martes, 18 de agosto de 2026
Nesta campaña de 2023 participan membros do Grupo de Estudos para a Prehistoria do Noroeste, ArqueoloxÃa, Antigüidade e Territorio da USC (GEPN-AAT), do Institut Català de Paleocologia Humana i Evolució Social de Tarragona (IPHES-CERCA) e da Universitat Rovira i Virgili (URV), ao abeiro dun convenio coa ConsellarÃa de Cultura, Educación, Formación Profesional e Universidades.
Indicios dos modos de vida e evidencias artÃsticas
As intervencións arqueolóxicas realizadas ao longo do verán centráronse na exploración da entrada de Cova Eirós e na documentación da arte do interior. Os resultados da investigación ofrecen nova información sobre os modos de vida das comunidades de neandertais que ocuparon a Cova Eirós e sobre o mundo simbólico do PaleolÃtico superior. A nova exploración do nivel do PaleolÃtico medio (Nivel 4) amplÃa o coñecemento sobre os grupos que habitaron as Serras Orientais hai máis de 45.000 anos e que utilizaron a cova como campamento durante tempadas relativamente longas. Nas escavacións recuperáronse os restos das ferramentas lÃticas fabricadas en cuarcitas e cuarzos recollidos nas beiras dos rÃos próximos. Estes aparellos eran usados para procesar os animais cazados, as súas peles e para fabricar ferramentas en madeira. Atopáronse, tamén, restos óseos e dentais das presas, como mandÃbulas e ósos de cervo.
As comunidades de neandertais no lugar capturaban cérvidos, rebezos e cabalos nos vales e bosques próximos que despois, unha vez despezados, levaban á cavidade. Algúns destes restos óseos conservan aÃnda as marcas de corte feitas coas ferramentas lÃticas usadas para o seu descarnado. As pezas recuperadas amosan que Cova Eirós tamén foi ocupada alternativamente por carnÃvoros que a usaban como cubil ou oseira.
En paralelo ás escavacións, realizáronse traballos de documentación e fotogrametrÃa e levantamentos en 3D dos paneis contedores de arte nas salas do interior de Cova Eirós. Nesta campaña identificáronse novos motivos no fondo das galerÃas realizados cunha técnica non documentada ata o momento. DescubrÃronse puntos e signos pareados debuxados en pintura vermella no teito da galerÃa, cun uso do ocre como pigmento que non fora documentado en ningún dos paneis coñecidos previamente e que amplÃa as técnicas e motivos representados na arte de Cova Eirós.
O sistema educativo galego contará con 536 centros plurilingües o próximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a súa participación na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a súa posta en marcha. Do total dos centros con modelo plurilingüe, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas á vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros plurilingües, a ConsellerÃa oferta diversas modalidades. AsÃ, outros centros optan por contar con seccións bilingües.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a sÃndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %.
