.
Este traballo é froito dunha colaboración interdisciplinaria liderada desde o grupo do CiMUS da USC por Rubén Nogueiras Pozo, investigador Oportunius e profesor da USC, e na que participaron outros equipos de investigación do CiMUS (Carlos Diéguez, Román Pérez, Ashwin Woodhoo e Marta Varela), o Hospital Universitario Marqués de Valdecilla (Javier Crespo e Paula Iruzubieta), e grupos do Centro Nacional de Investigacións Cardiovasculares e a Universidade Complutense de Madrid, CIC bioGUNE de Bilbao, o Hospital Universitario de Salamanca e a Universidade de Columbia en Nova York.
Foi inaugurada no Museo do Pobo Galego a exposición 'Transfronteiriza', da artista e cineasta tudense Diana Gonçalves, que permanecerá aberta ao público ata o 28 de marzo de 2027. A mostra parte do documental 'Mulleres da Raia', da mesma autora, e froito de tres anos de investigación. A través da linguaxe cinematográfica, de materiais documentais, arquivos históricos e elementos patrimoniais, a proposta constrúe unha experiencia arredor da memoria compartida entre Galicia e o norte de Portugal. En concreto, Transfronteiriza recupera a memoria das mulleres que viviron na fronteira entre ambos territorios a mediados do século XX, que desempeñaron un papel fundamental no comercio transfronteirizo e na supervivencia económica das familias.
Trátase dunha iniciativa que nace como evolución de Circo Presente Continuo e que se vai desenvolver por primeira vez fóra de Madrid. A Cidade da Cultura, o Teatro Principal e o Salón Teatro serán as súas sedes na capital galega, reunindo artistas, compañías, profesionais da programación, distribuidoras e institucións para compartir proxectos e favorecer novas oportunidades de colaboración e contratación. O programa inclúe oito espectáculos, seis mostras breves e catro traballos en proceso. Entre as propostas figuran Naufragio, de Labsurda; Serena, de Circ Bover; Matrimonio, de Kolektivo Konika; Siku, de Jessica Arpin; e Sen patrón, de Pistacatro, que ofreceu un adianto artístico durante a presentación.
