
Neste contexto, veñen de desenvolver un proxecto de aprendizaxe-servizo no que alumnado do Grao en Ciencia e TecnoloxÃa dos Alimentos da Facultade de Ciencias da UVigo explicou a escolares de Educación Primaria como ler as etiquetas dos produtos alimentarios para poder escoller os máis saudables.
Unha boa práctica alimentaria
A obesidade, comentan Raquel Rial e Beatriz Cancho, dificulta o crecemento saudable debido ás súas importantes consecuencias fÃsicas, mentais e sociais para a súa saúde, que poden afectar tanto na infancia como na adolescencia e idade adulta. Segundo explican, no Plan Estratéxico Nacional para a Redución da Obesidade Infantil (2022-2030) apóstase por promover contornas máis saudables, con especial foco na contorna escolar. “Os centros educativos deberÃan ser centros promotores de saúde, xerando un ecosistema social promotor dunha alimentación saudable e creando un cambio cultural cara estilos de vida saudables”, afirman. A infancia e a adolescencia, engaden “representan, sen dúbida, unha xanela de oportunidades xa que é cando se aprenden e configuran os hábitos alimentarios e estilos de vida que persistirán en etapas posteriores da vida”.
As responsables do proxecto sinalan neste marco de consideración que unha boa práctica alimentaria é ler e entender toda a información recollida na etiquetaxe dos alimentos, prestando principalmente atención á listaxe de ingredientes menos saudables (azucres engadidos, graxas saturadas e sal) e como se declaran na información nutricional. “Só asà se pode elixir correctamente os alimentos procesados envasados que ofrece a industria alimentaria”, afirman. Tendo en conta todos estes elementos, as profesoras Raquel Rial e Beatriz Cancho, responsables das materias de BromatoloxÃa e PolÃticas Alimentarias de terceiro curso do Grao en Ciencia e TecnoloxÃa dos Alimentos, puxeron en marcha este curso académico o proxecto de aprendizaxe-servizo de innovación docente da UVigo Lendo etiquetas para coidar da miña saúde. “Trátase dunha metodoloxÃa educativa innovadora que combina procesos de aprendizaxe e de servizo á comunidade. Con esta metodoloxÃa ofrécese ao alumnado universitario a oportunidade de aprender sendo útiles aos demais e promóvese desta maneira valores e actitudes como a empatÃa, o compromiso, o civismo e a solidariedade”, subliñan as investigadoras do grupo Food and Health Omics da Universidade de Vigo.
Talleres e xogos
No marco do proxecto seis alumnas e alumnos universitarios das citadas materias, con coñecementos en composición de alimentos e en etiquetaxes alimentarias, achegáronse este mes ao Colexio Divina Pastora de Ourense para ensinar a escolares de 2º, 4º e 6º de Educación Primaria a ler e comprender a información da etiquetaxe nutricional. Para apoiar esta actividade, deseñáronse trÃpticos, onde se recollen recomendacións alimentarias para unha vida saudable, e xogos e pequenos talleres prácticos que se impartiron nas aulas do colexio para concienciar do elevado consumo de azucres engadidos, graxas saturadas, sal e estimulantes (cafeÃna, taurina, ginseng, etc) nas bebidas enerxéticas.
Agradecendo a colaboración do centro e do seu profesorado, as responsables da iniciativa indican que as e os escolares de Primaria contaban “cunha boa formación en alimentación saudable, mostrando grande interese nos talleres”. Neles realizaron actividades como pesar as cantidades de azucres engadidos e graxas saturadas en doces e produtos de repostarÃa e pastelerÃa industrial para interiorizar que moitos deles exceden as cantidades establecidas como inxestas diarias recomendadas. As e os escolares de maior idade tamén calcularon as cuncas de café que conteñen as bebidas estimulantes, cuxo consumo se dispara a partir desta idade, valorando os efectos negativos que xera o consumo elevado de estimulantes (taquicardia, desconcentración, falta de sono, etc). As e os rapaces aprenderon a localizar os ingredientes menos saudables nas etiquetas e as súas cantidades. Neste punto, desde a organización da actividadade poñen en valor o bo traballo realizado polo alumnado universitario participante nas sesións levadas a cabo.
“A experiencia foi moi enriquecedora para todos, tanto é asà que o colexio Divina Pastora de Ourense xa manifestou o seu interese en volver repetir esta experiencia de cara ao próximo curso académico”, sinalan as profesoras, que apuntan a idea de darlle continuidade ao proxecto abrÃndoo a máis centros educativos. A iniciativa, indica, alén de beneficiar ás e aos participantes “pode indirectamente fomentar hábitos saudables nas súas contornas familiares”.
O sistema educativo galego contará con 536 centros plurilingües o próximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a súa participación na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a súa posta en marcha. Do total dos centros con modelo plurilingüe, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas á vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros plurilingües, a ConsellerÃa oferta diversas modalidades. AsÃ, outros centros optan por contar con seccións bilingües.