
Cun financiamento de máis de 2,7 millóns de euros, procedentes do Consello Europeo de Innovación, o proxecto Perseus (2D Material-Based Multiple Oncotherapy Against Metastatic Disease Using a Radically New Computed Tomography Approach), concentra o traballo dunha trintena de investigadoras e investigadores de media ducia de institucións, co obxectivo de desenvolver unha nova terapia fronte a tumores metastásicos, baseada en nanomateriais activados por raios X.
A docente e investigadora Carmen RodrÃguez Argüelles é xunto, á tamén investigadora posdoutoral Margarita Salas, Noelia González Ballesteros, a representante da Universidade de Vigo no proxecto Perseus, que non conta coa presenza de máis institucións españolas. “Participamos en dúas tarefas do proxecto que se poden resumir como deseño e sÃntese de novos nanomateriais mediante quÃmica verde, a súa caracterización e a súa aplicación como nanosistemas antitumorais”, detalla a docente de investigadora do Departamento de QuÃmica Inorgánica da UVigo. RodrÃguez Argüelles colabora desde hai 30 anos con grupos de investigación de Italia, paÃs que lidera o proxecto Perseus a través do Consiglio Nazionale delle Ricerche, e no que tamén participa, ademais da Universidade de Vigo, un consorcio multidisciplinar formado polo Karolinska Institutet (Suecia), Technion Israel Institute of Technology (Israel), Wigner Fizikai Kutatóközpont (HungrÃa) e as empresas Bedimensional SPA (Italia) e QED Film & Stage Productions LTD (Reino Unido).
Un proxecto innovador e interdisciplinar
Dado que na actualidade, o uso práctico da nanotecnoloxÃa na atención clÃnica do cancro está nunha fase moi incipiente, Perseus persegue, segundo as e os investigadores que participan no proxecto, darlle pulo a través dunha nova terapia baseada en nanosistemas especialmente deseñados, feitos de nanocristais en capas 2D multifuncionais, que cando son activados con raios X proporcionan unha terapia multimodal eficaz, con mÃnimos ou nulos efectos adversos. A terapia, que non se ve afectada pola bioquÃmica do corpo, emprega raios X de escáneres de tomografÃa computerizada, non para matar as células cancerosas directamente, senón para activar e xerar imaxes dos nanosistemas, que a súa vez dan lugar localmente a mecanismos oncolÃticos non mutaxénicos.
Carmen RodrÃguez destaca que o das terapias para o cancro baseadas en nanotecnoloxÃa é un campo en continuo crecemento, xurdido para mellorar as técnicas existentes. “Neste proxecto centrarémonos en cancros que son clinicamente inmanexables coas terapias dispoñibles actualmente; en cancros resistentes aos fármacos intrÃnsecos e evasivos que carecen de respostas ás terapias e en metástases”, detalla a investigadora da UVigo, que considera que co remate exitoso do proxecto, “a nosa tecnoloxÃa encherá o baleiro entre os estudos preclÃnicos e a práctica clÃnica coa nanomedicina”. Asà mesmo, Perseus pretende probar posibles tratamentos aditivos ou efectos sinérxicos con outras terapias, incluÃdas a inmunoterapia e as terapias moleculares dirixidas, a base a medicina personalizada.
Profesionais dos campos da fÃsica, a quÃmica, enxeñarÃa quÃmica, bioloxÃa, medicina, farmacoloxÃa e radioloxÃa conforman o equipo multidisciplinar que traballa no proxecto Perseus, que con catro anos de duración, inclúe aplicacións nos campos da oncoterapia, a teranóstica e o uso e desenvolvemento de sistemas terapéuticos baseados en irradiación de raios X de baixa enerxÃa.
O Centro Tecnolóxico do Mar traballará nos vindeiros dous anos no proxecto 'Esparde-Efectos do Desprazamento Espacial de Flotas Pesqueiras Artesanais e Costeiras Derivados da Conservación e a Planificación do Medio Marino', unha iniciativa que analiza como as medidas de protección e ordenación do medio mariño inflúen nos desprazamentos da pesca artesanal e costeira, asà como na sostibilidade das comunidades pesqueiras. Enmarcado no Programa Pleamar 2025, Esparde ten como obxectivo comprender mellor os efectos derivados da reubicación das flotas de pequena escala como consecuencia das restricións espaciais nos caladoiros. 'Esparde' pon o foco en embarcacións con porto base en Galicia, Asturias e Cantabria, especialmente naquelas que operan en zonas suxeitas a limitacións actuais ou futuras.
O programa de Trens TurÃsticos de Galicia organizada por Turismo de Galicia en colaboración con Renfe e o Instituto Ourensán de Desenvolvemento Económico, arranca unha tempada máis de itinerarios temáticos pola comunidade coa Ruta da Camelia en Flor. En total, para 2026 están previstas 13 rutas e 33 saÃdas, coas que se abrangue un amplo programa de experiencias turÃsticas, entre elas paisaxÃsticas, patrimoniais e enogastronómicas, co tren como eixo e modo central de transporte. As primeiras saÃdas correspóndense coa Ruta das Camelias en Flor. O traxecto inclúe a visita aos xardÃns do Pazo Quinteiro da Cruz -que conta con máis de mil variedades de camelias-, o de Lourizán e o de Rubiáns, este con máis de 4.500 exemplares distintos.